Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 lutego 2013 r. skarżący Prezydent Miasta K., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego K.B., złożył skargę na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1953 r. o wywłaszczeniu nieruchomości objętej Lwh [...], Lwh [...] i Lwh [...] oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1955 r. Następnie w piśmie z dnia 6 listopada 2013 r. Prezydent Miasta K. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 4 listopada 2013 r. otrzymał z Sądu Rejonowego dla [...] w K. zawiadomienia z dnia 30 października 2013 r. o ujawnieniu w dziale II księgi wieczystej nr [...] Zakładów [...] sp. z.o.o. w likwidacji jako właściciela nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] w miejsce Skarbu Państwa.
Z tych względów istnieje niebezpieczeństwo rozporządzenia nieruchomością przez nowo ujawnionego właściciela bądź jej obciążenia na rzecz osób trzecich. Te okoliczności rodzą- zdaniem skarżącego- niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, jak i powodują ryzyko wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych.
Na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. pełnomocnik uczestnika Zakładów [...] sp. z.o.o. w likwidacji wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że podstawą prawną rozpoznania wskazanego wniosku jest przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stanowiący że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zaskarżona decyzja jest zatem wykonalna i mimo zaskarżenia do sądu może stać się przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Wyjątek od tej zasady statuuje art. 61 § 3 tej ustawy, w myśl którego w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części. Warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przez sformułowanie "znacznej szkody" należy rozumieć taką sytuację, w której szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. (vide: post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Natomiast pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest interpretowane w doktrynie jako prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13.05.2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, opubl. www.cbois.nsa.gov.pl).
Ponadto zauważyć należy, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki, przy czym przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine, posługując się zwrotem "zachodzi niebezpieczeństwo", wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (postanowienie NSA z 30.06.2010 r., sygn. akt I GZ 196/10, opubl. www.cbois.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych uwag, należy podzielić stanowisko strony skarżącej, iż natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną dla niej szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Jak wynika z treści wniosku, obecnie w księdze wieczystej, prowadzonej dla spornych nieruchomości, są wpisane jako właściciel Zakłady [...] sp. z.o.o. w likwidacji. Biorąc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania tej decyzji groziłby niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe determinuje uznanie, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a zarazem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Sąd podkreśla jednocześnie, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i stosownie do art. 61 § 6 p.p.s.a. upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia
Pismem z dnia 27 lutego 2013 r. skarżący Prezydent Miasta K., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego K.B., złożył skargę na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1953 r. o wywłaszczeniu nieruchomości objętej Lwh [...], Lwh [...] i Lwh [...] oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1955 r.
W piśmie z dnia 8 kwietnia 2013 r. [...] Klub [...] wniósł o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. pełnomocnik [...] Klubu [...] podał, że Klub od ponad 20 lat dzierżawi działkę nr [...] i z tego powodu wnosi o dopuszczeniu do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.
Pełnomocnik skarżącego Prezydenta Miasta K. nie oponował przeciwko wnioskowi [...] Klubu [...].
Pełnomocnik uczestnika Zakładów [...] sp. z.o.o. w likwidacji wniósł o oddalenie wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Powyższa regulacja wprowadza, możliwość udziału innych podmiotów jako uczestników postępowania na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym poza skarżącym i organem administracji. Uzyskanie tego statusu ustawodawca uzależnił od stosownej aktywności osoby ubiegającej się o niego, tj. złożenia do sądu odpowiedniego wniosku ze stosowną argumentacją na jego poparcie (art. 46 § 1 pkt 3 w zw. z art. 33 § 2 p.p.s.a.), który następnie zostanie zweryfikowany przez Sąd, a co znajdzie swój formalny wyraz w postanowieniu o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia tej osoby do udziału w toczącym się postępowaniu.
W celu weryfikacji tego wniosku koniecznym jest ustalenie posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (vide: postanowienie NSA z 4 października 2011 r., II OZ 872/11, Lex nr 965254, postanowienie z 13 września 2011 r., II OZ 144/11, Lex nr 965232).
W ocenie Sądu wnioskodawca [...] Klub [...] nie posiada interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Pojęcie interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie odbiega w zasadzie od pojęcia interesu prawnego przyjętego w postępowaniu administracyjnym. Przymiot uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 2 powoływanej ustawy daje więc dopiero norma o charakterze materialno-prawnym, bezpośrednio legitymująca określony podmiot do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, czy legitymująca go do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. O istnieniu interesu prawnego przesądzają zatem przepisy prawa materialnego, od interesu prawnego należy odróżnić jednak interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji.
Rozstrzygnięcie w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie będzie dotyczyło praw i obowiązków [...] Klubu [...] wynikających z przedmiotu postępowania z uwagi na nieistnienie takich praw i obowiązków po stronie Klubu, skoro nie odnosi się do niego decyzja, na którą złożona jest skarga w przedmiotowej sprawie. Okoliczność, że Klub jest aktualnie dzierżawcą jednej z działek (powstałej z nieruchomości będącej przedmiotem wywłaszczenia), nie stanowi wystarczającej ani uzasadnionej podstawy do twierdzenia o istnieniu interesu prawnego Klubu w rozstrzygnięciu sprawy o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1953 r. o orzekającego o wywłaszczeniu.
Tym samym [...] Klub [...] nie może opierać swojej legitymacji procesowej na fakcie bycie dzierżawcą działki nr [...]. Klub jest podmiotem zainteresowanym rozstrzygnięciem w przedmiotowej sprawie, nie może jednak tego zainteresowania wyprowadzić z normy materialnoprawnej, która by uprawniała go do występowania z żądaniem realizacji określonego roszczenia. O tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. W związku z powyższym na podstawie art. 33 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono dopuszczenia wnioskodawcę [...] Klubu [...] do udziału w sprawie.