Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści i wyszukiwarka

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 8 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 623/22

nieprawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Skład
Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Asesor WSA Mateusz Rogala Asesor WSA Iwona Ścieszka
specjalista Monika Bodzan protokolant
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2022 r.
Sprawa
sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 stycznia 2022 r. nr DO.1.7614.258.2021.JS w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości

Sentencja

  1. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 7 maja 2021 r. nr WS-IV.7533.1.1920.2020.AS;
  2. 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz Powiatu [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej jako organ/minister) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego (dalej jako wojewoda) z 7 maja 2021 r. znak WS-IV.7533.1.1920.2020.AS odmawiającą stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości położonej w obrębie [...], jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej jako działka nr [...], "według wnioskodawcy niestanowiącej 31 grudnia 1998 r. jego własności, a zajętej pod drogę powiatową nr [...] - ul. [...]".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm., dalej jako ustawa) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Przywołując ww. przesłanki minister zaznaczył, że dla zaistnienia skutku płynącego z ustawy muszą one być spełnione łącznie. Podał dalej, że wg danych z księgi wieczystej 31 grudnia 1998 r., jak i obecnie, nieruchomość była własnością M. F., na podstawie umowy o dział spadku z dnia 6 października 1989 r. Rep. A nr [...], co wynika z treści księgi wieczystej nr [...], a więc nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego.

Odnośnie do kwestii charakteru drogi usytuowanej na ww. nieruchomości, organ podał, że jej publiczny charakter ustalono na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r., Nr 30, poz. 151). Wymieniona tam ul. [...] w T. została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich, i na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową, gdyż nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. (Dz. U. Nr 160, poz. 1071); obecnie ww droga powiatowa - ul. [...] w T. oznaczona jest nr 1042K.

Zdaniem ministra, Zarząd Powiatu [...], jako "zainteresowany nabyciem przedmiotowej nieruchomości", jednoznacznie nie wykazał, iż działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną, odpowiednią dokumentacją geodezyjną, a więc nie można stwierdzić, iż przesłanka zajętości została spełniona. Za niewystarczające organ uznał złożenie przez powiat załączonego do pisma z dnia 25 lutego 2021 r. wydruku z portalu mapowego PIDGiK w C. z dnia 26 października 2020 r. z zaznaczoną granicą działki nr [...] oraz wydruk ortofotomapy. W związku z tym minister stwierdził, że w stosunku do działki nr [...] nie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 73 ustawy gdyż nie zostało wykazane przez jednostkę samorządu terytorialnego zajęcie przedmiotowej nieruchomości pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r.

Jednocześnie odnośnie do przesłanki władztwa publicznoprawnego organ podał, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzające sprawowanie władztwa publicznoprawnego nad ul. [...] w T..:

  1. 1. metryka ul. [...] sporządzona w marcu 1990 r., z której wynika, że ulica była oświetlona wyposażona w kanalizację deszczową, wodociąg, przewody telekomunikacyjne i elektroenergetyczne;
  2. 2. protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 31 grudnia 1998 r., na podstawie którego przekazano Zarządowi Powiatu [...] m.in. ul. [...].

Minister wskazał następnie, że przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest zajęciem tej nieruchomości, we wskazanej w przepisie dacie, pod urządzenie techniczne, stanowiące zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, a więc spełniającego definicję pasa drogowego - art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W tym zakresie minister podał, że z uzyskanego przez wojewodę materiału dowodowego nie wynika, by sporna nieruchomość została zajęta w rzeczywistości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. gdyż Zarząd Powiatu [...] nie uzupełnił materiału dowodowego tzn. nie przedłożył dokumentacji geodezyjnej wskazującej na zajętość ww. działki pod drogę publiczną. Powołując się na przepisy kpa minister wyjaśnił, że obowiązki dowodowe organu nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne, a zatem że strona zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem nie jest zwolniona z jakiejkolwiek aktywności dowodowej.

Wg ministra strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, powinna zatem przekazać organowi dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jej interesie, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych.

