Uzasadnienie
A. H., pismem z dnia [...] października 2014 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 403/13. Wskazanym orzeczeniem Sąd m.in. uwzględnił skargę A. H. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 1991 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną "[...]" dz. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu w[...] prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że Prezydent W., mimo sądowego zobowiązania do rozpoznania powołanego wniosku oraz wezwania z dnia [...] sierpnia 2014 r. do wykonania prawomocnego wyroku, nie wydał w sprawie decyzji. Wobec czego skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. podniósł, że pismem z dnia [...] października 2014 r. strona została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego w art. 35 § 3 kpa, a jako datę zakończenia postępowania wskazano 28 lutego 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 403/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. uwzględnił skargę A.H. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 1991 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną "[...]"[...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 403/13 wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 20 maja 2014 r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 20 lipca 2014 r.
Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent W. nie wydał decyzji w ww. sprawie, a skarżący pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r. wezwał Prezydenta W. do wykonania powołanego wyroku. Pismem z dnia 23 października 2014 r. strona została poinformowana, że nie było możliwym zakończenie sprawy w terminie określonym w ww. wyroku, a opisany wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony w terminie do dnia 28 lutego 2015 r.
Stosownie natomiast do art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2014 r. i w drugim półroczu 2014 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło 3 389,90 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1.000,00 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 404/13.
Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 powołanej ustawy Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 403/13 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, iż do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi oczekiwanej decyzji Prezydent W. nie wydał. Za stanowiskiem takim przemawia również fakt, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 6 lutego 2014 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął żadnych kroków zmierzających do załatwienia wniosku skarżących. Dopiero zmotywowany wezwaniem skarżącego z dnia 4 sierpnia 2014 r. do wykonania ww. wyroku organ pismem z dnia 23 października 2014 r. poinformował, że z powodu konieczności zgromadzenia pełnego materiału dowodowego sprawy nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie. Do zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest jeszcze wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego gruntu.
Jednocześnie organ wskazał, że iż decyzja w sprawie zostanie wydana w terminie do dnia 28 lutego 2015 r. Przy czym Sąd zauważa, że na przestrzeni ponad 5 miesięcy organ nie uzupełnił materiału dowodowego o niezbędny operat szacunkowy nieruchomości, co w okolicznościach sprawy jest naganne. Jednocześnie wskazany w ww. piśmie organu termin zakończenia sprawy również pozostaje w sprzeczności nie tylko z terminem określonym w powołanym wyroku Sądu ale też z terminem określonym w przepisach prawa. Tymczasem obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa." Na względzie należy mieć również treść art. 1 i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.).
Stosownie do tych przepisów każdy obywatel kraju podlegającego jurysdykcji Konwencji ma prawo do rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie. Ponadto także zgodnie z art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej stanowiącego o prawie do dobrej administracji, podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wysokość grzywny, biorąc pod uwagę, że może ona być wymierzana kilkakrotnie, w tym konkretnym przypadku kwotę 1.000,00 zł, Sąd uznał za wystarczającą. Od doręczania prawomocnego orzeczenia sygn. akt I SAB/Wa 403/13 i zwrotu akt do organu do wydania orzeczenia Sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie ww. wyroku upłynęło bowiem ponad 11 miesięcy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6, art. 119 pkt 2 oraz art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.