Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 marca 2008 r. Rada Rodziców Szkoły Podstawowej w T. wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] uchylające zaskarżone postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] i wydające pozytywną opinię w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w T. z dniem 31 sierpnia 2008 r.
Zaskarżone postanowienie doręczone zostało stronom postępowania, ale wśród adresatów zaskarżonego postanowienia Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lutego 2008 r. oraz postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2007 r. nie było Rady Rodziców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określa art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W niniejszej sprawie istota sprawy sprowadza się do zbadania przez Sąd czy Rada Rodziców Szkoły Podstawowej w T. mogła skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lutego 2008 r. wydane w przedmiocie opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły podstawowej, a wobec tego czy organizacja ta posiada (posiadała) legitymację prawną (interes prawny) do takiej właśnie czynności i w konsekwencji do udziału w postępowaniu likwidacyjnym szkoły.
Zgodnie z doktryną oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest osoba mająca w tym interes prawny. W uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 9/96 (ONSA 1997, nr 3, poz. 102, s. 45-46) podkreśla się, iż interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być własny interes danego podmiotu. Zatem stroną jest podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 1989 r., IV SA 1254/88, nie publ. – B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H Beck Warszawa 2004, s. 231).
Wskazać należy, że zagadnienia związane ze statusem i organizacją, jak również uprawnieniami rad rodziców uregulowane zostały w artykułach 53 i 54 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w rozdziale 4 zatytułowanym "Społeczne organy w systemie oświaty". Z literalnego brzmienia wymienionych przepisów wynika, że rady rodziców, jako reprezentujące ogół rodziców uczniów, wyposażone zostały w kompetencje opiniująco – inicjatorskie. Mogą zatem występować do dyrektora i innych organów szkoły lub placówki, organu prowadzącego szkolę lub placówkę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły lub placówki (art. 54 ust. 1 ustawy), uchwalać program wychowawczy szkoły lub program profilaktyki (art. 54 ust. 2 pkt 1 lit a i b), jak również opiniować program i harmonogram poprawy efektywności kształcenia lub wychowania szkoły lub placówki lub opiniować projekt planu finansowego (art. 54 ust. 2 pkt 2 i 3).
Stwierdzić zatem należy, że powyższa regulacja działalności rad rodziców przyznaje jej bardzo wąskie kompetencje. Z brzmienia bowiem powołanych przepisów nie wynika w szczególności, aby rada rodziców mogła uczestniczyć w postępowaniu likwidacyjnym szkoły podstawowej. Takiego prawa nie przewiduje również art. 59 ustawy o systemie oświaty odnoszący się bezpośrednio do postępowania likwidacyjnego szkoły publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 września 2000 r., sygn. akt I SA 943/00 (OSP 2001/7-8/109) zajął jednoznaczne stanowisko, że rada rodziców powołana na podstawie art. 53 ustawy o systemie oświaty nie jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) uprawnioną do występowania do tego sądu w interesie rodziców uczniów.
Powyższe stanowisko również zachowuje aktualność pod rządami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W przedmiotowej sprawie oczywistym jest, że skarżąca Rada Rodziców nie ma przymiotu strony, gdyż nie ma żadnego interesu prawnego zarówno w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania opinii w przedmiocie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w T., jak również nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na postanowienie, które w ogóle jej nie dotyczyło, nie zostało jej doręczone oraz w żadnym zakresie nie dotyczy jej interesu prawnego i obowiązku.
Stwierdzić zatem należy, że Rada Rodziców nie była stroną postępowania administracyjnego, wobec tego skarga wniesiona została przez podmiot nie mający przymiotu strony i nie posiadający legitymacji do jej wniesienia, co czyni skargę niedopuszczalną i obliguje Sąd do jej odrzucenia. Takie też stanowisko utrwalone zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2004 r. I SA/Wa 1728/04, z dnia 8 kwietnia 2008 r. I SA/Wa 376/08 i z dnia 10 kwietnia 2008 r. I SA/Wa 358/08).
Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.