Uzasadnienie
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. B. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. Z. B. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za majątek pozostawiony przez J. i S. małż. B. w miejscowości Z. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W dniu 24 września 2009 r. do siedziby [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynął wniosek Z. B. o zawieszenie postępowania, do czasu otrzymania z Konsulatu Generalnego RP [...] dokumentów potwierdzających posiadanie przez rodzinę B. prawa własności nieruchomości pozostawionej w Z. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], Wojewoda [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie, informując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a.: "Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane".
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], Wojewoda [...] umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem Z. B., uznając, że z powodu nie złożenia przez stronę w terminie wymienionym w art. 98 § 2 k.p.a. wniosku o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania wyrażone we wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty uznać należy za niebyłe - co pociąga za sobą konieczność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.
Pismem z dnia 31 grudnia 2012 r. Z. B. wniósł do Ministra Skarbu Państwa, odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu strona podniosła, że poszukiwała dokumenty świadczące o posiadaniu przez J. i S. małż. B. prawa własności mienia zabużańskiego, miała trudności w kompletowaniu materiału dowodowego, oraz była nieobecna w kraju z uwagi na półtoraroczny wyjazd służbowy do Austrii.
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w przypadku zawieszenia postępowania na wniosek strony i niezłożenia przez nią w 3-letnim terminie (liczonym od daty doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania) wniosku o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uznać należy za niebyłe, a organ administracji jest zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
W rozpatrywanej sprawie, postanowienie Wojewody [...] o zawieszeniu postępowania zostało doręczone Z. B. w dniu 13 października 2009 r. (o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru), a zatem termin do złożenia wniosku o podjęcie postępowania upłynął w dniu 13 października 2012 r. Ponieważ strona nie złożyła wniosku o podjęcie postępowania, organ I instancji był uprawniony do wydania decyzji o jego umorzeniu. Na tej podstawie, w ocenie organu odwoławczego, wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda [...] nie naruszył przepisów prawa.
Na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2013 r. Z. B., pismem z dnia 4 marca 2013 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jego wniosek do Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nie był wnioskiem o zawieszenie postępowania, tylko był wnioskiem o przedłużenie czasu na poszukiwanie dokumentów potwierdzających własnosć do majątku pozostawionego w Z. Skarżący wskazał również, iż Wydział Geodezji [...] Urzędu Wojewódzkiego nie dokonał żadnych czynności w jego sprawie, choć zwrócił się on z pismem wnioskującym o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie.
Ponadto, strona skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że poszukując akt własności sama występowała do Abasady Ukrainy, zaś od Urzędu Wojewódzkiego w [...] nie otrzymała żadnej pomocy. Po otrzymaniu informacji, że akta jego dziadków nie istnieją w archiwach ukraińskich, nie uzyskała od Urzędu Wojewódzkiego w Ł. żadnych wytycznych co do innych możliwości uzyskania potwierdzenia własności.
W konsekwencji, Z. B. wniósł do Sądu o zmianę zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2013 r., jak i ją poprzedzająca decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nie naruszają przepisów prawa.
Zaskarżoną decyzją Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji Wojewody [...] stanowią przepisy art. 105 § 1, oraz art. 98 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu tego przepisu oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to m.in. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
Z kolei, przepis art. 98 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli natomiast w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w dniu 24 września 2009 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynął wniosek skarżącego "o zawieszenie terminu złożenia dokumentów poświadczających posiadanie mienia przez rodzinę B. w Z. do czasu otrzymania dokumentów z Konsulatu Generalnego [...]. Wniosek ten został potraktowany przez organ administracji jako wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty, w konsekwencji, ww. postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie, informując stronę w rozstrzygnięciu o treści art. 98 § 2 k.p.a. Następnie, wobec niezłożenia przez Z. B. wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania - w terminie określonym w art. 98 § 2 k.p.a., który upłynął w dniu 13 października 2012 r. - Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., umorzył postępowanie wszczęte z wniosku Z. B. Organ stwierdził, że brak wniosku o podjęcie postępowania, skutkuje tym, że żądanie wszczęcia postępowania wyrażone we wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty uznać należało za niebyłe. Taka sytuacja uzasadnia zaś konieczność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., i to stanowisko Sąd w niniejszym składzie podziela.
Sąd zauważa, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że: "W przypadku niezwrócenia się strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie postępowania, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe należy, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyć postępowanie w formie decyzji" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1180/11).
W ocenie Sądu nie można zgodzić się z argumentami skarżącego, że wniosek skierowany do Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nie był wnioskiem o zawieszenie postępowania, lecz innym wnioskiem, tj. o przedłużenie czasu na poszukiwania dokumentów potwierdzających własność do majątku pozostawionego w Z. Zauważenia bowiem wymaga, że odmienne sformułowanie, zawarte ww. wniosku skarżącego, nie mogło doprowadzić Wojewodę do innej interpretacji tego pisma, a w ostatecznosci do wydania odmiennego rozstrzygnięcia, lub podjęcia innych czynności administracyjnych, aniżeli zawieszenie postępowania administracyjnego. Ponadto, potraktowanie pisma skarżącego przez organ niezgodnie z jego oczekiwaniami (skoro tak skarżący uważa) mogło skutkować wniesieniem przez Z. B. zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r.– co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W konsekwencji, powyższe zarzuty i okoliczności podniesione w skardze nie mają znaczenia przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy.
Sąd uznał, że organy administracji rozpatrujące sprawę prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i wydały rozstrzygnięcia zgodnie z prawem, nie naruszając reguł procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.