Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] marca 2016 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania z dnia 13 listopada 2015 r. Dyrektora Generalnego Służby Więziennej od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...].
Postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Decyzją z [...] października 2015 r., Wojewoda [...] stwierdził, że część nieruchomości ziemskiej pod nazwą [...], stanowiąca zespół [...], nie podlegała pod działanie dekretu z dnia 6 września 1944 r o reformie rolnej.
Odwołanie od powyższej decyzji pełnomocnik strony r. pr. J. R. złożył w dniu 16 listopada 2016 r.
Organ wskazał, że stroną tego postępowania był Dyrektora [...], reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. J. R.. Decyzja z dnia [...] października 2015 r. została skierowana do r.pr. J. R.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje pieczątka Biura [...] oraz pieczątką r.pr. J. R. wraz z jego podpisem i datą 2 listopada 2015 r. Na skutek informacji adw. K. B. o rozbieżnościach co do daty doręczenia zaskarżonej decyzji r.pr. J. R., wynikających z porównania informacji zamieszczonej na stronie internetowej śledzenia przesyłek z treścią zwrotnego potwierdzenia wezwania, organ poczynił ustalenia co do daty doręczenia przesyłki. Z ustaleń organu, dokonanych na podstawie pisma Biura [...] SA z dnia 11 marca 2016 r. wynika, że przesyłka adresowana "J. R. ul. [...] " została w dniu 26 października 2015 r. wydana do doręczenia. W tym samym dniu jej odbiór pokwitowała K. K.- osoba uprawniona.
Operator podał również, że w chwili doręczenia przesyłki nie uzyskano potwierdzenia jej odbioru na dołączonym blankiecie potwierdzenia odbioru. Blankiet ten został prawdopodobnie pozostawiony w dniu 26 października 2015 r. wraz z przesyłką u adresata, a w dniu 2 listopada 2015 r. odebrany. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że skuteczne doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 26 października 2015 r.
W tym stanie rzeczy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 134 k.p.a., postanowieniem z [...] marca 2016 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania z dnia 13 listopada 2015 r. Dyrektora [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. Organ zauważył, iż przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji Wojewody [...], upłynął skarżącemu 9 listopada 2015 r. Odwołanie zaś wniesiono 16 listopada 2015 r., tym samym nie został zachowany 14-dniowy termin wymagany art. 129 § 2 kpa
Na postanowienie to Dyrektor [...], reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J. R., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jego uchylenia. W skardze zarzucił naruszenie art. 10 §1 w zw. z art. 81 kpa oraz art. 134 kpa w zw. 40 § 2 kpa i art. 129 § 2 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym to przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie zaś do treści art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż zostało ono wydane z powodu uznania przez organ, że wniesione przez skarżącego odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 K.p.a. do jego wniesienia. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2015 r. została doręczona w dniu 2 listopada 2015 r., czy też w dniu 26 października 2015 r., jak twierdzi organ, a tym samym do ustalenia czy skarżący wniósł w terminie odwołanie.
Bezsporne jest to, że decyzja organu I instancji została wysłana do skarżącego pocztą. To oznacza, że jej doręczenie powinno nastąpić zgodnie z przepisami działu I rozdziału 8 K.p.a. regulującymi zasady doręczania przesyłek w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Powyższy przepis wskazuje, iż elementem doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym jest pokwitowanie jego odbioru. Przez pokwitowanie należy rozumieć potwierdzenie doręczenia pisma przez odbierającego pismo swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (art. 46 § 1 K.p.a.). Własnoręczny podpis odbierającego pismo potwierdza nie tylko jego odbiór, ale i datę doręczenia; wskazanie przez odbierającego daty doręczenia jest najlepszą rękojmią, że data ta jest zgodna z rzeczywistością (patrz.
A.Wróbel, M. Jaśkowiak, "Komentarz aktualizowany do art.39 Kodeksu postępowania administracyjnego" opubl. w Systemie Informacji Prawnej "Lex"). Obligatoryjnym elementem prawidłowego doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym jest potwierdzenie w sposób określony w kpa jego przyjęcie przez adresata lub osoby upoważnione do odbioru pism. Nie może odnieść prawnego skutku doręczenie bez odpowiedniego pokwitowania (vide: wyrok WSA Warszawa z dnia 22 lipca 2004 r. II SA 1669/03).