W skardze Powiat [...] (dalej jako strona skarżąca/powiat/skarżący) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 11 stycznia 2022 r. znak D0.1.7614.258.2021.JS oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 7 maja 2021 znak: WS- IV.7533.1.1920.2020. AS. Zaskarżonej decyzji powiat zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie: art. 77 § 1 z art. 80 kpa w związku z art. 6 i art. 7 kpa poprzez nakładanie na Powiatowy Zarząd Dróg w C. obowiązku przedłożenia dokumentacji geodezyjno - prawnej obrazującej ustalenie przebiegu granic pasa drogowego w dacie 31.12.1998r. a w przypadku gdy pod drogę zajęta została część nieruchomości - dokumentacji geodezyjnej zawierającej podział działki w zakresie zajętości pod drogę w ww. dacie podczas gdy to Wojewoda Małopolski zobowiązany jest w takim postępowaniu do dokonania czynności podziału działki [...] przy ustaleniu, że zachodzą przesłanki z art. 73 ustawy.

Wadliwość postępowania zarówno organu II instancji jak i Wojewody Małopolskiego, wg powiatu, sprowadza się także do naruszania naczelnych zasad postępowania w zakresie obowiązku działania przez organ na podstawie prawa, z obowiązkiem podejmowania z urzędu bądź na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i realizacji prawa. Strona skarżąca zarzuciła, że wojewoda oraz minister oddalili wniosek złożony w oparciu o art. 73 ustawy z uwagi na brak podziału geodezyjnego działki, w sytuacji gdy podział geodezyjny działki w części zajętej pod drogę może zaistnieć dopiero po ustaleniu zachodzenia przesłanki z art. 73 ustawy i jest konsekwencją ustaleń organu, nie zaś elementem wstępnym warunkującym ocenę prawną do rozstrzygnięcia w sprawie. Powiat zarzucił, że nałożenie obowiązku podziału działki z wyodrębnieniem działki zajętej na 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną nie znajduje podstawy w normie art. 73 ustawy.

Skarżący podkreślił, że nie ma też podstawy prawnej do zlecenia przez Powiatowy Zarząd Dróg w C. przeprowadzenia postępowania podziałowego spornej działki, gdyż jej właścicielami są osoby fizyczne, a powiat (zarząd powiatu) nie jest organem uprawnionym do takiego działania w oparciu o przepisy prawa.

Wg powiatu w sprawie doszło też do naruszenia prawa materialnego a mianowicie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 113.872) poprzez błędne przypisanie, iż z tej normy wynika obowiązek wnioskodawcy do wykonania postępowania podziału działki [...], objętej wnioskiem w części jej powierzchni gdzie dowód wynikający z mapy zawierającej projekt podziału jest dowodem przeprowadzanym w toku postępowania, przez organ zobowiązany ustawą do takiej czynności.

W odpowiedzi na skargę minister wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje

Skarga jest uzasadniona. Wszystkie, punkt po punkcie zarzuty powiatu - Sąd uznał za pełni trafne. Stan prawny w tej sprawie nie był kwestionowany. Przesłanki zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy wymagają ustalenia przez organ administracji czy nieruchomość objęta postępowaniem nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czy była zajęta pod drogę publiczną, a przy tym, czy pozostawała we władaniu podmiotu publicznoprawnego.

Nie budzi wątpliwości, że sporna nieruchomość w końcu 1998 r. stanowiła własność prywatną, leżała w ciągu ogólnodostępnej drogi publicznej, która była objęta "władaniem" podmiotu publicznoprawnego i była zajęta pod urządzoną jezdnię. Ponadto, jak wynika z przedstawionych przez powiat załączników mapowych, w tym z danych widocznych na ogólnodostępnym (prowadzonym przez administrację rządową) geoportalu – cały pas ww. drogi publicznej (na jej szerokości) usytuowany jest pośrodku nieruchomości prywatnej (vide k. 21 i 22 akt adm), a przy tym z akt nie wynika aby dotychczasowy właściciel nieruchomości kwestionował przebieg i zakres pasa drogowego w końcu 1998 r. bądź by wojewoda czy minister prowadzili w tym zakresie jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające.

