Uzasadnienie
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] stycznia 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w W., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] września 2012 r., nr [...] i orzekł o ustaleniu na rzecz E. K. odszkodowania w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję kolejową.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Nieruchomość położona w obrębie L., w gminie L., powiecie [...], województwie [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym, została przeznaczona pod inwestycję polegającą na rozbudowie i przebudowie linii kolejowej [...] na odcinku [...] od km [...] do km [...]. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2011 r., nr [...]. Jako że w ciągu dwóch miesięcy od dnia, kiedy decyzja lokalizacyjna stała się ostateczna nie doszło do porozumienia w sprawie wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Wojewoda [...] pismem z [...] maja 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt przejęty z mocy prawa przez Skarb Państwa w użytkowanie wieczyste P. S.A.
W konsekwencji Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2012 r., nr [...] orzekł w pkt 1 o ustaleniu na rzecz E. K. odszkodowania w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], przeznaczonej pod inwestycję polegającą na rozbudowie i przebudowie linii kolejowej oraz w pkt 2 zobowiązał P. S.A. do wypłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła P. S.A. podnosząc, że organ I instancji błędnie podał kwotę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w wysokości [...] zł w sytuacji, gdy powinna wynosić [...] zł. Ponadto spółka stwierdziła, że rzeczoznawca majątkowy nieprawidłowo określił wartość przejętego gruntu. Zdaniem odwołującej się nieruchomości przyjęte do analizy porównawczej nie spełniają kryteriów podobieństwa do nieruchomości wycenianej. P. przedstawiła operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] września 2011 r. przez rzeczoznawcę majątkowego E. B. na potrzeby negocjacji, w którym wartość przedmiotowej nieruchomości została oszacowana na kwotę [...]zł.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] stycznia 2013 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. i orzekł o ustaleniu na rzecz E. K. odszkodowania w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję [...]. Minister stwierdził, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, zgodnie z art. 9y ust. 3e ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.). Uzasadniając powyższe stanowisko organ wyjaśnił, że zawiadomienie o wydaniu decyzji lokalizacyjnej opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności E. K. otrzymał [...] sierpnia 2011 r., a zatem od tej daty powinien być liczony 28-dniowy termin na wydanie nieruchomości. Tymczasem skarżący sporny grunt wydał [...] grudnia 2012 r., czyli po upływie okresu, o którym mowa w art. 9y ust. 3e w/w ustawy.
W wywiedzionej do sądu administracyjnego skardze E. K. podniósł, że w terminie wynikającym z art. 9y ust. 3e ustawy zgodził się niezwłocznie wydać część nieruchomości objętej decyzją nr [...]. Powyższe potwierdza pismo z dnia [...] sierpnia 2011 r., które wysłane zostało do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...][...] sierpnia 2011 r. Jak wynika ze skargi, E. K. [...] września 2011 r. otrzymał z [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] informację o przekazaniu w/w pisma ze zgodą na wydanie nieruchomości do P. S.A. Centrum Realizacji Inwestycji, Dział Geodezji i Kartografii w [...]. Ponadto, w ocenie skarżącego, również spółka P[...] S.A. uważa, że kwalifikuje się on do spornej bonifikaty (protokół okazania i wydania nieruchomości z dnia [...] grudnia 2011 r.).
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skarżący i uczestnik postępowania P. [...] S.A. nie wnieśli sprzeciwu co do wniosku organu dotyczącego trybu rozpoznania skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem w okolicznościach sprawy nie można było uznać, że nie zaistniały podstawy do podwyższenia należnego skarżącemu odszkodowania o 5%, o którym to podwyższeniu mowa w art. 9y ust. 3e ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.).
Przepis powyższy stanowi, że w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 28 dni od dnia:
- 1. doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 9q ust. 2,
- 2. doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo
- 3. w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna
- - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.
