Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 739/09

Uzasadnienie

1. I. Stan faktyczny
2. 1. W dniu 23 stycznia 2009r. A. S. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego. Wyżej wymieniony wniosek został przez stronę błędnie złożony do Prezydenta Miasta R., w związku z tym, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009r., znak: [...], Prezydent Miasta R. przekazał wniosek strony Wojewodzie [...], jako organowi właściwemu w sprawie.
3. 2. Decyzją z dnia [...] marca 2009r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił A. S. (dalej powoływana jako skarżąca) potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu do decyzji, organ wojewódzki stwierdził, że skarżąca złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za "mienie zabużańskie" po upływie terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
4. 3. Od ww. decyzji Wojewody [...] skarżąca złożyła odwołanie do Ministra Skarbu Państwa, w którym wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
5. 4. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 169, poz. 1418 ze zm.), która weszła w życie w dniu 7 października 2005r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty można było składać w terminie do dnia 31 grudnia 2008r. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że wniosek skarżącej dotyczący potwierdzenia prawa do rekompensaty, został złożony po upływie terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. Termin zawarty w ww. artykule, jako termin prawa administracyjnego materialnego jest nieprzywracalny, a zatem złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty za "mienie zabużańskie" po tym terminie, musi każdorazowo skutkować decyzją organu wojewódzkiego o odmowie potwierdzenia wnioskodawcy prawa do rekompensaty.
6. 5. Skarżąca na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Skarżący stwierdziła, że decyzja jest bardzo krzywdząca, przekroczenie terminu było związane z tym, że choruje i nie mogła złożyć wniosku w ustawowym terminie. Zdaniem skarżącej rekompensata jej się bezspornie należy.
7. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
8. II. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnym granicami Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Skarżąca złożyła wniosek w dniu 23 stycznia 2009 r., a więc po upływie terminu określonego w ustawie. Złożenie wniosku po upływie terminu określonego w ustawie o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej uprawniało Wojewodę [...] do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W myśl art. 7 ust. 2 ustawy, w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, 3 i art. 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W tej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 5 ust. 1 ustawy, bowiem wniosek został złożony po terminie określonym w tym przepisie.

2. Należy dodać, że w systemie prawa rozróżnia się terminy procesowe i terminy prawa materialnego. Kodeks postępowania administracyjnego z niedotrzymaniem terminu procesowego wiąże pewne ujemne skutki. Terminy procesowe są z reguły przywracalne. Inaczej przedstawia się kwestia terminów określonych w prawie materialnym. Termin określony w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. jest terminem prawa materialnego. Do jego przywrócenia nie jest uprawniony ani orzekający w sprawie organ administracji ani sąd. Takie terminy mają charakter prekluzyjny i ich upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia (uprawnienia). W tym stanie tylko ewentualne przedłużenie przez ustawodawcę terminu do składania wniosków o rekompensatę, a więc zmiana stanu prawnego, może skarżącej otworzyć możliwość do złożenia wniosku w tym zakresie.

Dlatego też decyzja Ministra jest prawidłowa, a skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).