Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r., orzekającą o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku prowadzoną w ramach Schroniska [...].
W trakcie postępowania sądowego Stowarzyszenie wniosło o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu strona podała, że utrzymuje się ze składek członkowskich a całość wpływów przeznacza na pomoc potrzebującym, dlatego też nie dysponuje finansami, które można by opłacić samodzielnie. Ponadto strona podała, że na rachunku bankowym posiada środki w wysokości [...]zł.
Wniosek powyższy rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 696/11.
W terminie otwartym do złożenia środka odwoławczego, wpłynął do Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw Stowarzyszenia [...], od przedmiotowego postanowienia z dnia 22 maja 2012 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Jak wynika z nadesłanego przez stronę urzędowego formularza o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca utrzymuje się ze składek członkowskich, a stan konta Stowarzyszenia na dzień składania wniosku wynosi [...] zł. Natomiast z nadesłanych dokumentów bankowych wynika, że na dzień [...] kwietnia 2012 r., na koncie Stowarzyszenia zgromadzono środki w wysokości [...] zł. Z zestawienia operacji za okres od 1 października 2011 roku do 16 kwietnia 2012 r. saldo końcowe wyniosło [...] zł.
Wnosząc sprzeciw strona podniosła, że sytuacja finansowa Stowarzyszenia wykazuje brak środków na poniesienie kosztów postępowania sadowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270, dalej: "ppsa"), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące.
Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 Sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania,
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się bowiem do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Wskazać tu jednak należy, że każda osoba wnosząca sprawę do sądu powinna się liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.
W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie wykazało, zdaniem Sądu, że spełnia przesłanki ustawowe niezbędne do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie.
Odnosząc się natomiast do wniosku strony o zwolnienie z kosztów sądowych, Sąd uznał, że prawo pomocy w tym zakresie nie przysługuje. Z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynika co prawda, aby dysponowała ona zapasami finansowymi, jednak w dotychczasowym postępowaniu sądowym regulowała wszelkie związane z jego prowadzeniem koszty, w tym wpis od skargi w wysokości 400 (czterysta) złotych. Dodatkowo podnieść należy, że na tym etapie postępowania uiszczony przez stronę wpis od skargi wyczerpuje, związane z jego prowadzeniem, koszty. Ewentualne przyszłe koszty postępowania jak na przykład opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku bądź wpis od skargi kasacyjnej, nie są pewne i zależą od rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie. Nawet gdyby jednak okazały się niezbędne nie są one, zdaniem Sądu, na tyle wysokie aby strona nie mogła ich ponieść bez znacznego uszczerbku swojego budżetu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.