Treść powyższego artykułu odczytywana w powiązaniu z przepisem art. 9q ust. 6 ustawy, przewidującym – co do zasady – termin wydania nieruchomości nie krótszy niż 30 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, wskazuje, że podwyższenie odszkodowania o 5% wartości nieruchomości przysługuje za skrócenie terminu wydania nieruchomości co najmniej do 28 dni, liczonych od dat zdarzeń objętych poszczególnymi punktami. W świetle przytoczonego przepisu oraz przepisu określającego konsekwencje opatrzenia decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności, z nadaniem decyzji rygoru wiąże się obowiązek niezwłocznego wydania nieruchomości przejętej pod realizację inwestycji. Wywiązanie się zaś z powyższego obowiązku uprawnia właściciela nieruchomości (użytkownika wieczystego) do uzyskania podwyższonego o 5% odszkodowania.
Jednocześnie, jak wskazuje treść przepisu art. 9y ust. 3e pkt 1 i 2, bieg terminu niezwłocznego wydania nieruchomości, rozpoczyna się dla zobowiązanego z momentem doręczenia mu albo zawiadomienia o wydaniu decyzji opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności albo z momentem doręczenia mu postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie ulega więc wątpliwości, że właściciel nieruchomości musi mieć świadomość ciążącego na nim obowiązku. Ciężar wykazania istnienia takiej świadomości spoczywa na organie administracji, który ma powinność zawiadomienia dotychczasowego właściciela nieruchomości o wydaniu decyzji (postanowienia) rodzącej obowiązek niezwłocznego wydania nieruchomości.
W sprawie niniejszej decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej między innymi na nieruchomości skarżącego została wydana [...] lipca 2011 r. i opatrzona została rygorem natychmiastowej wykonalności. Bezspornym jest, że zawiadomienie o wydaniu decyzji opatrzonej klauzulą natychmiastowej wykonalności skarżący otrzymał [...] sierpnia 2011 r. Nie ulega też wątpliwości, że reakcją E. K. na takie zawiadomienie było pismo z [...] sierpnia 2011 r., skierowanie do Wojewody [...], że zgadza się niezwłocznie wydać część swojej nieruchomości objętej decyzją lokalizacyjną nr [...]. Zgoda ta nadana została do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...][...] sierpnia 2011 r., a więc w terminie wynikającym z art. 9y ust. 3e pkt 1 ustawy.
Ponadto sama spółka P. [...] S.A. w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] ustalającej odszkodowanie nie podniosła zarzutu niewydania nieruchomości i niesłusznego powiększenia odszkodowania o 5%. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarżący nie czynił przeszkód w faktycznym objęciu gruntu we władanie przez P[...] S.A. Wydanie bowiem nieruchomości na cele związane z budową (modernizacją) linii kolejowej może nastąpić w każdej formie, byle wystarczająco wyraźnej. Chodzi bowiem o sam fakt dobrowolnego opuszczenia nieruchomości w celu umożliwienia inwestorowi swobodnego rozporządzania nieruchomością.
Również więc bierne zachowanie, polegające na zaprzestaniu wykonywania uprawnień, jakie wynikają z prawa własności i nieczynienie przeszkód w przejęciu nieruchomości przez nowego użytkownika wieczystego, powinno być uznane za przekazanie władztwa faktycznego nad nieruchomością. Wystosowanie zatem pisma wyrażającego zgodę na niezwłoczne wydanie nieruchomości do organu administracji publicznej, zamiast do inwestora kolejowego, nie może być uznane jako działanie uniemożliwiające objęcie gruntu we władanie przez P[...] S.A. przed upływem okresu wynikającego z art. 9y ust. 3 ustawy. O powyższym organ bowiem mógł powiadomić (a w niniejszej sprawie powiadomił pismem z [...] września 2011 r.) inwestora. W konsekwencji rodzi to obowiązek zwiększenia należnego odszkodowania o 5%.
Przyjęcie przez Sąd odmiennego niż Minister stanowiska rodzi konieczność uchylenia decyzji z [...] stycznia 2013 r., jako wydanej bez właściwej oceny okoliczności faktycznych sprawy, skutkującej naruszeniem prawa materialnego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152, w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.