Uzasadnienie
S. P., skargą z dnia 11 kwietnia 2016 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 616/14.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną " [...]" dz. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 27 lipca 2011 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Prezydent nie wykonał wyroku, pomimo upływu wyznaczonego przez Sąd terminu, dlatego pismem z dnia 21 marca 2016 r. wezwała Prezydenta do wykonania wyroku. Wezwanie okazało się jednak bezskuteczne, albowiem Prezydent nie rozpoznał wniosku skarżącej. W związku z powyższym skarżąca wniosła o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że w toku postępowania konieczne jest ustalenie czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 518). Ponadto, ze względu na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań oraz brak możliwości zabezpieczenia środków finansowych nie było możliwe zakończenie sprawy w terminie wskazanym w wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 616/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną " [...]" dz. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 15 lipca 2015 r. Termin wykonania wyroku upłynął więc z dniem 15 września 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...].
Skoro zaś Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 28 kwietnia 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję, spełni grzywna w wysokości 1.500,00 zł, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia okresu przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd.
Jednocześnie rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia prawie roczne przekroczenie wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy. W szczególności zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie jakichkolwiek czynności zmierzających do szybkiego zakończenia postępowania. Organ nie uczynił w sprawie nic, co zbliżyłoby go do wydania rozstrzygnięcia. Nie informował też o przyczynach zwłoki.
Sądowi z urzędu znana ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta [...] o odszkodowanie za nieruchomości objęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, ich stopień skomplikowania, wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego, mającego miejsce przeszło 60 lat temu, a także trudności Miasta [...] związane z zabezpieczeniem środków finansowych, umożliwiających realizację wszystkich zgłaszanych roszczeń. Jednakże te okoliczności nie usprawiedliwiają prawie rocznego zaniechania Prezydenta w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2015 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy.