Uzasadnienie
M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na działanie [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie niedostarczenia do rąk własnych przesyłki pocztowej.
Skarżący wskazał, że w dniu 27 kwietnia 2022 r. złożył reklamację do [...] w sprawie niedostarczenia mu pisma z Sądu Rejonowego w [...] o terminie rozprawy oraz braku pozostawienia awiza o próbie dostarczenia tej przesyłki na podany adres. Skarżący zaznaczył ponadto, że w placówce pocztowej otrzymał informację, iż to nadawca, czyli w tym przypadku Sąd Rejonowy w [...] powinien złożyć reklamację w sprawie niedostarczenia przesyłki skarżącemu. Odpowiedź na złożoną reklamację skarżący otrzymał dopiero w czerwcu 2022 r. i się z nią nie zgodził. Z załączonej do skargi ww. odpowiedzi z 30 czerwca 2022 r. wynika, że skarżący został poinformowany o tym, iż jego interwencja została potraktowana jako interwencja w trybie skargowym określonym w Dziale VIII kpa i wyjaśnienia zostały mu przesłane pismem z 9 czerwca 2022 r. na wskazany adres elektroniczny. Poinformowano go również o treści art. 88 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo Pocztowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 896).
W odpowiedzi na skargę [...] S.A. wniosła o oddalenie skargi ze względu na jej bezpodstawność, co obszernie uzasadniono. Podkreśłono ponadto, że na podstawie art. 99 ustawy – Prawo Pocztowe w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej prawo wniesienia reklamacji przysługuje nadawcy albo adresatowi – w przypadku gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. W niniejszej sprawie adresatowi nie została doręczona przesyłka a nadawca nie zrzekł się prawa dochodzenia roszczeń na rzecz adresata, a więc skarżący nie mógł wnieść skutecznie reklamacji, gdyż nie jest do tego uprawniony. [...] S.A. podniosła zatem, że słusznie zakwalifikowano i rozpatrywano wszystkie zgłoszenia skarżącego (adresata) w trybie skargowym, tj. w oparciu o przepisy Działu VIII kpa.
Przy czym odpowiedzi były udzielane skarżącemu w wymaganym terminie, bez opóźnień w oparciu o posiadane przez Pocztę informacje. Dodatkowo [...] S.A. wskazała, że proces doręczenia skarżącemu korespondencji sądowej nadanej w dniu 15 grudnia 2021 r. był zgodny nie tylko z ustawą – Prawo Pocztowe, ale także z wymogami kpa, a w szczególności jego art. 131 i następnymi oraz Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 10 stycznia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism organów procesowych w postępowaniu karnym, co również po zbadaniu zarzutów skarżącego ustalił i potwierdził cytowany przez skarżącego w pismach Sąd Okręgowy w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1053/22, stwierdził swą niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie według właściwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), powoływanej dalej jako p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została natomiast m.in. w art. 3 § 2 p.p.s.a., który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści ww. przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi nie jest decyzja, postanowienie, czy inny akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z treści skargi intencją skarżącego było poddanie kontroli sądu czynności [...] S.A. dotyczącej procedury dostarczenia skarżącemu przesyłki pocztowej.
W przedstawionych okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga została wniesiona na działanie [...] S.A. z siedzibą w [...] jako skarga w trybie postępowania skargowego z Działu VIII kpa zatytułowanego "Skargi i wnioski".
Czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów Działu VIII kpa nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne kpa) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z art. 227 kpa przedmiotem skargi w tym trybie może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Kodeks postępowania administracyjnego nie narzuca organom formy w jakiej może nastąpić załatwienia skargi złożonej w opisywanym trybie. Stanowi jednak, że sprawa ma być załatwiona bez zbędnej zwłoki, a skarżącego zawiadamia się o sposobie załatwienia skargi (art. 237 kpa). Oznacza to, że podejmowane w trybie 237 kpa zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie przybiera żadnej z prawnych form działania organu administracji publicznej, podlegających kontroli sądu administracyjnego. W postępowaniu uregulowanym przepisami Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga się bowiem sprawy administracyjnej, a jedynie informuje o sposobie załatwienia skargi. Zatem czynności podejmowane w tym trybie przez organy administracji nie są rozstrzygnięciami, o których mowa w cytowanym art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zauważyć w tym miejscu należy również, że [...] S.A., która jest spółką Skarbu Państwa, nie jest uprawniona w niniejszym postępowaniu do wydawania orzeczeń bądź innych aktów lub dokonania czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie jest organem administracji publicznej, zatem skierowanie do sądu administracyjnego skargi na czynności [...] S.A, tj. podmiotu, który nie jest organem administracji publicznej, jest niedopuszczalne. Nadto sprawa objęta niniejszą skargą nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej, bowiem ma ona charakter cywilnoprawny, gdyż dotyczy wykonania usługi przez [...] S.A. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo Pocztowe, do odpowiedzialności operatorów pocztowych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi pocztowej stosuje się ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej i już tylko z tego względu przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
W realiach niniejszej sprawy nie ma więc podstaw do rozpoznania skargi złożonej przez skarżącego – adresata przesyłki.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.sąd odrzuci skargę z uwagi na brak właściwości tego sądu do rozpoznania danej sprawy. Następuje to w szczególności wtedy, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sadów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz 4 p.p.s.a.), sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.), jak również sprawy objętej właściwością sądów powszechnych. Bez wątpienia sprawa niniejsza nie dotyczy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ocena prawidłowości przestrzegania przepisów w zakresie działalności pocztowej, w tym sposobu dokonywania doręczeń i rozpatrywania reklamacji dotyczy prowadzenia działalności w zakresie usług pocztowych. Reklamacja, czy skarga klienta dotycząca wykonania takiej usługi nie należy do kategorii aktów ani czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Właściwości sądu w takiej sprawie nie przewidują również przepisy ustawy szczególnej – Prawo Pocztowe. Zasadność działania operatora pocztowego pozostaje więc poza zakresem kognicji sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji