Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] orzekającą o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka Z. K. w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Prezydent W. przyznał M. K. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania w rodzinie zastępczej spokrewnionej dziecka Z. K. w kwocie [...] zł miesięcznie począwszy od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, nie dłużej niż do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości tj. do [...] września 2013 r. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Prezydent [...] stwierdził wygaśnięcie ww decyzji i orzekł, że od dnia 1 września 2012 r. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka nie przysługuje, ponieważ M. K. osiedliła się poza W. W dniu 29 października 2012 r. do Centrum Pomocy Rodzinie wpłynęło zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W. z dnia 12 października 2012 r. o wysokości kwot wyegzekwowanych i przekazanych wierzycielce Z. K. reprezentowanej przez M. K. tytułem alimentów w okresie od stycznia do sierpnia 2012 r.
Zawiadomieniem z dnia 5 listopada 2012 r. organ I instancji poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia świadczeń nienależnie pobranych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezydent [...] uznał za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka Z. K.w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. w kwocie [...] zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. K. podnosząc, że o fakcie otrzymywania od komornika alimentów informowała pracownika [...] telefonicznie i drogą mailową. Zakwestionowała również wysokość nienależnie pobranych świadczeń twierdząc, że wynosi ona [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując odwołanie stwierdziło, że kwestie związane z odpłatnością za pobyt dziecka w pieczy zastępczej regulują przepisy Działu VII ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. nr 149, poz. 887 ze zm.) i przywołało ich treść.
Organ odwoławczy wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W. z dnia 12 października 2012r. o wysokości kwot wyegzekwowanych i przekazanych wierzycielce Z. K. reprezentowanej przez M. K.tytułem alimentów w okresie od stycznia do sierpnia 2012r. wynika, że w dniu 12 stycznia 2012r. została przekazana kwota [...] zł, w dniu 14 lutego 2012r. kwota [...] zł, w dniu 14 marca 2012r. kwota [...] zł, w dniu 12 kwietnia 2012r. kwota [...] zł, w dniu 14 maja 2012r. kwota [...] zł, w dniu 14 czerwca 2012r. kwota [...] zł, w dniu 12 lipca 2012r. kwota [...] zł i w dniu 13 sierpnia 2012r. kwota [...] zł. Jednocześnie Komornik wskazał, że kwoty powyższe były zaliczane na poczet alimentów zaległych.
Kolegium podniosło, że powyższe oznacza, iż w okresie pobierania świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej, mająca wpływ na wysokość świadczeń, o której strona nie poinformowała organu wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 89 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Z uwagi na fakt, że rodzina nie zgłosiła niezwłocznie zmiany sytuacji dochodowej dziecka, która miała bezpośredni wpływ na wysokość wypłacanego świadczenia w okresie, w którym Z. K. otrzymywała alimenty, organ I instancji wypłacał rodzinie zastępczej świadczenie, mimo zaistnienia okoliczności powodujące ustanie wypłaty świadczenia w części dotyczącej kwoty różnicy między otrzymywanym świadczeniem a połowa otrzymywanych za pośrednictwem komornika alimentów. Organ odwoławczy przedstawił sposób ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń i podniósł, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do przyjęcia, że dochód dziecka w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2012r. wynosi [...] zł miesięcznie, ponieważ taka kwota została zasądzona dla Z. K. tytułem alimentów.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym jako dochód dziecka z tytułu alimentów należało potraktować całą kwotę wyegzekwowaną i przekazaną przez komornika. Przepis bowiem art. 80 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej uznaje za dochód dziecka otrzymywane alimenty, nie różnicując ich na bieżące bądź zaległe.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. K. żądając jej uchylenia jak również uchylenia decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w marcu 2012 r. pracownicy organu I instancji zostali poinformowani telefonicznie i mailowo o otrzymywaniu od komornika alimentów. Według skarżącej kwota do zwrotu powinna wynosić [...] zł miesięcznie, a więc [...]zł.
Skarżąca podniosła ponadto, że od 25 lutego 2010 r. do 10 stycznia 2012r. utrzymywała siostrę z własnych niskich dochodów oraz kredytu i w związku z tym zaległe alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie zostały już dawno wydane a dodatkowa kwota wyegzekwowana zgodnie z wyrokiem Sądu to jedynie rekompensata za koszty, jakie skarżąca na utrzymanie Z. poniosła. Zdaniem skarżącej za bieżący dochód dziecka należy uznać kwotę [...] zł miesięcznie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012r. uznająca za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w okresie od 1 stycznia 2012r do 31 sierpnia 2012r. w kwocie [...] zł.
W myśl art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. nr 149, poz. 887 ze zm.) osoba, która pobrała nienależnie świadczenia pieniężne jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Przy czym należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna.(ust.4)
Ustawodawca zdefiniował pojęcie nienależnego świadczenia w art. 92 ust. 2 ww ustawy, zgodnie z którym oznacza ono świadczenia:
- 1) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia pieniężnego w całości lub w części;
- 2) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;
- 3) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznające świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą to świadczenie i odmówiono prawa do tego świadczenia.
Nienależnie pobrane świadczenia podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Tak więc w myśl powołanego art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy stanowiącego w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, organ może uznać świadczenie za nienależnie pobrane wtedy, gdy zostało ono wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie wypłaty świadczenia pieniężnego w części.
W rozpoznawanej sprawie w okresie od stycznia 2012r. do sierpnia 2012r., a więc w okresie pobierania przez skarżącą świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej w wysokości [...] zł miesięcznie przyznanych decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012r. nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej dziecka mająca wpływ na wysokość świadczeń. Jak wynika bowiem z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W. z dnia [...] października 2012r. wierzycielce Z.K. zostały przekazane w okresie od stycznia do sierpnia 2012r.wymienione w nim kwoty alimentów zaliczone na poczet alimentów zaległych, a wyegzekwowane na podstawie wyroku Sadu Rejonowego W. z dnia [...] lutego 2011r. sygn. akt [...].
Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wysokość świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej pomniejsza się o kwotę nie wyższą niż 50% dochodu dziecka, nie więcej jednak niż o 80% świadczenia, co też organ I instancji uczynił, prawidłowo ustalając wysokość nienależnie pobranych świadczeń. Prawidłowo również, wbrew zarzutom skargi, organy uznały za dochód dziecka kwoty otrzymane przez Z. K. w okresie od stycznia do sierpnia 2012r. w pełnej ich wysokości, ponieważ jak wynika z treści art. 80 ust. 3 ww ustawy za dochód dziecka uważa się otrzymywane alimenty, rentę rodzinną oraz uposażenie rodzinne. Z powyższego wynika, że chodzi o alimenty otrzymane a nie zasądzone przez Sad, na co wskazuje skarżąca. Słusznie zatem organy orzekające uznały, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że dochód dziecka w okresie od stycznia do sierpnia 2012r. wynosił [...] zł miesięcznie, ponieważ taka kwota alimentów została zasądzona dla Z. K. tytułem alimentów i w związku z tym prawidłowo potraktowały jako dochód dziecka całą kwotę wyegzekwowaną i przekazaną przez komornika.
W świetle powyższego organy orzekające prawidłowo stwierdziły, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej uzasadniająca stwierdzenie, że pobrane przez M. K. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej w wysokości [...] zł są świadczeniami nienależnie pobranymi. Z treści zaś przepisu art. 92 ust. 1 ustawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu.
Reasumując, Sad uznał zarzuty skargi za całkowicie chybione, zaś działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że w postępowaniu sądowym Sąd może jedynie przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów, nie ma zaś uprawnień ustawowych do przeprowadzania dowodów z przesłuchania świadków.(art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.