Uzasadnienie
I. Stan faktyczny
Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] orzekł w pkt 1 o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części gruntu o pow. [...] m² oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] (grunt pod budynkiem), położonego w W. przy ul. [...] na rzecz B. Z. w udziale wynoszącym [...] części oraz M. M. w udziale wynoszącym [...] części. W pkt 2 decyzji Prezydent ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do opisanego gruntu w wysokości [...] zł netto rocznie, zaś w pkt 3 odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części w/w gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych o nr [...] znajdujących się w budynku przy ul. [....] w W. Nie zgadzając się z powołaną decyzją Prezydenta W. odwołania od niej wniosło [...] właścicieli i najemców lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym przy ul. [..] w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze z powodu jego bezprzedmiotowości wynikającej z przyczyn podmiotowych, tj. braku legitymacji stron postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] września 2013 r. po stronie odwołujących się właścicieli i najemców lokali mieszkalnych znajdujących się w opisanym budynku.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż postępowanie odwoławcze jest postępowaniem typu skargowego wszczynanym wyłącznie na żądanie strony postępowania. Właściciel sprzedanego lokalu i współużytkownik wieczysty gruntu, którego część zostaje na mocy decyzji oddana w użytkowanie wieczyste byłym właścicielom nieruchomości lub ich następcom prawnym nie jest stroną postępowania zakończonego tą decyzją. Wniosek dawnych właścicieli nieruchomości o przyznanie prawa użytkowania wieczystego może być rozpoznany tylko w zakresie lokali i udziałów w budynku będącym własnością gminy oraz w części gruntu nie objętej użytkowaniem wieczystym innych osób - taka też sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Postępowanie nie dotyczy zaś praw nabytych właścicieli lokali mieszkalnych. Wobec czego organ stwierdził, że właściciele i najemcy lokali znajdujących się w przedmiotowym budynku nie spełniają przesłanek wynikających z art. 28 Kpa.
Decyzja Kolegium stała się przedmiotem skarg W. B. (sygn. akt I SA/Wa 682/13), W. W. (sygn. akt I SA/Wa 686/13), E. K. (sygn. akt I SA/Wa 694/13), M. P. (sygn. akt I SA/Wa 688/13), P. S. (sygn. akt I SA/Wa 689/13), M. B. (sygn. akt I SA/Wa 690/13), G. B. i R. B. (sygn. akt I SA/Wa 691/13), B. L. (sygn. akt I SA/Wa 692/13), B. K. i J.P.(sygn. akt I SA/Wa 693/13), I. K. (sygn. akt I SA/Wa 687/13), E.L. i H. L. (sygn. akt I SA/Wa 685/13), A. K. i M. K. (sygn. akt I SA/Wa 684/13), M. K. (sygn. akt I SA/Wa 683/13), J. P. (sygn. akt I SA/Wa 681/13) oraz B. T., E. W., A. W., E. N., M. G., W. Z., G. Z., J. M. i W. S. (sygn. akt I SA/Wa 695/13).
Skargi M. P., P. S., M. B., B. L., I. K., E. L. i H. L., M. K., J. P. oraz A. K. i M. K. zostały odrzucone postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r. Skarga B. K. i J. P. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2013 r., a skarga G. B. i R. B. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013 r. Powodem odrzucenia skarg było nieuzupełnienie przez skarżących braków formalnych i fiskalnych skarg.
Skargi W. B., W. W., E. K. oraz B. T., E. W., A. W., E. N., M. G., W. Z., G. Z., J. M. i W. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 686/13, sygn. akt I SA/Wa 694/13 i sygn. akt I SA/Wa 695/13 połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 682/13.
W. B., W. W. oraz E. K. (właściciele lokali w budynku położonym przy ul. [...] w W.) zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 i 77 Kpa poprzez błędną wykładnię art. 28 Kpa, co daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, ewentualnie o uchylenie rozstrzygnięcia organu II i I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
B. T., E. W., A. W., E. N., M. G., W. Z., G. Z., J. M. i W. S. (najemcy lokali nr [...] znajdujących się w budynku położonym przy [...] w W.) wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Wskazali, że decyzje te są bezpodstawne, niesprawiedliwe i uniemożliwiają w/w skorzystanie z prawa pierwokupu zajmowanych przez nich lokali. Podnieśli, iż budynek przy [...] w W. nie jest [...], lecz jest [...]. Ponadto większość tego budynku [...]. Argumenty na poparcie zasadności skargi wskazali w jej obszernym uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik W. B., B. T., J. M. i W. W. adwokat A. H. poparła skargi i wniosła o uchylenie również decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2012 r. Podniosła, że decyzja Kolegium narusza art. 28 Kpa. W odniesieniu do najemców lokali pełnomocnik wskazała na teorię prawa refleksowego jako źródło interesu prawnego.
II. Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
2. Organ słusznie wywiódł, że w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) stronami postępowania są osoba wnioskująca o ustanowienie użytkowania wieczystego oraz osoby, które dysponują prawem rzeczowym do części nieruchomości objętej wnioskiem.
3. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że podnoszona przez część skarżących możliwość nabycia prawa własności lokali nie daje jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż posiadają oni przymiot strony postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie powołanego dekretu.
Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia i zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa i tym samym nie jest legitymowany do kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
4. Mając na uwadze powyższe właściciele lokali jako współużytkownicy wieczyści, jak również najemcy lokali byliby stroną postępowania dekretowego tylko wtedy, gdyby istniał przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby ich prawa do spornego gruntu. Okoliczności faktyczne dotyczące korzystania z nieruchomości i ponoszenia nakładów na nieruchomość nie mają znaczenia dla oceny, czy w postępowaniu o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stronie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, czy też nie.
5. Dlatego Sąd całkowicie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o braku przymiotu stron przez skarżących w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] września 2012 r. i konieczności umorzenia postępowania odwoławczego.
Reasumując powyższe należało uznać, że organ zasadnie przyjął po stronie skarżących brak istnienia interesu prawnego i w konsekwencji umorzył postępowania odwoławcze.
Sąd wskazuje jednocześnie na zasadę legalizmu wyrażoną w art. 182 Kpa, zgodnie z którą prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu uniknięcia stanu niezgodnego z prawem. Dodatkowo stosownie do art. 184 § 1 Kpa prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że rozpoznawane skargi należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.