Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., sygn. I SA/Wa 659/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.P. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zaś postanowieniem z dnia 7 października 2016 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wraz z zażaleniem na postanowienie z 7 października 2016 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa w zakresie całkowitym – zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożony został również przez małżonkę skarżącego – A.P..
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Należy zauważyć, że prawomocnym postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalił wniosek A. P. o przyznanie prawa pomocy, jako pochodzący od osoby nielegitymowanej do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Organ sądowy stwierdził, że legitymacji procesowej wnioskodawczy nie da się wywieść z art. 32 oraz art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a., jako że wnioskodawczyni nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz nie złożyła wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Ustalenie to pozostaje aktualne również na obecnym etapie postępowania.
W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.). Ponadto stroną postępowania jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również, m.in. osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 § 2 p.p.s.a.).
W odniesieniu do powyższej regulacji należy stwierdzić, że A.P. nie posiada statusu strony postępowania wywodzonego z art. 32 oraz art. 33 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej [...] stycznia 2015 r., a zatem nie jest uczestnikiem postępowania na prawach strony, o jakim mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a. Nie zgłosiła również wniosku o dopuszczenie przez Sąd do udziału w sprawie w oparciu o art. 33 § 2 p.p.s.a.
W tych warunkach wniosek A.P. o przyznanie prawa pomocy, jako niepochodzący od strony postępowania nie mógł podlegać merytorycznemu rozpoznaniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., lecz podlegał oddaleniu w oparciu o art. 243 § 1 p.p.s.a.