W tej sytuacji Sąd uznał, że wojewoda, a następnie minister błędnie ocenili dostępny w aktach materiał dowodowy, czym w sposób oczywisty organy te naruszyły art. 7, 77 i 80 kpa, a w konsekwencji art. 73 ust. 1 ustawy. W sprawie zresztą nie jest kwestionowany ani publiczny charakter ww. drogi ani to, że jest ona usytuowana na nieruchomości prywatnej – tak 31 grudnia 1998r. jak i obecnie. Stąd stanowisko wojewody, a następnie ministra, jest całkowicie niezrozumiałe w okolicznościach tej sprawy. W ocenie Sądu powiat wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że publiczna droga powiatowa istniejąca w 1998 r. (ówcześnie wojewódzka) jest usytuowana na gruncie nie stanowiącym własności powiatu. Wynika to ewidentnie z przedstawionych przez powiat i zawartych w aktach dowodów, których prawidłowości ani wiarygodności organy obu instancji nie negowały.

Trzeba podkreślić, że ustawa Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną została ustanowiona celem sprawnego wdrożenia ustaw reformujących administrację publiczną, ustanawiających nowy podział terytorialny państwa, nowe jednostki samorządu terytorialnego, nowy podział zadań i kompetencji oraz stwarzających warunki do zainicjowania określonej w tych ustawach działalności. Chodziło o stworzenie warunków organizacyjno-prawnych, majątkowych i technicznych gwarantujących sprawne rozpoczęcie funkcjonowania przez nowe jednostki organizacyjne. W ślad za zadaniami, jednostkami organizacyjnymi i pracownikami przewidziano nabycie przez nowopowstające jednostki samorządu terytorialnego mienia niezbędnego do wykonywania ich zadań. W uzasadnieniu projektu ustawy jednoznacznie wskazano, że część mienia zostanie im przekazana z mocy prawa – z deklaratoryjną potwierdzającą to decyzją wojewody a część na wniosek zarządu powiatu – na podstawie decyzji wojewody (vide druk sejmowy nr [...] z dnia 20 sierpnia 1998 r.).

Jeśli chodzi o regulację zawartą finalnie w art. 73 ustawy – to po ponad dwóch dekadach jej funkcjonowania nie ma najmniejszej wątpliwości co do tego, że prywatne grunty zajęte pod drogi publiczne, przy spełnieniu określonych przesłanek, przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999r. Natomiast decyzja wojewody (art. 73 ust. 2 ustawy) ma charakter stricte deklaratoryjny, indywidualizuje jednak przedmiot nabycia przez podmiot publicznoprawny, i dopiero od daty jej ostateczności podmiot publicznoprawny może powoływać się na prawo własności, zaś podmiot prywatny może domagać się odszkodowania – o ile złożył stosowny wniosek w wymaganym terminie. Elementem tej decyzji niejednokrotnie jest załącznik mapowy określający areał gruntu, który z mocy prawa przeszedł w określonej ustawą dacie na własność gminy, powiatu, województwa czy Skarbu Państwa.

Identyczna koncepcja zmiany prawa własności nastąpiła w procesie komunalizacji mienia Skarbu Państwa, tam również skutek nastąpił z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. – a jego potwierdzeniem jest deklaratoryjna decyzja wojewody.

Wbrew jednak twierdzeniom ministra, w sprawach określonych dyspozycją normy z art. 73 ustawy, ani gmina, ani powiat, ani województwo, jak i Skarb Państwa nie jest formalnie "wnioskodawcą", "beneficjentem" czy "podmiotem zainteresowanym nabyciem nieruchomości," nie ma też żadnego określonego przepisami trybu, który wskazywałby na zasadność czy obowiązek składania w tym zakresie jakiegokolwiek wniosku. Postępowanie prowadzone w ramach art. 73 ustawy jest postępowaniem inicjowanym z urzędu w ramach obowiązków nałożonych na ten organ przez ustawodawcę w jednoznacznie brzmiących przepisach ustawy. Jest to postępowanie potwierdzające zmianę podmiotu prawa własności pod drogą publiczną, a decyzja wojewody ma charakter stricte deklaratoryjny, w żadnej mierze nie uznaniowy czy konstytutywny. Oznacza to, że wnioskodawca (w tej sprawie powiat) nie jest podmiotem "aspirującym" do nabycia prawa własności (czy też jak podaje minister: "podmiotem zainteresowanym nabyciem nieruchomości") gdyż własność tę nabył już z mocy art. 73 ust. 1 ustawy ponad dwie dekady temu.

