Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...]. Tym ostatnim orzeczeniem Kolegium uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2019 r., nr [...] i orzekło o odmowie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości uregulowanej w KW nr [...], oznaczonej jako działka [...], obręb [...], w sposób przedstawiony na mapie zaewidencjonowanej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności Sąd z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "ppsa"). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Na zasadzie § 3 omawianego przepisu odrzucenie skargi następuje w drodze postanowienia i może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zasadniczym kryterium dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez podmiot uprawniony, tj. taki, któremu przepisy prawa przyznają legitymację procesową do złożenia i popierania skargi. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez podmiot do tego legitymowany.
Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w CBOSA).
W niniejszej sprawie Wójt Gminu [...] zakwestionował orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym ten ostatni organ uchylił jego własną decyzję, odmawiającą zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.
Skargę wniósł zatem podmiot (organ) orzekający w sprawie w I instancji.
W związku z tym należy wskazać, że na tle zagadnienia legitymacji skargowej organów gmin, w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. W uchwale z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego, realizując przez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Ponadto wskazać należy, że w uchwale NSA z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 (ONSA 2003, nr 4, poz. 115), stwierdzono, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kpa. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie.
W niniejszej sprawie Wójt Gminy [...], działając jako organ I instancji, rozstrzygał o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, a następnie wniósł skargę na orzeczenie wydane przez organ II instancji w tym postępowaniu, tj. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
Skoro zatem Wójt Gminy [...] w niniejszej sprawie korzystał z przysługującego mu imperium i rozstrzygnął sprawę w I instancji, to następnie nie mógł wnieść skargi na decyzję organu II instancji, wydaną w tym postępowaniu. Nie może bowiem zaistnieć sytuacja, w której organ uczestniczył w postępowaniu jako organ wydający akt, a następnie jest stroną postępowania przed sądem administracyjnym.
Powoduje to brak legitymacji procesowej Wójta do wniesienia skargi.
W tych okolicznościach, podzielając zaprezentowane powyżej stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. odrzucił skargę.