Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. K. o decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] listopada 2008 r. nr [...] r. o uznaniu kwoty wypłaconego zasiłku rodzinnego z a okres od 1 sierpnia 2005 r. do 31 sierpnia 2007 r. w kwocie [...] zł, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od 1 sierpnia 2005 r. do 31 sierpnia 2007 r. w kwocie [...] zł oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego we wrześniu 2005 r. i październiku 2006 r. w kwocie [...] zł za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne – utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...].
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że [...] Centrum Polityki Społecznej poinformowało Miejski Ośrodek Pomocy w O., że w sprawie A. K. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia podjęcia przez nią zatrudnienia na terenie [...], tj. od [...] lipca 2005 r. Prezydent Miasta O. wydał w dniu [...] października 2008 r. decyzję nr [...], którą uchylił decyzję z [...] czerwca 2004 r. nr [...] przyznającą zasiłek rodzinny na J. K. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] listopada 2008 r. uznał kwoty wypłaconego zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego za nienależne pobrane świadczenia rodzinne. Łączna kwota nienależnie wypłaconych świadczeń wynosi [...] zł, natomiast łączna kwota do spłaty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami na dzień wydania decyzji wynosi [...] zł.
Od tej decyzji odwołała się A. K. podnosząc, że od dnia [...] lipca 2005 r. składała przed organem oświadczenia, iż jest zatrudniona w [...]. Organ pomimo tego wydawał kolejne decyzje przyznające świadczenia rodzinne. Wobec tego wypłacenie świadczeń nastąpiło w wyniku błędu organu.
Stosownie do art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) w przypadku ustalenia przez marszałka województwa, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym w państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
W sprawie ustalono, iż w związku z podjęciem przez A. K. zatrudnienia na terenie [...] od [...] lipca 2005 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W tej sytuacji Prezydent Miasta O. uchylił decyzję z [...] października 2008 r., [...] czerwca 2004 r., decyzję z [...] września 2005 r. oraz z [...] października 2006 r., do czego był zobowiązany przepisem art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wydane wcześniej decyzje o przyznaniu świadczeń rodzinnych uchylił od dnia [...] lipca 2005 r., tj. od dnia podjęcia przez świadczeniobiorcę zatrudnienia na terenie [...]. Organ ten nie orzeka w dalszym zakresie co do świadczeń rodzinnych, lecz stosownie do art. 26a ust. 6 ustawy marszałek województwa. Nienależnie pobrane świadczenia, w sprawach w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego podlegają dochodzeniu przez marszałka województwa (art. 23a ust. 9 ustawy).
W tym stanie faktycznym wydana została decyzja z [...] listopada 2008 r., w której Marszałek Województwa [...] uznał kwoty wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane oraz o obowiązku ich zwrotu. Stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy nienależnie pobranym świadczeniem są świadczenia wypłacane w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5 za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne.
W tej sprawie zwrot nienależnie pobranych świadczeń dotyczy okresu od 1 sierpnia 2005 r. do 31 sierpnia 2007 r. Organ odwoławczy ponownie dokonał analizy wypłaconych świadczeń i ustalił, że decyzja zawiera prawidłowe wyliczenie nienależnie pobranych świadczeń. Postępowanie obejmuje wyłącznie zbadanie prawidłowości decyzji z [...] listopada 2008 r. uznającej kwoty wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane, a nie umorzenie tej kwoty. Postępowanie takie będzie mogło być wszczęte w trybie przewidzianym w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdy przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna. Zgodnie z powołanym przepisem organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Decyzja Marszałka Województwa [...] jest zgodna z obowiązującymi przepisami.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie A. K. i podniosła, że na dzień złożenia skargi do sądu od okresu za który ustalono obowiązek zwrotu świadczeń upłynęło 5 lat. W ocenie skarżącej nastąpiło przedawnienie.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Marszałka Województwa [...] naruszają przepisy postępowania administracyjnego i mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca podnosiła, że z powodu upływu trzyletniego terminu dochodzenia świadczeń doszło do przedawnienia, a ponadto podnosiła, iż organy na bieżąco były informowane o jej wyjeździe do [...]. Orzekające w sprawie organy nie ustosunkowały się do tych zarzutów. Należy wobec tego przyjąć, że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej, czym naruszono art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie kwestia przedawnienia roszczeń nie została w ogóle rozważana. W ponownym postępowaniu konieczne będzie rozważenie, czy nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi są te, które wypłacone były za okres od 1 sierpnia 2005 do 31 sierpnia 2007 r., czy też część z nich lub całość ulegała już przedawnieniu i nie ma podstaw do orzekania o nich jako nienależnie pobranych. Przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) nie regulują kwestii przedawnienia roszczeń związanych ze świadczeniami wypłacanymi na jej podstawie. Tylko w art. 30 ust. 3 ustawy mowa jest o przedawnieniu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, ale odnosi się to do sytuacji, gdy wydana już została decyzja ustalająca te należności. W rozpatrywanej sprawie przepis ten nie ma zastosowania. W tej sytuacji organy powinny rozważyć, czy w sprawie skarżącej nie ma zastosowania przepis art. 118 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym roszczenia o świadczenia okresowe przedawniają się z upływem trzech lat.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).