Uzasadnienie
SA/Wa 64/04
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., [...], uchylił własną decyzję z [...] września 2003 r., [...], wydaną z urzędu i odmówił, działając z wniosku Prezydenta Miasta K., stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1994 r. dotyczącej uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia [...] "[...]" w K. nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], położoną w K. przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został następujący stan sprawy.
Wojewoda [...] na podstawie art. 2 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) decyzją z dnia [...] lipca 1994 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia [...] "[...]" w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w K. przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz nieodpłatne nabycie własności budynków położonych na tym gruncie.
[...] Urząd Wojewódzki w K. pismem z dnia [...] maja 2003 r. wystąpił do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o podjęcie czynności w celu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1994 r. w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji z [...] września 1986 r., która stanowiła podstawę do stwierdzenia prawa zarządu. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1994 r., a następnie decyzją z dnia [...] września 2003 r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie uznając, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] września 1986 r., o którą była oparta decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] lipca 1994 r. nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezydent Miasta K. podniósł, że prawo zarządu nie mogło powstać na podstawie decyzji z [...] września 1986 r. Zauważyć należy, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97), decyzja o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością lub ich aktualizacji stanowi dokument, na podstawie którego stwierdza się prawo zarządu. Dokumentem takim jest decyzja z [...] września 1986 r., a więc organ miał podstawę prawną do uznania istnienia prawa zarządu. Powołana wyżej decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego już po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej (decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., utrzymana w mocy przez decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r.).
Powstała zatem nowa sytuacja prawna. Skuteczne uchylenie lub zmiana decyzji opartej na decyzji z [...] września 1986 r. może nastąpić w postępowaniu o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), a nie o stwierdzenie nieważności. Poglądu tego, wyrażonego już w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. strona nie kwestionuje i zgadza się z nim co do zasady.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 lipca 1996 r., III ARN 21/96, wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji. Omawiana sytuacja zaistniała także w niniejszej sprawie. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] września 1986 r. nie stanowi przesłanki do zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie stwierdzono też, aby zaistniały inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W zaskarżonej decyzji uznano, że wobec niestwierdzenia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i prowadzenia sprawy z urzędu postępowanie powinno być umorzone. Obecne postępowanie jest prowadzone z wniosku Prezydenta Miasta K. i skoro nie stwierdzono przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. należało dokonać stosownej korekty i orzec o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1994 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydent Miasta K., reprezentujący Skarb Państwa, wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1994 r. o uwłaszczeniu
Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia [...] "[...]" w K. działką nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. organ przytacza taką samą argumentację, jaką przedstawił w uchylonej decyzji z [...] września 2003 r. i wskazuje, że okoliczności istniejące w sprawie nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, a jedynie wszczęcie postępowania w trybie art. 145 k.p.a. Przytoczony wyrok, wydany w innej indywidualnej sprawie, przy odmiennym stanie faktycznym, nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ nadzorczy nie odniósł się do zarzutów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy co do braku przesłanek uwłaszczenia działką nr [...]. Przedsiębiorstwu "[...]" w dniu [...] grudnia 1990 r. nie przysługiwało prawo zarządu. Decyzja o opłatach nie mogła przesądzić o istnieniu prawa zarządu. Wypowiedział się w tym przedmiocie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. I SA 2240/98.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Sąd podzielił pogląd przedstawiony w decyzjach Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, iż stwierdzenie nieważności decyzji z [....] września 1986 r. o opłatach nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia[...] lipca 1994 r.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a. i uzupełnione odesłaniem do przepisów odrębnych w pkt 7. Przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, lecz powinny być interpretowane ściśle.
Decyzje, które opierają się na właściwie zastosowanym prawie materialnym oraz uwzględniają stan prawny wynikający z innej ostatecznej decyzji nie mogą być kwalifikowane jako decyzje wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156 - 158 k.p.a. jest stan rzeczy z chwili wydania tej decyzji. Nie jest więc uprawnione przedstawione przez skarżącego stanowisko, iż decyzja uwłaszczeniowa zawiera kwalifikowaną wadę z tego powodu, że opiera się na innej ostatecznej decyzji, której nieważność stwierdzono dopiero w 2002 r. Jest to sytuacja, którą można i należy rozwiązać we właściwym dla niej trybie postępowania. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona (także wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia nieważności).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz.
97) w § 4 ust. 1 pkt 6 wymieniało decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością jako jeden z dokumentów, na podstawie których następuje stwierdzenie zarządu. Także obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) przewiduje, jako jeden z dokumentów, na podstawie których stwierdza się prawo zarządu decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością.
Ze względu na treść powołanych przepisów Sąd nie podzielił poglądu przedstawionego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołanego w skardze.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. podał, iż nie dopatrzył się innych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., przesłanek stwierdzenia nieważności i nie znalazł podstaw do ich zastosowania. W ocenie Sądu jest to stanowisko prawidłowe.
Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).