Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] Minister Transportu i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] orzekającą o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...] stanowiącej działki nr "A", nr "B", nr "C" o łącznej [...] ha, przeznaczonej pod pas drogowy drogi ekspresowej "[...]" oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne:
W dniu 7 czerwca 2005 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do opisanej na wstępie nieruchomości stanowiącej współwłasność: M. A., B. B., G. B. oraz Z. B. - zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej "[...]" – została ona przeznaczona pod pas drogowy autostrady.
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Wojewoda [...], działając na wniosek z dnia 7 kwietnia 2005 r. zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie opisanej wyżej nieruchomości oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. A., domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż nabycie spornej nieruchomości przez Skarb Państwa powinno się odbyć na podstawie art. 13 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) a nie na mocy art. 17 powołanej wyżej ustawy. Twierdzi przy tym, że właściciele wielokrotnie wyrażali wolę sprzedaży gruntu pod pas drogowy, ale proponowali sprzedaż całości nieruchomości działki a nie tylko 3 działek.
Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej Minister stwierdził, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) stanowi, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 2 powołanej ustawy decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak wynikało z akt sprawy, postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości, wszczęte na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, nie zostało dotychczas zakończone decyzją ostateczną, co oznaczało, że spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących możliwość wydania decyzji w trybie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.
Ponadto podniesiono, iż w piśmie z dnia 7 kwietnia 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o wydanie w trybie art. 17 powołanej wyżej ustawy decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wskazanej we wniosku i o nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności motywując swój wniosek niezbędnością wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłużająca się bowiem procedura przygotowania inwestycji, w tym nabycia przedmiotowej nieruchomości, wstrzymywała wystąpienie inwestora o wydanie pozwolenia na budowę.
Następnie, w trakcie postępowania odwoławczego, pismem z dnia 26 października 2005 r. inwestor podniósł, iż powodem wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem była pilna potrzeba rozpoczęcia realizacji inwestycji, ponieważ realizacja powołanej drogi ekspresowej na wskazanym odcinku ma być współfinansowana z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Warunkiem wykorzystania środków z tego funduszu jest zakończenie i rozliczenie inwestycji do połowy 2008 r. Biorąc pod uwagę zakres niezbędnych prac do wykonania tej inwestycji, konieczne jest rozpoczęcie prac budowlanych najpóźniej w końcu II kwartału 2006 r. i uzyskania pozwolenia na budowę w I kwartale 2006 r.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że zajęcie przedmiotowej nieruchomości było niezbędne do realizacji celu publicznego a zwłoka poważnie zagrażała interesowi społecznemu, co wyczerpywało – w jego ocenie - drugą przesłankę warunkującą wydanie przedmiotowego zezwolenia.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśniono, iż odnosiły się one w swej istocie do postępowania wywłaszczeniowego i wykraczały poza zakres niniejszego postępowania.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. A., B. B., G. B. oraz Z. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący domagając się uchylenia decyzji wydanych w niniejszej sprawie przez organy obu instancji wskazał, że wywłaszczenie działek nr "B" i nr "C" spowoduje pozostawienie działki nr "D" bez dostępu do drogi publicznej, ponadto druga z pozostałych po wywłaszczeniu działek nr "E" stała się bezużyteczna. Skarżący wskazuje, że pozbawienie działki nr "D" dostępu do drogi publicznej narusza art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podkreślają ponadto, że popierają budowę drogi a celem ich wniosków jest otrzymanie właściwych odszkodowań oraz przejęcie działek nr "E" oraz "D".
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), który w ust. 1 stanowi, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2005 r. wystąpił o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości oraz o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 7 czerwca 2005 r. wobec bezskutecznego upływu terminu do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości i nie zostało zakończone.
W piśmie z dnia 26 października 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podał, że inwestycja będzie realizowana z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a więc ich wykorzystanie leży w interesie społecznym i narodowych, a zwłoka w zajęciu nieruchomości może spowodować, że zaplanowana inwestycja drogowa nie będzie zrealizowana, a nadto nie dotrzymanie harmonogramu prac spowoduje nie uzyskanie środków na ten cel.
Sąd uznał, że wnioskujący o niezwłoczne zajęcie nieruchomości Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wykazał, iż przypadek niniejszy jest uzasadniony oraz, że zostały pełnione pozostałe przesłanki z art. 17 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.
Natomiast sąd nie mógł uwzględnić zarzutów skargi takich jak gotowość zbycia nieruchomości, oczekiwanie na inną korzystniejszą cenę nieruchomości, gdyż dotyczą ona wywłaszczenia nieruchomości i mogą być przedmiotem rozpatrzenia tylko w postępowaniu wywłaszczeniowym. Podobnie w ramach niniejszego postępowania nie ma żadnego znaczenia zarzut pozostawienia wywłaszczanych działek bez dostępu do drogi publicznej czy kwestia wykupu pozostałej części nieruchomości, która ma charakter cywilnoprawny i nie podlega jurysdykcji sądu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.