Uzasadnienie
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] r., nr DRiR.580.164.2015.KB, po rozpatrzeniu odwołania Pana W. M. z dnia [...] r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej potwierdzenia posiadania przez Pana W. M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Panią S. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości B. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
W dniu [...] r. Pan W. M. złożył do Urzędu Rejonowego w K. wniosek o otrzymanie ekwiwalentu za mienie pozostawione przez rodziców w miejscowości B., województwo [...].
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] przekazał Wojewodzie [...] według właściwości wniosek o potwierdzenie uprawnień Pana W. M. z tytułu pozostawienia przez Panią S. M. nieruchomości poza obecnymi granicami RP.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 2, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskie (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1090) decyzją z dnia [...] r. znak: [...] odmówił potwierdzenia posiadania przez Pana W. M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Panią S. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości B.. W uzasadnieniu wskazano, że Strona nie przedłożyła dowodów, z których wynikałoby, kto był właścicielem (współwłaścicielem) nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, dowodów świadczących o rodzaju i powierzchni nieruchomości oraz dowodów wskazujących na następstwo prawne Strony po właścicielce.
Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Skarbu Państwa złożył W. M. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Pana W. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...] pismami z dnia [...] r. i z dnia [...] r., a także Wojewoda [...] pismem z dnia [...] r. wzywali skarżącego do uzupełnienia wniosku, w szczególności o dowody świadczące o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz o rodzaju i powierzchni wskazanych nieruchomości, a także o postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, o dziale spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po Panu K. M. i Pani S. M. Ponadto Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...] r. wzywając wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poinformował o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie postępowania.
Jednocześnie wskazano, że organ wojewódzki poinformował stronę, iż w przypadku nieuzupełnienia wniosku we wskazanym 6 miesięcznym terminie i braku wniosku o zawieszenie postępowania, wyda w sprawie decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Na podstawie dowodów zawartych w aktach sprawy ustalono, że Strona postępowania pomimo wezwania organu I instancji, a także organu odwoławczego nie przedłożyła ani prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku ani zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po Panu K. M. i Pani S. M., jak również dowodów świadczących o tym, że Pan K. M. lub Pani S. M. byli właścicielami nieruchomości położonej na byłym terytorium RP. Strona nie udowodniła następstwa prawnego po Panu K. M. i Pani S.i M. Przyczyną odmowy prawa do rekompensaty w decyzji z dnia [...] r. był zatem brak uzupełnienia materiału dowodowego o istotne dla sprawy dowody, które uniemożliwiły rozpatrzenie sprawy co do istoty. Dowodami tymi w ocenie Ministra były m. in. prawomocne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Panu K. M. i Pani S. M., oraz dowody świadczące o posiadaniu przez Panią S. M. prawa własności do nieruchomości położonej w miejscowości B. Brak uzupełnienia przez Stronę wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej o dowody wskazane powyżej, skutkuje zdaniem Ministra - wydaniem decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Ponadto wskazano, iż postanowienie o nabyciu spadku po właścicielach nieruchomości pozostawionych jest dokumentem warunkującym potwierdzenie Stronie prawa do rekompensaty. W sytuacji, gdy o rekompensatę stara się następca prawny właściciela nieruchomości, brak w aktach sprawy postanowienia o nabyciu spadku bądź zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia uniemożliwia pozytywne zakończenie sprawy.
W związku z powyższym Minister Skarbu Państwa pismami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. wezwał Stronę do przedłożenia oryginałów lub uwierzytelnionych kopii prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po Panu K. M. i Pani S. M. Jednak strona w/w dokumentów nie przedłożyła. Zatem nie możliwe było ustalenie następstwa prawnego po Pani S. M. i Panu K. M. Następnie Minister stwierdził, iż dowód potwierdzający następstwo prawne po właścicielach pozostawionych nieruchomości może przedłożyć do akt sprawy tylko Strona postępowania. Czynności prawne związane z jego uzyskaniem nie mogą bowiem zostać podjęte z urzędu przez organ prowadzący postępowanie. Stwierdzenie nabycia spadku następuje na wniosek osoby mającej w tym interes prawny. Organ administracji publicznej prowadzący sprawę na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie ma interesu prawnego w złożeniu takiego wniosku w imieniu Strony. Brak tych dowodów uniemożliwia organowi pozytywne rozpatrzenie sprawy poprzez potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Ponadto Minister wskazał, iż w trakcie postępowania odwoławczego Pan W. M. przedłożył do akt sprawy kopie przysięgłego tłumaczenia oświadczenia dwóch świadków - Pani S. S. i Pani S. M., z dnia [...] r. na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W swoim oświadczeniu Pani S. S. i Pani S. M. wskazały m.in., że Pani A. K. i jej córka Pani S. K. (nazwisko po mężu M.): "(...) posiadały na zasadzie własności w mieście B. w obwodzie [...] na ul. [...] budynek mieszkalny (...)". Przekazane oświadczenia świadków w ocenie Ministra nie spełniają wymogów wskazanych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., bowiem nie zostały złożone w polskiej placówce dyplomatycznej, przed polskim notariuszem, ani przed organem prowadzącym postępowanie, brak jest także rygoru odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Z treści oświadczeń nie wynika również, czy Pani S. S. i Pani S. M. nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, z późn. zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Tym samym oświadczenia te nie mogą stanowić jedynego dowodu na potwierdzenia prawa własności do pozostawionych nieruchomości.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 21 kwietnia 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. M. i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem Ministra bowiem złożył wszystkie niezbędne dokumenty do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
|Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy |
|administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli |
|ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję |
|nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień |
|wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. |
|Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. |
|Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. |
|odmawiającą W. M. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Panią S. M. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, |
|położonej w miejscowości B., dawne województwo [...]. |
|Podstawę materialno-prawną rozstrzygania w przedmiotowej sprawie stanowi ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z |
|tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2005 nr 169 poz. 1418 ze zm.), zwana dalej |
|"ustawą". Warunkiem przyznania prawa do rekompensaty jest łączne spełnienie przesłanek, wskazanych w tejże ustawie. W związku z tym prawo do |
|rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zostać zrealizowane tylko wówczas, gdy |
|właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium |
|Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów wskazanych w art. 1 pkt 1 lit. a,b,c (ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o |
|realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP – Dz.U. z dnia 12 lutego 2014 r. poz.195) |
|oraz opuścił byłe terytorium RP z przyczyn, o których mowa w art.1 lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić. |
|Z treści art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego |
|prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. |
|Zgodnie natomiast z art. 7 ust 2 ustawy, w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art.2, art.3 i art. 5 ust.1 i 2, wojewoda wydaje |
|decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. |
|Przepis art. 6 ustawy stanowi, że do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu |
|nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art.1, oraz o rodzaju i powierzchni tych |
|nieruchomości. Takimi dowodami świadczącymi o rodzaju i powierzchni pozostawionych nieruchomości mogą być dokumenty wymienione w ust. 4 |
|(urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty |
|pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw), a w przypadku ich |
|braku oświadczenia dwóch świadków, o których mowa w ust. 5 powołanego przepisu. Przywołany przepis w/w ustawy stanowi, że dowodami mogą być |
|oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem |
|prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której |
|znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie są osobami |
|bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicieli lub spadkobierców ubiegających |
|się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. |
|Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy w sposób nie budzący wątpliwości, że wniosek W. M. złożony został z zachowaniem |
|ustawowego terminu na jego złożenie – w dniu [...] roku. W tym miejscu należy podkreślić, że wniosek złożony został pod rządami wcześniejszych |
|unormowań prawnych, natomiast ustawa na podstawie, której wniosek skarżącej rozpoznawały organy weszła w życie w dniu 8 lipca 2005 r (t.j. |
|Dz.U.z 2014 r. poz.1090). Zgodnie z treścią przepisu art.27 ustawy - sprawy wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie tejże |
|ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. |
|W niniejszej sprawie zarówno Minister Skarbu Państwa jak i Wojewoda [...] właściwie przyjęli, że W. M. nie udowodnił faktu pozostawienia |
|nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez S. M.. Słusznie bowiem organy zważyły, że znajdujące się w aktach sprawy|
|dowody w postaci kopii przysięgłego tłumaczenia oświadczenia dwóch świadków – S. S. i S. M. z dnia [...] roku nie potwierdzają tytułu prawnego |
|skarżącego do przedmiotowej nieruchomości. Oświadczenia świadków nie spełniają wymogów wskazanych w art.6 ust.5 ustawy, gdyż nie zostały |
|złożone w polskiej placówce dyplomatycznej, przed polskim notariuszem, ani przed organem prowadzącym postępowanie, jednocześnie nie zostały |
|złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Z oświadczeń nie wynika również czy składające oświadczenia nie są|
|osobami bliskimi właścicieli lub spadkobiercy ubiegającego się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Konstatacja ta oraz brak innych dowodów |
|potwierdzających tytuł prawny do przedmiotowego mienia powoduje zdaniem Sądu, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że okoliczność |
|pozostawienia mienia poza obecnymi granicami RP nie została udowodniona. Oświadczenia dwóch świadków, poza okolicznością złożenia ich pod |
|rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, dotyczyć powinny osób, które zamieszkiwały w miejscowości, w której |
|znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej oraz, które nie były |
|czy nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicieli lub |
|spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. |
|Stwierdzić zatem należy, że organy I i II instancji prawidłowo orzekły, że oświadczenia świadków nie spełniają wymogów ustawowych. |
|Okoliczność pozostawienia mienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie została udowodniona także w inny sposób dopuszczony w |
|art. 6 ust. 4 ustawy (urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a |
|także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw). |
|Organy wzywały skarżącego do dostarczenia dowodów niezbędnych do korzystnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wielokrotnie był |
|wzywany do złożenia do akt sprawy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po K. M. i S. M., o dziale spadku lub aktu poświadczenia |
|dziedziczenia po w/w. Skarżący był poinformowany o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie postępowania w celu uzupełnienia materiału |
|dowodowego oraz o tym, że w razie nie uzupełnienia braków i nie złożenia wniosku o zawieszenie postępowania organ wyda w sprawie decyzję |
|odmowną. Skarżący nie udowodnił następstwa prawnego po S. M. ani przysługującego jej tytułu prawnego do mienia położonego w miejscowości B.. |
|W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji są prawidłowe, gdyż wniosek skarżącego nie spełnia wymogów art. 5 ust.1 w zw.|
|z art. 6 ustawy, co powoduje odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty, brak bowiem dowodów potwierdzających fakt pozostawienia nieruchomości |
|przez S. M. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast oświadczenia świadków, które powyższą okoliczność mogłyby potwierdzić|
|nie spełniają ustawowych wymogów. Skarżący nie wykazał nadto, że jest następcą prawnym S. M.. |
|Reasumując Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się |
|kierowały przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 §3 k.p.a. – zyskując tym aprobatę Sądu. |
|Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. |
|U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. |