Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2016r., nr [...] uchyliło w całości postanowienie Prezydenta miasta W. z dnia [...] czerwca 2012r. Nr [...], o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta miasta W. z dnia [...] czerwca 2009r., Nr [...], w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent miasta W. decyzją z dnia [...] czerwca 2009r., Nr [...], ustanowił na rzecz M. R., B. K., K. R. oraz J. R. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], w obrębie [...].
Wnioskiem z dnia 11 maja 2012r. Fabryka [...] S.A. w W., wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta miasta W. z dnia [...] czerwca 2009r., uzasadniając to faktem pominięcia F [...] w postępowaniu pomimo, że decyzja dotyczyła jego interesu prawnego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012r. Nr [...], Prezydent miasta W. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta miasta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że Fabryka [...] S.A nie jest stroną w rozumieniu przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa), bowiem decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. dotyczyła uprawnień byłego właściciela hipotecznego i jego następców prawnych, wynikających z art. 7 ust. 1 i 2 Dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., Nr 50, poz. 279 ze zm) – nie dotyczyła więc interesu prawnego F [...], co oznacza niedopuszczalność złożonego wniosku.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Fabryka [...] S.A. w W. wskazując, że na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) nabyła użytkowanie wieczyste spornej nieruchomości. Ponadto wskazała, że sprawie z wniosku z dnia 13 czerwca 1991r. toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia przez F [...]prawa użytkowania wieczystego i własności budynków usytułowanych na spornej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] września 2012r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Wyrokiem z dnia 23 lipca 2015r. sygn. akt I SA/Wa 852/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. postanowienie z dnia [...] września 2012r.
W dniu 7 marca 2016r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęło pismo R. B. - wraz z kopią aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2012r. (Rep. A Nr [...]) - umowy sprzedaży praw i roszczeń do przedmiotowej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2016r., nr [...] uchyliło w całości postanowienie Prezydenta miasta W. z dnia [...] czerwca 2012r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że myśl art. 149 § 3 Kpa odmowa wznowienia postępowania może nastąpić jedynie z przyczyn formalnych, nie zaś nie merytorycznych jak uczynił to organ pierwszej instancji. Jeśli istnieją wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji winno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 Kpa, a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji art. 149 § 2 Kpa.
Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy podmiot żądający wznowienia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Tymczasem w niniejszej sprawie wnioskodawca powoływał się na własny interes prawny wynikający, w jego ocenie z nabycia prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W tym przypadku, w ocenie organu odwoławczego, ustalenie stwierdzenia dopuszczalności wznowienia postępowania z przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, wymagało wydania postanowienia o wznowieniu. Badanie co do przyczyn wznowienia nie w postępowaniu rozpoznawczym lecz przed jego wznowieniem, narusza art. 149 § 3 Kpa.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. B., reprezentowany przez radcę prawnego V. W. Zdaniem skarżącego, SKO w sposób całkowicie bezpodstawny uznało interes prawny F [...] w byciu stroną postępowania dotyczącego użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...], F [...] nie przedstawiło bowiem jakichkolwiek dowodów potwierdzających jego tytuł prawny do zajmowanej nieruchomości. F [...] powołując się na własny interes prawny oparło się na przepisie art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 29 września 1990 r. oraz na fakcie, że na podstawie tego przepisu toczy się z jego wniosku postępowanie o stwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego. Tymczasem w art. 2 ust. 1 ww. ustawy ustawodawca zawarł klauzule zastrzegającą, że uwłaszczenie państwowych osób prawnych nie może naruszać praw osób trzecich. Konsekwentnie przyjęto zatem pierwszeństwo praw poprzednich właścicieli nieruchomości dochodzących roszczeń do nieruchomości objętej uwłaszczeniem.
SKO zatem bezpodstawnie i wbrew przepisom prawa, a także dorobkowi doktryny, dokonując błędnej wykładni przepisu art. 145 § 1 pkt. 4 w związku z art. 28 Kpa, art. 1 ust. 1 Dekretu warszawskiego oraz art. 2 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 29 września 1990r. wydało postanowienie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, takie postępowanie godzi także w przepisy art. 8 i art. 12 Kpa, gdyż skutkować będzie dalszym przedłużaniem sprawy kosztem interesu prawnego skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
O oddalenie skargi wniosło również F [...] w piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 r. Strona poparła stanowisko organu, że badanie przyczyn wznowienia nie w postepowaniu rozpoznawczym lecz przed jego wznowieniem narusza art. 149 § 3 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny kontroluje akty administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Analiza akt sprawy prowadzi, zdaniem Sądu, do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zasadnie oparło treść zaskarżonego postanowienia na art. 138 § 2 Kpa. Organ dokonał przy tym prawidłowej wykładni przepisów regulujących instytucję wznowienie postępowania.
Podkreślenia wymaga, że we wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145 a Kpa, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania oraz czy został zachowany termin wskazany w art. 148 Kpa.
W świetle utrwalonego stanowiska doktryny prawa administracyjnego (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kpa., Komentarz, s. 543 – 544.) oraz orzecznictwa sądów szeroko przytoczonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 Kpa jedynie wtedy, gdy z twierdzeń wynikających ze złożonego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo, że termin do złożenia wniosku nie został zachowany.
W przeciwnym wypadku organ wznawia postępowanie na podstawie art. 149 § 1 Kpa i przeprowadza je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy. Stwierdzenie natomiast w toku postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot, który nie posiada przymiotu strony albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje odmową uchylenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie.
Trafnie wskazało zatem Kolegium, że odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. może nastąpić z przyczyn wyłącznie formalnych, a nie merytorycznych.
Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że powodem odmowy wznowienia nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż prowadziłoby to wprost do dokonania oceny podstaw wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu. Jeśli podstawą żądania wznowienia postępowania jest brak udziału strony w postępowaniu bez swojej winy, badanie czy ma ona przymiot strony, powinno nastąpić łącznie z badaniem przyczyny wznowienia w toku postępowania wznowieniowego.
Z tych przyczyn uznać należy, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak na wstępie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.).