Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 300/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku E. Z. z dnia 21 listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 15 kwietnia 2015 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 16 grudnia 2014 r. wpłynęły do organu.
Pismem z dnia 4 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej wezwał Prezydenta miasta W. w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., do wykonania wyroku Sądu z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 300/14.
Pismem z 6 lipca 2015 r. (data wpływu do Sądu 24 maja 2016 r.) skarżąca E. Z., reprezentowana przez radcę prawnego A. S., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku. W skardze wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wskazał, że postępowanie w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji potwierdzającej następstwo prawne po dawnych właścicielach przedmiotowej nieruchomości.
Na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. pełnomocnik skarżącej rozszerzył skargę w ten sposób, że wniósł o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. zwana dalej "P.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 300/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku E. Z. z dnia 21 listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 15 kwietnia 2015 r., zatem wyznaczony przez Sąd dwumiesięczny termin minął w dniu 15 czerwca 2015 r. Ponadto, pismem z 4 maja 2015 r. skarżąca wezwała organ do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania.
Wobec powyższych okoliczności sprawy, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zatem, skarga na niewykonanie przez Prezydenta miasta W. wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Zważywszy zatem na zasadność skargi, jak też skalę przekroczenia terminu w wykonaniu wyroku, skład orzekający ocenił, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy będzie grzywna w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 P.p.s.a.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zważywszy zatem na skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które stanowiły zasadniczy czynnik rzutujący na przedłużanie postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania przez organ prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu.
Dodatkowo odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. o przyznanie przez Sąd na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, wyjaśnić należy, że to nowe uprawnienie Sądu jest pozostawione uznaniu Sądu orzekającego. Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi rekompensatę dla skarżącego za opieszałość organu w prowadzaniu postępowania. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie zaistniały takie okoliczności, które uzasadniają i usprawiedliwiają zastosowanie przez Sąd (obok wymierzonej już grzywny) tej dodatkowej sankcji wobec organu. Na gruncie niniejszej sprawy Sąd uznał, że kwota 1000 (tysiąc) złotych będzie odpowiednia biorąc pod uwagę ponad roczny okres niewykonywania przez organ ww. wyroku oraz brak szerszych działań ze strony organu po jego wydaniu, które zmierzałyby do rozpoznania wniosku skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 i art. 154 § 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.