Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] odmawiającą przyznania W. K. świadczenia w formie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na opłacenia rachunku za telefon.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2011 r. W. K. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie rachunku za telefon w wysokości [...] zł.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Burmistrz Gminy B. odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na opłacenia rachunku za telefon. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest możliwe przyznanie wnioskodawcy zasiłku celowego wobec faktu, że nie spełnia on kryterium ustawowego wynoszącego 477 zł, gdyż jego dochód wynosi [...] zł. Odmowę przyznania zaś specjalnego zasiłku celowego organ uzasadnił faktem, że w dniu 7 stycznia 2011 r. została rozwiązana umowa pomiędzy N. Sp. z o.o. a W. K. z tytułu braku płatności. Rachunek w wysokości [...] zł został przez wnioskodawcę opłacony w dniu 13 stycznia 2011 r. po rozwiązaniu umowy.
Ponadto wnioskodawca w 2010 r. otrzymał pomoc na opłacenie zaległości za telefon stacjonarny w T. S.A. na łączną kwotę [...] zł, a decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. otrzymał pomoc w wysokości [...] na pokrycie zaległości za telefon. Organ wskazał, że W. K. jest pod stałą opieką Ośrodka Pomocy Społecznej i otrzymuje niezbędną pomoc w formie zasiłków na faktycznie niezbędne potrzeby, bezpłatne obiady oraz bezpłatną pomoc w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych. Ponadto na dzień wydania decyzji w prowizorium budżetowym gminy na zasiłki celowe i zasiłki celowe specjalne zaplanowano [...] zł czyli miesięcznie do wydatkowania jest [...] zł na wszystkie osoby zgłaszające się o pomoc. Z uwagi na to, że wnioski składa od 150-200 rodzin w miesiącu, jest to kwota niewystarczająca, aby zaspokoić wszystkie potrzeby wnioskodawców, nawet najbardziej uzasadnione.
Po rozpatrzeniu odwołania W. K. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przepis art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm., dalej "U.p.s.") wyszczególniający cele na jakie może zostać przyznany zasiłek celowy, nie wymienia przyznania pomocy finansowej na opłacenie należności za telefon, stąd nie jest możliwe uwzględnienie wniosku odwołującego się. Ponadto wnioskodawca nie jest już związany umową z operatorem sieci telefonicznej, zaś ostatni rachunek został przez niego opłacony w dniu 13 stycznia 2011 r. Dodatkowo W. K. przekracza ustawowe kryterium dochodowe do przyznania zasiłku, jak również otrzymuje systematycznie pomoc finansową i rzeczową ze środków społecznych na zgłaszane potrzeby.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. K., wskazując żądania, których spełnienia domaga się od Ośrodka Pomocy Społecznej w B., m. in. opłacenia rachunku za telefon.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa.
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na podstawie której wydano zaskarżone decyzje, w art. 2 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Zgodnie natomiast z art. 39 U.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie zasiłku celowego jest ponadto uzależnione od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną. Gdy dochód ten przekracza kryterium dochodowe, może nastąpić przyznanie świadczenia jedynie na mocy art. 41 U.p.s., który określa, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy, który nie podlega zwrotowi, zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, które podlegają zwrotowi częściowo lub w całości. Organy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły, że W. K. przekroczył kryterium dochodowe, które wynosi 477 zł (dochód wnioskodawcy wyniósł bowiem [...] zł), a zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w oparciu o kryteria określone w powołanym art. 41 U.p.s.
Z treści tego przepisu wynika natomiast, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "może być przyznany".
Zasadnie zatem wskazały organy, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka.
W tej kwestii, z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji I instancji wynika, że na dzień wydania tej decyzji w prowizorium budżetowym gminy na zasiłki celowe i zasiłki celowe specjalne zaplanowano [...] zł, a tym samym miesięcznie do wydatkowania jest kwota [...] zł na wszystkie osoby zgłaszające się o pomoc. Z uwagi na to, że wnioski składa od 150-200 rodzin w miesiącu, jest to kwota niewystarczająca, aby zaspokoić wszystkie potrzeby wnioskodawców, nawet najbardziej uzasadnione. Skarżący jest pod stałą opieką Ośrodka Pomocy Społecznej i otrzymuje niezbędną pomoc w formie zasiłków na faktycznie niezbędne potrzeby, bezpłatne obiady oraz bezpłatną pomoc w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych. Dla przykładu organ I instancji wskazał, że w 2010 r. W. K. otrzymał pomoc na opłacenie zaległości za telefon stacjonarny w T. S.A. na łączną kwotę [...] zł, jak również otrzymał pomoc w wysokości [...] na pokrycie zaległości za telefon.
Dodatkowo w dniu 7 stycznia 2011 r. została rozwiązana umowa pomiędzy skarżącym a N. Sp. z o.o. z uwagi na brak płatności, a ostatni rachunek w wysokości [...] zł został już przez skarżącego opłacony w dniu 13 stycznia 2011 r. po rozwiązaniu tej umowy.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wyczerpująco uzasadnione w decyzjach organów obu instancji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.