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2015 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego radcy prawnemu J. R. pod adresem Dyrektora [...] w dniu 2 listopada 2015 r. i to on podpisał odbiór przesyłki. Z ustaleń organu, dokonanych na podstawie pisma Biura [...] SA z dnia 11 marca 2016 r. wynika, że przesyłka adresowana "J. R. ul. [...]" została w dniu 26 października 2015 r. wydana do doręczenia. W tym samym dniu jej odbiór pokwitowała K. K. - osoba uprawniona. Operator podał również, że w chwili doręczenia przesyłki nie uzyskano potwierdzenia jej odbioru na dołączonym blankiecie potwierdzenia odbioru. Blankiet ten został prawdopodobnie pozostawiony w dniu 26 października 2015 r. wraz z przesyłką u adresata, a w dniu 2 listopada 2015 r. odebrany. Te ustalenia organ poczynił po poinformowaniu przez adw. A. B. o rozbieżnościach co do daty doręczenia zaskarżonej decyzji r.pr.
J. R., wynikających z porównania informacji zamieszczonej na stronie internetowej śledzenia przesyłek z treścią zwrotnego potwierdzenia wezwania. Te ustalenia pozwoliły organowi na stwierdzenie, że skuteczne doręczenie przesyłki pełnomocnikowi miało miejsce w dniu 26 października 2015 r.
W orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela Poczty [...] jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kpa, co oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (postanowienie NSA z 7.6.2011 r., II OSK 1037/11, Lex nr 1083493). Domniemanie to może być obalone, ale tylko w przypadku skutecznego przeprowadzenia dowodu przeciwko dowodowi z dokumentu (art. 76 § 1 kpa). Organ odwoławczy uznał, że tymi dowodami obalającymi prawdziwość dowodu doręczenia decyzji z dnia 22 października 2015 r. jest właśnie pismo Poczty [...] SA z dnia 11 marca 2016 r. oraz informacja wygenerowana z systemu śledzenia przesyłek znajdującego się na stronie internetowej Poczty [...]. Co do zasady takie dowody są dopuszczalne (art. 75 § 1 kpa). Jednak dowody te nie obaliły -zdaniem sądu - domniemania wynikającego z dowodu doręczenia decyzji z dnia 22 października 2015 r. podpisanego przez pełnomocnika skarżącego r.pr.
J. R., na którym widnieje data doręczenia 2 listopada 2015 r. System śledzenia przesyłek dostępny na stronie internetowej Poczty [...] S.A. ma jedynie charakter wewnętrzny i daty tam umieszczane są datami wprowadzania danych do systemu, a nie danymi stanowiącymi dowód doręczenia przesyłki zgodnie z regułami zawartymi w art. 46 §1 kpa. Również pismo Poczty [...] z dnia 11 marca 2016 r. nie wskazuje, że K. K. potwierdziła odbiór decyzji z dnia [...] października 2015 r. w dniu 26 października 2015 r. W konsekwencji nie można uznać (jak to uczynił organ odwoławczy), że skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji z dnia [...] października 2015 r. nastąpiło w dniu 26 października 2015 r., a nie jak wynika to ze zwrotnego odbioru tej decyzji- w dniu 2 listopada 2015 r. W konsekwencji termin wniesienia odwołania upływał w dniu 16 listopada 2015 r. (poniedziałek) i w tej dacie środek zaskarżenia wpłynął do organu pierwszej instancji.
Podkreślić należy bowiem jeszcze raz, aby uznać, że przesyłka została skutecznie doręczona należy dysponować dowodem doręczenia tj. zwrotnym poświadczeniem odbioru z podpisem adresata i datą doręczenia. Reasumując Sąd stwierdza, że w świetle opisanej powyżej argumentacji - wydruk elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty [...] oraz pismo Poczty [...] z dnia 11 marca 2016 r. nie może stanowić podstawy do oceny prawidłowości doręczenia, w sytuacji gdy w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. W rezultacie na skutek naruszenia omówionych wyżej przepisów K.p.a., prowadzącego do nieprawidłowego stwierdzenia, że odwołanie było spóźnione i w związku z tym należało stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 K.p.a orasz wyżej opisanych przepisów kpa.
Powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem w efekcie doprowadziły do formalnego zakończenia postępowania, bez merytorycznego rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącego. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).
Skutkiem uchylenia zaskarżonego postanowienia jest powrót sprawy do etapu postępowania przed organem odwoławczym. Kierując się przedstawioną oceną prawną sądu, organ powinien rozpoznać odwołanie merytorycznie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).