Uzasadnienie
J. R. pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Sądu z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 62/16.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 25 czerwca 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...], [...], [...] ozn. hip. [...], działka nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).
Skarżący w skardze wniósł o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie od Prezydenta na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Ponadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 62/16, Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 25 czerwca 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...], [...], [...] ozn. hip. [...], działka nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Podał, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został przekazany Prezydentowi W. w dniu 3 sierpnia 2016 r., a zatem termin na rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie upłynął w dniu 3 grudnia 2016 r.
W związku z brakiem działań ze strony Prezydenta W. skarżący pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. wezwał organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 62/16. Pomimo wezwania organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że obecnie prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej W. przy ul. [...], [...], [...], hip. [...], dz. [...]. Nieruchomość ta została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wyjaśnił, że w celu ustalenia, czy poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r. wystąpiono o przesłanie akt lokalizacyjnych przedmiotowej nieruchomości.
Ponadto, w sprawie zachodzi konieczność ustalenia, czy strony lub też inne osoby nie otrzymały odszkodowania za ww. nieruchomość w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych. W tym celu, w dniu 15 maja 2017 r. zostało wystosowane zapytanie do Ministerstwa Finansów. Prezydent wskazał, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 Kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 Kpa. Dodał, że pismem z dnia 16 maja 2017 r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 62/16 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 25 czerwca 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., w rejonie ulic [...], [...], [...] ozn. hip. [...], działka nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 10 sierpnia 2016 r. co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 62/16 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 10 grudnia 2016 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżącego organu do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość.
Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Biorąc pod uwagę kilkumiesięczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. terminu na załatwienie sprawy Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku i że spełni ona funkcję represyjno-dyscyplinującą.
Rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 5 maja 2016 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Po wydanym wyroku Prezydent W. podejmował działania mające na celu rozpoznanie wniosku i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.
Organ wystosował zapytanie do Ministerstwa Finansów, czy strony lub też inne osoby nie otrzymały odszkodowania za ww. nieruchomość w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych oraz wystąpił o przesłanie akt lokalizacyjnych przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 16 maja 2017 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy.
W ocenie Sądu, mając na uwadze okres przekroczonego terminu przez organ oraz działania podjęte po wydanym wyroku nie ma uzasadnionych podstaw by zwłokę w załatwieniu sprawy kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. Wymierzając grzywnę i oceniając charakter zwłoki Sąd uwzględnił także kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co także determinuje zwłokę w ich załatwianiu.
Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, gdyż w ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. W tej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.