Uzasadnienie
A. M.(1), A. M.(2), I. M. i M. M. skargą z dnia [...] listopada 2016 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej - na podstawie w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie kosztów postępowania – w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 192/16.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. M.(1) o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi w dniu [...] czerwca 2016 r. – zatem wyznaczony termin upłynął [...] sierpnia 2016 r.
Wobec braku wydania rozstrzygnięcia w sprawie skarżący pismem z dnia [...] listopada 2016 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku, a następnie wystąpili ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - żądając wymierzenia organowi grzywny.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jedną z badanych przesłanek jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela faktycznej możliwości władania działką. Zatem konieczne jest ustalenie, kiedy przedmiotowa nieruchomość została przejęte pod inwestycję i czy spełnia przesłanki wynikające z ww. art. 215 ust. 2.
Ponadto poinformował, że wystąpił do Ministra Finansów o informacje, czy poprzednia właścicielka i jej spadkobiercy otrzymali odszkodowanie za nieruchomość w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych.
Do dnia 3 sierpnia 2017 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tęgo artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 192/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. M.(1) o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] czerwca 2016 r.. - zatem wyznaczony termin upłynął [...] sierpnia 2016 r.
Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi z [...] listopada 2016 r. - mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku - Prezydent [...] nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy. Nie rozpoznał także merytorycznie przedmiotowego wniosku do dnia rozprawy sądowej.
W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów – niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Skład orzekający ocenił, iż w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia dotychczasowej wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd.
Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy tej ocenie Sąd wziął pod uwagę niecałoroczne przekroczenie terminu wyznaczonego przez Sąd oraz przedstawione przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczności mające wpływ na niedotrzymanie przez niego terminów załatwienia sprawy.
Sąd zasądził też na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.