Ewentualne "wnioski" składane w tym zakresie do wojewody, czy to przez podmioty publicznoprawne czy podmioty prywatnoprawne, należy traktować jako wyraz swoistego "ponaglenia" wobec wieloletniej bezczynności wojewody.

Podobnie jak podmiot publicznoprawny (Skarb Państwa czy jednostka samorządu terytorialnego), z "wnioskiem" do wojewody o podjęcie stosownych działań w trybie art. 73 ustawy może wystąpić też podmiot prywatny, na którego nieruchomości od ponad dwóch dekad usytuowana jest droga publiczna, której zmiany stanu prawnego na 1 stycznia 1999 r. nie potwierdził dotychczas wojewoda. Z akt wielu rozpoznawanych w tym trybie spraw wynika, że w urzędach były stosowne druki dla podmiotów prywatnych, jedne stanowiły "wnioski o uregulowanie stanu prawnego drogi" a drugie stanowiły "wnioski o przyznanie odszkodowania". Powyższe nie oznacza, że mamy do czynienia z postępowaniem wnioskowym, a tym bardziej, że jednostka samorządu terytorialnego bądź Skarb Państwa czy np. podmiot prywatny (na równi zainteresowani regulacją stanu prawnego drogi publicznej), mają obowiązek za wojewodę przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i we własnym zakresie rozstrzygnąć np. ewentualny spór co do kwestii zajętości gruntu pod pas drogowy w określonej ustawą dacie.

Ustalenia w tym zakresie może prowadzić tylko organ administracji, strony z kolei, jak w każdym innym postępowaniu administracyjnym dysponują inicjatywą dowodową, nie oznacza to jednak, że wyłączona jest zasada oficjalności. Znamienne i jednocześnie notoryjne jest także, że w wielu tego typu sprawach podmiot publicznoprawny pozostaje w "administracyjnym sporze" z podmiotem prywatnym w zakresie zasięgu pasa drogowego, stąd jedynym podmiotem władnym obiektywnie ustalić stan faktyczny na gruncie w określonej ustawą dacie (różnymi dostępnymi środkami dowodowymi) jest w tym wypadku prowadzący postępowanie wojewoda. Dopiero ustalenia przez niego poczynione stanowią następnie podstawę do sporządzenia przez geodetę finalnej mapy z projektem podziału. Chodzi tu o ustalenia co do tego jak była urządzona droga, czy ulegała w międzyczasie przebudowie, remontom bądź zmianie szerokości czy kierunku, ewentualnie rodzaju nawierzchni, czy elementów zaopatrzenia w infrastrukturę techniczną.

Za dowody w sprawie można użyć metrykę drogi, dokumenty związane z jej budową, przebudową, dane ewidencyjne, zeznania świadków, zdjęcia lotnicze itd. itd. Mapa z projektem podziału zlecana geodecie jest odzwierciedleniem stanu faktycznego na gruncie ustalonego na koniec 1998 r. i powinna być sporządzona pod dyktando i wg wytycznych organu prowadzącego postępowanie a nie na prywatne zlecenie dotychczasowego właściciela nieruchomości czy aktualnego właściciela drogi.

Odmowa potwierdzenia, że dany grunt był zajęty pod drogę publiczną w 1998r. jedynie z powodu nieprzedstawienia przez stronę mapy z projektem podziału mającej stanowić załącznik czy też integralną część decyzji wojewody - pozostaje na granicy rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 kpa). Negatywne rozstrzygnięcie zapadłe nie z powodu braku zaistnienia przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy lecz z powodu zaprzeczenia przez organ zasady oficjalności w postaci obowiązku sporządzenia obligatoryjnego elementu decyzji (a więc załącznika do decyzji deklaratoryjnej określającego zakres pasa drogowego) - naraża jednostkę samorządu terytorialnego na obowiązek wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną - w innym trybie i na podstawie odrębnych przepisów prawa.

