Uzasadnienie
Wnioskiem z 6 lutego 2021 r. K. A. (dalej jako skarżący) wystąpił do Prezydenta m.st. Warszawy o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci J. A. i B. A. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent m.st. Warszawy informacją z 17 lutego 2021 r., nr 004731/2021, przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze na dzieci J. A. i B. A. na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. w wysokości po 500 zł miesięcznie.
Następnie Prezydent m.st. Warszawy - w związku z okolicznościami mającymi wpływ na prawo do przyznanego świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022 na dzieci J. A. i B. A. – wezwaniem z 22 października 2021 r. wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w terminie 14 dni od otrzymania wezwania w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sprawowania osobistej opieki przez ojca i zamieszkiwania dzieci w [...].
Jednocześnie Prezydent m.st. Warszawy – działając na podstawie art. 23 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci – wstrzymał wypłatę przyznanego świadczenia wychowawczego od miesiąca listopada 2021 r.
Następnie Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 18 stycznia 2022 r., nr UD-XIl-WSS/8250/022570/2022, uchylił prawo do świadczenia wychowawczego na obie córki. Wobec niewniesienia odwołania decyzja ta stała się ostateczna.
Następnie Prezydent m.st. Warszawy – po wszczęciu z urzędu postępowania - decyzją z 1 marca 2022 r., nr UD-XIl-WSS/8250/023438/2022, uznał, że świadczenie wychowawcze za okres od 1 października 2021 r. do 31 października 2021 r. wypłaconej w łącznej wysokości 1000 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązał skarżącego do jego zwrotu wraz z odsetkami.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący złożył odwołanie.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 8 czerwca 2022 r., nr KOC/2347/Sw/22, utrzymało w mocy decyzję organu
I instancji.
Pismem z 8 grudnia 2021 r. K. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego przez Prezydenta m.st. Warszawy, zarzucając naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nieuprawnione dokonanie rozszerzającej wykładni art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W oparciu o powyższy zarzut skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności wstrzymania wypłaty świadczenia wychowawczego i zasądzenie kosztów postępowania.
W piśmie z 5 stycznia 2022 r. skarżący, precyzując przedmiot skargi, wskazał, że jego pismo z 8 grudnia 2021 r. stanowi skargę na czynność materialno-techniczną wstrzymania wypłaty świadczenia wychowawczego wniesioną na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. Taki sposób zaskarżenia ww. czynności został wskazany jako właściwy w prawomocnym orzeczeniu WSA we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 216/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uznał, że dopuszczalna jest skarga na czynność wstrzymania wypłaty świadczenia wychowawczego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dopuszcza się dokonywanie przez sąd kontroli prawidłowości wstrzymania wypłaty świadczeń rodzinnych oraz wstrzymania wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Należy przyjąć zatem, że wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest czynnością materialnotechniczną, podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 216/21).
Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność Prezydenta m.st. Warszawy z 22 października 2021 r. polegająca na wstrzymaniu wypłaty skarżącemu świadczenia wychowawczego przyznanego informacją z 17 lutego 2021 r., nr 004731/2021, na dzieci J. A. i B. A. na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. w wysokości po 500 zł miesięcznie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej czynności stanowił przepis art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407), dalej jako ustawa, według którego wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba otrzymująca to świadczenie odmówiła udzielenia lub nie udzieliła w wyznaczonym terminie wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w tym uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu, o którym mowa w art. 15 ust. 1, lub nie udzieliła podczas tego wywiadu wyjaśnień co do okoliczności objętych wywiadem.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Na tle powołanej normy w piśmiennictwie wyrażono pogląd, że umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu staje się zbędne, a nawet niedopuszczalne (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska. Wyd. 2 LexisNexis Warszawa 2008).
W rozpoznawanej sprawie Prezydent m.st. Warszawy ostateczną decyzją z 18 stycznia 2022 r., nr UD-XIl-WSS/8250/022570/2022 uchylił świadczenie wychowawcze przyznane informacją z 17 lutego 2021 r. na dzieci J. A. i B. A. na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. w wysokości po 500 zł miesięcznie.
Uchylenie ostateczną decyzją przyznanego świadczenia wychowawczego oznacza, że skarżący utracił uprawnienie do otrzymywania tego świadczenia. Tym samym zbędne stało się przeprowadzenia przez Sąd kontroli prawidłowości wstrzymania w dniu 22 października 2021 r. wypłaty skarżącemu świadczenia wychowawczego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.