Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 575/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku E. P. i E. P. z dnia 5 grudnia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako hip. "[...]", dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 14 lutego 2014 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 18 listopada 2013 r. wpłynęły do organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2682/14, wymierzył Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 575/13.
Pismem z dnia 23 października 2015 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik skarżących wezwał Prezydenta miasta W. w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., do wykonania wyroku Sądu z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 575/13.
Pismem z 24 listopada 2015 r. skarżący E. P. i E. P., reprezentowani przez adwokata I. R., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku. W skardze wnieśli o wymierzenie organowi grzywy w wysokości trzech tysięcy złotych oraz o stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku ma rażący charakter. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest zlecenie wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania.
Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżących wniósł dodatkowo o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 575/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku E. P. i E. P. z dnia 5 grudnia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako hip. "[...]", dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 14 lutego 2014 r. Ponadto, pismem z 23 października 2015 r. skarżący wezwali organ do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania.
Wobec powyższych okoliczności sprawy, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zatem, skarga na niewykonanie przez Prezydenta miasta W. wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Biorąc pod uwagę ponad dwuletni okres niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku Sądu, za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) wysokość grzywny Sąd uznał kwotę 1000 (tysiąc) złotych. Ustalając taką wysokość grzywny Sąd wziął także pod uwagę fakt, że pomimo wymierzania organowi grzywny prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2682/14, Prezydent miasta W. wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej.
W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymierzona grzywna ma na celu przede wszystkim zdyscyplinowanie organu do terminowego załatwiania wniosku skarżących.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 575/13, ma już charakter rażącego naruszenia prawa. Podkreślić przy tym należy, że każde nawet krótkotrwałe niewykonywanie wyroku sądu w demokratycznym państwie prawnym uznać należy za wysoce naganne i nie może ono być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Dodatkowo odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżących złożonego na rozprawie, w którym rozszerzył on skargę w ten sposób, że wniósł o przyznanie przez Sąd na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. na rzecz skarżących sumy pieniężnej, wyjaśnić należy, że to nowe uprawnienie Sądu jest pozostawione uznaniu Sądu orzekającego. W ocenie Sąd w rozpatrywanej sprawie obecnie nie zaistniały jeszcze takie okoliczności, które Sąd uznałby za uzasadniające i usprawiedliwiające zastosowanie przez Sąd (obok wymierzonej już grzywny) tej dodatkowej sankcji wobec organu. Podkreślić przy tym należy, że poza zgłoszeniem przedmiotowego wniosku także pełnomocnik skarżących nie przedstawił żadnych okoliczności, które miałaby ten wniosek uzasadniać.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W zakresie pkt 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.