W świetle art. 2a ustawy o drogach publicznych tylko Skarb Państwa bądź jednostka samorządu terytorialnego może być właścicielem drogi publicznej. W aktualnym stanie prawnym właścicielem gruntu pod drogą publiczną nie może być zatem podmiot prywatny. Wyrazem tej zasady była m.in. regulacja określona w art. 73 ustawy. Istotne jest przy tym, że organ administracji musi mieć kontrolę nad będącym integralną częścią decyzji załącznikiem mapowym, nie do przyjęcia jest więc koncepcja, według której kluczową dokumentację geodezyjno-kartograficzną na potrzeby regulacji stanów prawnych dróg publicznych miałyby sporządzać bądź zlecać podmioty spoza aparatu władzy publicznej, a więc zamiast wyznaczonego przez ustawodawcę wojewody: bądź podmioty prywatne bądź jednostki samorządu terytorialnego.

I wreszcie, co zasadnie zostało podniesione w skardze, nie ma też podstawy prawnej dającej jednostce samorządu terytorialnego bądź jakiemukolwiek innemu podmiotowi nie będącemu właścicielem nieruchomości do zarejestrowania i przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego mapy z projektem podziału. Co do zasady postępowanie podziałowe przeprowadza wójt/burmistrz prezydent miasta w ramach art. 92 i n. ugn, zaś w innych przypadkach, np. w postępowaniach prowadzonych przez organy administracji na podstawie przepisów "specustawy" czy "dekretu [...]" - tylko organ wydający decyzję. Wg art. 73 ust. 3a ustawy obowiązek ustalenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego spoczywa na organie prowadzącym postępowanie. Przepis ten wskazuje jednoznacznie, że wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości, natomiast notorium jest, że wówczas załącznikiem do decyzji jest mapa z projektem podziału. Za niedopuszczalne należy więc uznać, sporządzanie dokumentacji mającej stanowić część integralną decyzji przez podmioty zewnętrzne czy strony postępowania.

Trzeba zdecydowanie podkreślić, że w kontrolowanej sprawie organy obu instancji zaniechały podjęcia jakiejkolwiek czynności w celu wyjaśnienia istoty sprawy. W szczególności z akt nie wynika aby wojewoda podjął jakąkolwiek czynność w celu ustalenia zaistnienia przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy; przeciwnie wszystkie dowody w sprawie zostały załączone do wniosku powiatu bądź do kolejnych jego pism. Do wniosku dołączono też wydruk z mapy ewidentnie wskazujący zasadność podjęcia przez wojewodę postępowania w trybie art. 73 ustawy.

Wg zweryfikowanych przez Sąd danych z geoportalu, mamy tu do czynienia z sytuacją, w której cały pas drogi publicznej (na jej szerokości) jest usytuowany na nieruchomości prywatnej stanowiącej działkę nr [...]. Jednocześnie wojewoda, a za nim minister, twierdzą, że gmina nie przedstawiła dowodu na spełnienie przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy. Nie ma przy tym wątpliwości, że zarówno wojewoda, jak i minister, formalnie nie negują danych katastralnych, konsekwentnie wskazują jednak, że kwestia usytuowania spornej drogi na terenie prywatnym nie została w żadnej mierze udowodniona. Z akt sprawy nie wynika aby organ rzędu wojewódzkiego czy minister prowadzili jakiekolwiek postępowanie dowodowe - poza nieuzasadnionym normatywnie wezwaniem strony skarżącej do przedstawienia dowodu w postaci dokumentacji geodezyjno-kartograficznej mającej stanowić element decyzji administracyjnej.

W istocie – jak trafnie podniesiono w skardze - spór w niniejszej sprawie sprowadza się nie do tego, czy zaistniały bądź nie zaistniały przesłanki z ustawy lecz do tego kto ma obowiązek ponieść koszty sporządzenia mapy z projektem podziału; a wcześniej: czy mamy do czynienia z postępowaniem wnioskowym czy z postępowaniem prowadzonym w wyniku nałożonego na wojewodę obowiązku ustawowego. Gdy chodzi o same koszty postępowania, to ich "przerzucanie" na strony postępowania administracyjnego nie znajduje podstaw w kodeksie postępowania administracyjnego. Stronę obciążają tylko te koszty, które zostały poniesione na czynności podjęte z jej winy (vide art. 262 kpa, por. też M. Durzyńska, Glosa do uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, ZNSA 2009/5/182-194). Trzeba podkreślić, że w wielu sprawach za "beneficjenta" decyzji administracyjnej, w zależności od stanu faktycznego i prawnego sprawy, może być uznana tak jednostka prywatna jak i publicznoprawna.

