Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] odmawiająca S. i S. O. stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej – Urzędu Spraw Wewnętrznych w B. z dnia [...] lipca 1966 r. nr [...]. Decyzją tą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej orzekło o wywłaszczeniu, bez odszkodowania, nieruchomości o powierzchni [...] m², położonej w R., powiat G., oznaczonej nr [...],[...] i [...].
W uzasadnieniu Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał co następuje.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia wystąpiła S. O. i S. O. - spadkobiercy byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, F. O. Postępowanie prowadzone przed organem pierwszej instancji pozwoliło stwierdzić, że kwestionowana decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 8 poz. 94).
Stosownie do treści przepisu art. 3 ust. 1 tej ustawy wywłaszczenie mogło nastąpić, jeżeli nieruchomość była wywłaszczana między innymi na cele użyteczności publicznej. W rozpatrywanej sprawie wywłaszczenia nieruchomości dokonano z przeznaczeniem na budowę drogi - co taki cel stanowiło.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, przed wszczęciem postępowania ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. W aktach sprawy znajduje się wezwanie z dnia 05 kwietnia 1962 r. Wojewódzkiego Zarządu Dróg Publicznych w B. do dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości, bez podania ceny. Za grunty w mieście nie przekraczające 25% obszaru tej nieruchomości wywłaszczane na drogi, odszkodowanie nie przysługiwało, zgodnie z art. 8 ust. 7 ustawy.
I SA/Wa 70/05
Tym samym wnioskodawca wywłaszczenia uczynił zadość wymaganiom art. 6.
W przesłanych aktach archiwalnych nie zachował się wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego jednak jego istnienie potwierdza zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 19 maja 1962 r. Z treści tego zawiadomienia wynika ponadto, że otrzymali je wszyscy wymienieni w nim właściciele nieruchomości, a znajdująca się na nim notatka urzędowa świadczy, że było ono wywieszone na tablicy ogłoszeń. W zawiadomieniu tym prawidłowo oznaczono właściciela, podano powierzchnię przewidzianą do wywłaszczenia i wnioskującego o wywłaszczenie, wypełniając tym samym wymagania art. 16 cytowanej ustawy. Jednocześnie zawiadomiono strony o terminie rozprawy, na której miały być rozpatrzone, ewentualne wnioski i sprzeciwy.
Decyzja o wywłaszczeniu zapadła po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 10 czerwca 1966 r. Organ nie naruszył więc, obowiązujących w dacie orzekania, przepisów art. 18 i art. 20 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
Wywłaszczenie nastąpiło bez odszkodowania, zgodnie z cytowanym art. 8 ust. 7 ustawy wywłaszczeniowej. Z operatów szacunkowych dla celów wywłaszczenia wynika, że F. O. był właścicielem nieruchomości o pow. [...] m2, a powierzchnia wywłaszczonej nieruchomości, [...] m², położonej w mieście R., nie przekraczała 25% całej powierzchni.
Skoro zatem, zdaniem organu, wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości następowało bez odszkodowania, nie była konieczna obecność biegłego na rozprawie.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy spadkobiercy właściciela podali, że F. O. nigdy nie został wezwany do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości oraz był nie tylko właścicielem działki o pow. [...] m2, ale także nieruchomości o powierzchni [...] m2, z której wywłaszczono grunt o pow. [...] m² Zatem powierzchnia wywłaszczonej części nieruchomości przekroczyła 25% całego jej obszaru i w związku z tym wywłaszczenie powinno nastąpić za odszkodowaniem.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast orzekając jako organ drugiej instancji stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B., orzeczeniem z dnia [...] lipca 1966 r. nr [...] orzekło o wywłaszczeniu części obszaru o powierzchni [...] m2 z nieruchomości
I SA/Wa 70/05 mającej mieć powierzchnię [...] m2, a rozprawa administracyjna odbyła się w dniu [...] czerwca 1966 r. i F. O. brał w niej udział.
S. O. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając stwierdzenia nieważności decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Zdaniem skarżącego za wywłaszczoną działkę gruntu, której właścicielem był jego ojciec, powinno być zapłacone odszkodowanie.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Skargę jak uzasadnioną należało uwzględnić.
Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie nadzorcze, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w ten sposób nie ustalił istoty sprawy. Tym naruszono przepisy art. 7 i art. 77 kpa.
Okolicznościami, które należy zbadać to:
- 1) Stan prawny gruntu w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu to jest w dniu [...] lipca 1966 r. Zważyć należy, że we wcześniejszej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1964 r., grunt ten przypisano F. O., a akt własności ziemi F. O. datuje się z 1972 r.
- 2) Powierzchnię gruntu, z której nastąpiło wywłaszczenie, a w szczególności czy posiadane przez F. O. działki położone były obok siebie i dawały łączną powierzchnię [...] m² czy też, jak sugerują jego spadkobiercy, stanowiły różne działki, o równej powierzchni. Załączone do akt mapy nie dają odpowiedzi, zawierając numerację geodezyjną odmienną od występującej w orzeczeniu z dnia [...] lipca 1966 r. z jednoczesnym brakiem na nich nazwiska "O." pomimo występujących
I SA/Wa 70/05 nazwisk innych właścicieli, w tym nazwisko "O.". Urząd Miejski w R., jak wynika z pisma z dnia 14 listopada 2002 r. nie posiada opracowań planistycznych, wobec czego nie mógł określić charakteru działki – czy była pod uprawy czy pod budownictwo.
3) Zaistnienie warunków, wymaganych ustawą z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, do wydania decyzji, do których należy wezwanie do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości oraz obecność biegłego na rozprawie, który winien złożyć opinię ze szczegółowym uzasadnieniem (art. 22 ustawy)
Zważyć należy, że wezwanie do F. O. o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, które znajduję się w aktach sprawy, pochodzi z dnia 5 kwietnia 1962 r., a więc dotyczy postępowania wywłaszczeniowego, zakończonego decyzją z dnia [...] października 1964 r. Decyzja ta nie dotyczyła F. O. poprzez brak w decyzji jego nazwiska. Dotyczyła F. O. Również rejestr pomiarowy i operat szacunkowy pochodzą z 1969 roku. Dopiero aneks do operatu posiada datę 11 lutego 1966 r., co świadczy o wykonaniu go na użytek sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 1966 r. Rozprawa w dniu 10 czerwca 1966 r. odbyła się z udziałem wywłaszczonego właściciela, ale bez biegłego, który ten aneks sporządził.
Z tych względów, Sąd obie decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił, jako przedwczesne, w stosunku do zebranego materiału.
Podstawę prawną orzeczenia jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).