Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1458/07, uwzględnił skargę I. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. nr [...] z bloku [...] i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...]. W końcowej części uzasadnienia wyroku sąd stwierdził, że "rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ, zgodnie z żądaniem strony, dokona ustalenia prawa do odszkodowania według przesłanek określonych w art. 215 § 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w przypadku ich potwierdzenia ustali wysokość odszkodowania według zasad odnoszących się do odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości, w tym w szczególności z uwzględnieniem zasady wynikającej z art. 130 ust. 1 zd. 2-gie ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia praw do nieruchomości oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu.
Należy przy tym zwrócić uwagę na obowiązki wynikające z art. 12 kpa (organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia). Do konieczności podkreślenia tej zasady skłania fakt, iż w sprawie wniosku I. Z. postępowanie administracyjne toczyło się kilkanaście lat (...)".
- I. Z. w dniu 5 listopada 2008 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi W. w związku z niewykonaniem powyższego wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28.08.2009 r. sygn. I SA/Wa 6/09 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 zł płatną w terminie jednego miesiąca od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku i zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej. Sąd podkreślił, że stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uchylającym zaskarżony akt. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Sąd zaznaczył, że stan bezczynności w rozumieniu art. 154 § 1 P.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądu administracyjnego, mimo upływu terminu określonego w art. 35 kpa, nie rozpoznaje sprawy (nie wydaje stosownego rozstrzygnięcia). Zgodnie zaś z art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W przypadku wyroku uchylającego decyzję administracyjną terminy określone w art. 35 kpa zaczynają swój bieg od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych (art. 286 § 2 P.p.s.a.).
Akta sprawy zostały Prezydentowi W. zwrócone w dniu 26.09.2008 r., a odpis prawomocnego wyroku doręczono w dniu 27.10.2009 r. Nie wzbudza zatem wątpliwości sądu, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności po wyroku uchylającym decyzje organów obydwu instancji, co uzasadniało zastosowanie art. 154 P.p.s.a. Przy tym podnoszona przez organ okoliczność, iż przyczyną opóźnienia w załatwieniu sprawy był fakt niedysponowania aktami sprawy, bowiem znajdowały się one w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, w żaden sposób nie usprawiedliwia bezczynności Prezydenta W. Oczywiste bowiem jest, że organ miał możliwość podjęcia stosownych czynności celem uzyskania przedmiotowych akt (np. zwrócić się do Sądu z wnioskiem o ich wypożyczenie), czego jednakże nie uczynił. W przedstawionych okolicznościach, biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminów określonych w art. 35 kpa, a także wyjaśnienia organu co do przyczyn niewykonania wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że grzywna w wysokości 2000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 13 maja 2008 r.
Ponieważ Prezydent W. po wyroku WSA z 28.08.2009 r. w dalszym ciągu nie wydał decyzji w przedmiocie odszkodowania, I. Z. pismem z dnia 6.03.2010 r., które wpłynęło do organu w dniu 12.03.2010 r., ponownie wezwała Prezydenta W. do wykonania wyroku WSA z 13.05.2008 r. I SA/Wa 1458/07. Następnie w dniu 24.03.2010 r. (pismo z dnia 19.03.2010 r.) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o powtórne wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, jako że dalej, od blisko dwóch lat, pozostaje on w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Prezydent W. podniósł, że w sprawie wykonano operat szacunkowy określający wartość nieruchomości oraz pismem z dnia [...].04.2010 r. poinformowano L. Z., pełnomocnika skarżącej, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Ponadto wskazał, że akta sprawy zostały przekazane do WSA w Warszawie i dołączone do akt o sygn. SA/Wa 1944/09. Na rozprawie w dniu 30.08.2010 r. pełnomocnik organu poinformował, że operat szacunkowy został wykonany w dniu [...].04.2010 r. i przesłany skarżącej dnia 16.07.2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna. Od wyroku WSA z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1458/07 minęły ponad dwa lata, a już w tym wyroku sąd przypomniał, że postępowanie w sprawie odszkodowania trwa kilkanaście lat. Ponad rok temu, w dniu 28.08.2009 r. sąd administracyjny w sprawie I SA/Wa 6/09 potwierdził bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku i prawomocnym wyrokiem wymierzył mu grzywnę. Od tego czasu do dnia wniesienia obecnej skargi (czyli do 24.03.2010 r.) Prezydent W. nie tylko nie wydał decyzji w przedmiocie odszkodowania, ale nie wykonał też żadnej czynności procesowej, która miałaby do tego zmierzać. Operat szacunkowy, na który powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, został sporządzony dopiero w dniu [...].04.2010 r., czyli już po wniesieniu skargi. Jeśli zgodnie z § 3 art. 154 P.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po dniu wniesienia skargi nie stanowi podstawy do jej oddalenia lub umorzenia postępowania, to tym bardziej podjęcie jedynie czynności do tego zmierzającej, po dniu wniesienia skargi, nie powoduje uchylenia sankcji za niewykonanie wyroku przed wniesieniem skargi. "Z regulacji prawnej zamieszczonej w przepisach art. 154 § 1 i § 3 p.p.s.a. wynika, iż sąd rozpoznający skargę na bezczynność, uwzględnia stan istniejący w dacie wniesienia skargi.
Okoliczność wydania decyzji po wniesieniu skargi sąd uwzględnia przy wymiarze grzywny" (por. wyrok NSA z 4.03.2009 r. I OSK 652/08, LEX nr 570318). Sąd w obecnej sprawie podziela przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku w sprawie I SA/Wa 6/09, iż fakt przesłania akt administracyjnych do sądu nie stoi na przeszkodzie w kontynuowaniu postępowania, gdyż akta te na różne sposoby można skopiować i uzyskać do nich dostęp. Potwierdza to także orzecznictwo sądowe na tle skargi na bezczynność. Sąd stwierdził zatem, że wystąpiły obydwie przesłanki warunkujące wymierzenie organowi administracji grzywny: po pierwsze, organ pozostawał w bezczynności po wyroku uchylającym zaskarżony akt; po drugie, strona przed wniesieniem skargi wystąpiła do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
Biorąc pod uwagę długotrwałość bezczynności organu, w stosunku do terminów załatwiania spraw wynikających z art. 35 K.p.a. oraz fakt, że sąd zmuszony jest już po raz drugi orzekać w tym przedmiocie, gdyż poprzednio wymierzona grzywna nie osiągnęła swojego celu, wymiar grzywny został stosownie do tych okoliczności podwyższony do kwoty 10.000 zł. "Wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma za zadanie skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, jak również zawiera element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych" (por. wyrok WSA z 30.01.2008 r. I SA/Wa 1672/07, LEX nr 459927).
Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 i art. 200 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.