Każdorazowo z "beneficjentem" decyzji mamy do czynienia w administracyjnych sprawach o ustalenie odszkodowania, niezależnie od podstawy prawnej jego dochodzenia. Nie oznacza to jednak, że w sprawie o ustalenie odszkodowania wnioskodawca sam we własnym zakresie i na swój koszt ma obowiązek sporządzić operat szacunkowy, gdyż jest "wnioskodawcą" czy też "bezpośrednio zainteresowanym" wynikiem sprawy – jak twierdzi minister czy wojewoda. Tylko rozwiązania szczególne, takie jak np. to zawarte w art. 7 ust. 1 pkt. 3 lub 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2097) dają podstawę do obciążenia strony obowiązkiem sporządzenia na własny koszt dowodu w sprawie administracyjnej.

Ponadto mapa z projektem podziału jest wynikiem (odzwierciedleniem) całego uprzednio prowadzonego postępowania dowodowego przez wojewodę z urzędu, a nie jednostronnym dowodem sporządzanym przez stronę - na co też zasadnie zwrócono uwagę w skardze.

W kontrolowanej decyzji, (inaczej niż miało to miejsce w skardze), wojewoda nie wyartykułował, że istotą "sporu" między wojewodą a powiatem jest kwestia tego kto ma zlecić jednostce wykonawstwa geodezyjnego i kartograficznego sporządzenie mapy z projektem podziału obrazującej pas drogowy ul. [...] w T. – na nieruchomości stanowiącej dotychczas działkę nr [...]. Organ podał natomiast, że nie zostało przez wnioskodawcę udowodnione, że zaistniały przesłanki z art. 73 ustawy. Implikuje to twierdzenie, że wojewoda zanegował poglądowe dane katastralne widoczne na stronie https://www.geoportal.gov.pl przedstawione w załączniku mapowym dołączonym przez powiat do wniosku (k. 21 i 22 akt adm).

Skoro w okolicznościach tej sprawy, dysponując danymi geodezyjnymi organy I i II instancji uznały, że niewiarygodne są dane zawarte w prowadzonym przez Głównego Geodetę Kraju geoportalu i że strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na zaistnienie przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy, to oznacza, że postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia, dlatego, opierając się na art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa oraz art. 73 ust. 1 ustawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wojewody. Przy ponownie prowadzonym postępowaniu wojewoda małopolski będzie zobowiązany do:

  1. - niezwłocznego zawiadomienia działającego w jego strukturze organizacyjnej małopolskiego wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego (jako organu nadzorującego z urzędu prowadzoną przez starostę ewidencję gruntów i budynków) do podjęcia działań weryfikacyjnych (nadzorczych) mających na celu doprowadzenie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków do stanu aktualności - ze wskazaniem, że wbrew stanowi faktycznemu obrazuje ona przebieg drogi publicznej na prywatnym gruncie. Skoro bowiem organy obu instancji uznały, że dane dostępne na rządowym portalu prowadzonym przez Głównego Geodetę Kraju są błędne - to powinny podjąć odpowiednie działania inicjujące weryfikację ww danych, w tym weryfikację danych stricte ewidencyjnych.
  2. - jednocześnie, skoro oprócz danych zawartych w geoportalu, sporna droga publiczna widnieje jako część nieruchomości podmiotu prywatnego i jest widoczna także na zdjęciach satelitarnych googlemaps – w sposób tożsamy z danymi zawartymi w rządowym geoportalu – wojewoda będzie zobowiązany do przeprowadzenia protokołowanej wizji w terenie z udziałem stron oraz geodety uprawnionego celem zbadania czy stan na gruncie odpowiada danym i zdjęciom na powszechnie dostępnym geoportalu.

Jeżeli okaże się, że w wyniku podjęcia ww. czynności, twierdzenia strony skarżącej co do położenia ww. drogi publicznej na gruncie prywatnym – są uzasadnione, wojewoda zleci we własnym zakresie i na własny koszt w ramach powszechnie znanej zasady dotyczącej kosztów postępowania administracyjnego – sporządzenie mapy z projektem podziału obrazującym przebieg ww. drogi publicznej w dniu 31 grudnia 1998r. a następnie wyda decyzję deklaratoryjną w zgodzie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.