Uzasadnienie
Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej w S. od decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] na podstawie art. 74 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r., Nr 53, poz. 533 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny udzielił A. SA z siedzibą w L. przy ul. [...] zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w S. przy ul. [...].
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny sprostował z urzędu powyższą decyzję w zakresie daty jej wydania, wskazując jako datę wydania dzień [...] stycznia 2005 r.
W dniu [...] stycznia 2005 r. do Głównego Inspektora Farmaceutycznego wpłynęło odwołanie [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej w S. od powyższej decyzji. Okręgowa Izba Aptekarska w S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej zezwolenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i wskazała w tym zakresie na przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zostało wydane bez opinii [...] Okręgowej Rady Aptekarskiej, co stanowi rażące naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2003 r., Nr 9, poz. 108 z późn. zm.).
Główny Inspektor Farmaceutyczny, po zapoznaniu się z zebraną w niniejszej sprawie dokumentacją stwierdził, iż zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania odwoławczego.
Zezwolenie na prowadzenie hurtowi farmaceutycznej jest decyzją wydawaną przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, który na mocy art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r., Nr 53, poz. 533 z późn. zm.) jest centralnym organem administracji rządowej. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenia sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, stąd złożone odwołanie potraktowano jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy może złożyć jedynie strona postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie status strony postępowania administracyjnego przysługuje jedynie przedsiębiorcy, na rzecz którego zostało wydane zezwolenie, to jest A. SA z siedzibą w L..
Zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego Okręgowa Izba Aptekarska w S. nie wykazała okoliczności świadczących o posiadaniu przez nią statusu strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa, bowiem Izba nie posiada interesu prawnego, którego mogłoby dotyczyć postępowanie zakończone wydaniem przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego zaskarżonego zezwolenia.
Zagadnienie statusu okręgowej izby aptekarskiej i jej organu, którym jest okręgowa rada aptekarska, w toku postępowania z wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej było przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 10 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1796/98 Sąd ten stwierdził, że "Okręgowa Izba Lekarska nie miała interesu prawnego w uczestniczeniu, jako strona, w postępowaniu o udzielenie koncesji na prowadzenie apteki. Decyzja w takiej sprawie nie rozstrzyga i nie może rozstrzygać żadnej indywidualnej sprawy aptekarskiego samorządu zawodowego lub jego organu. Z decyzji takiej nie wynikają również dla samorządu zawodowego żadne uprawnienia ani obowiązki. Takie stanowisko wyrażone zostało również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 1997 r., I SA 938/96. Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. Nr 41, poz. 179 ze zm.), zadaniem samorządu aptekarskiego jest w szczególności reprezentowanie zawodu aptekarza i obrona jego interesów.
Działania samorządu aptekarskiego nie mogą wykraczać poza krąg praw i obowiązków korporacji. Kwestia koncesji jest sprawą gospodarczą w gestii organów inspekcji farmaceutycznej, a nie samorządu aptekarskiego.
Wprawdzie wskazane orzeczenia dotyczą statusu okręgowej izby aptekarskiej w toku postępowania z wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jednakże brak jest przeszkód by powołać się na nie w przypadku postępowania z wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Podstawą do wydania przez samorząd aptekarski opinii zarówno w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki, jak i hurtowni farmaceutycznej jest bowiem art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich.
Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] Okręgowa Izba Aptekarska w S.. Zarzucając rażące naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich, które to przepisy przewidują konieczność zasięgnięcia opinii samorządu aptekarskiego przy wydawaniu zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej oraz art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu skargi stwierdzono m. in., że [...] Okręgowa Izba Aptekarska, będąca organem opiniującym wniosek (art. 106 kpa) ma interes prawny w toczącym się postępowaniu administracyjnym o wydanie zezwolenia. Podkreślono, że naruszenie trybu opiniowania wynikającego z ustawy o izbach aptekarskich oraz umorzenie postępowania odwoławczego wywołanego skargą Izby stanowią rażące naruszenie prawa.
Główny Inspektor Farmaceutyczny w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, poddając pod rozwagę jej odrzucenie jako podpisanej przez osobę nieuprawnioną, to jest przez prezesa okręgowej rady aptekarskiej, który nie jest organem izby aptekarskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
W związku z podniesioną na wstępie odpowiedzi na skargę kwestią zauważyć należy, że na wezwanie Sądu dotyczące uzupełnienia braków skargi nadesłana została uchwała Okręgowej Rady Aptekarskiej w S. z dnia [...] lutego 2005 r. upoważniająca Prezesa Rady [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej do podpisania i złożenia skargi w przypadku negatywnego załatwienia wniesionego w sprawie niniejszej odwołania. Wobec uzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi zarzut podpisania skargi przez osobę nieuprawnioną był nieskuteczny.
Podstawowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia wniesionej przez [...] Okręgową Izbę Aptekarską w S. skargi na decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze jest rozstrzygnięcie, czy podmiotowi temu zasadnie odmówiono w sprawie niniejszej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że interes prawny wynikać musi z przepisów prawa materialnego. Stanowisko wyrażone przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, zgodnie z którym w postępowaniu kończonym zaskarżoną decyzją, dotyczącym zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej [...] Okręgowej Izbie Aptekarskiej w S. nie przysługuje uprawnienie do występowania w charakterze strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa uznać należało za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Wskazane w skardze przepisy - art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich i art. 29 pkt 5 tej ustawy, na podstawie których okręgowa rada aptekarska wydaje opinię w sprawie udzielenia lub cofnięcia koncesji na prowadzenie apteki lub hurtowni, nie tylko nie dają tej radzie legitymacji do jednoczesnego występowania w charakterze strony postępowania, ale taką podwójną rolę wskazanego podmiotu w postępowaniu administracyjnym wykluczają. Oczywistym bowiem jest, że organ samorządu zawodowego, który poprzez opiniowanie współdziała przy wydawaniu decyzji administracyjnej w trybie art. 106 kpa nie może jednocześnie w tym samym postępowaniu występować we własnym imieniu w charakterze jego strony. Podnieść należy, że decyzja o koncesji nie rozstrzyga indywidualnej sprawy aptekarskiego samorządu zawodowego i nie wynikają z niej dla tego samorządu i jego organów żadne uprawnienia lub obowiązki.
Analogiczne stanowisko wyrażone zostało m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 1996 r., sygn. akt II SA 2168/95 (ONSA 1997/4/169), z dnia 15 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA 596/96 (niepubl.) oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1533/04 (niepubl.).
Wobec powyższego skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Dodać należy, że umorzenie postępowania odwoławczego wobec wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) przez podmiot, któremu nie przysługiwał przymiot strony postępowania wykluczało możliwość oceny w sprawie niniejszej prawidłowości przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania opiniodawczego, skoro Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego co do braku legitymacji strony skarżącej w niniejszym postępowaniu.
Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.