Uzasadnienie
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. N. i Z. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa z dnia 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej obecnie część działki nr [...] położonej w C., zajętej pod drogę publiczną krajową nr [...] – umorzył postępowanie odwoławcze.
Minister Infrastruktury przedstawił następujące okoliczności sprawy.
Starosta L. wystąpił we wniosku z dnia 23 czerwca 2009 r. o wydanie decyzji w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, potwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa prawa własności części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow.
[...] ha, zajętej pod drogę krajową.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości.
A. N. i Z. S. wnieśli odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.
Minister Infrastruktury stwierdził, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że działka nr [...], stanowiąca obecnie część działki nr [...], stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Gminy C. z dnia [...] października 1981 r. Wywłaszczenie nastąpiło na cele budowy drogi.
Z akt sprawy wynika, że A. N. i Z. S. posiadają w sprawie jedynie interes faktyczny, jednakże brak jest po ich stronie interesu prawnego. Nie posiadają bowiem do ww. nieruchomości jakiegokolwiek tytułu prawnego, a zatem nie są stronami niniejszego postępowania. Brak przymiotu strony wnoszących odwołanie czyni postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., powinno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
A. N. i Z. S., w oddzielnych skargach o tej samej treści, zaskarżyli decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r.
Skarżący zarzucili naruszenie art. art. 7, 9, 11, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu ustaleniu czy przedmiotowa działka została w ogóle skutecznie wywłaszczona i stała się zgodnie z prawem gruntem Skarbu Państwa, nieudzielanie stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ drugiej instancji, niepełne uzasadnienie decyzji i umorzenie postępowania.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarg skarżący wskazali, iż organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności mających wpływ na ich rozstrzygnięcie. Przede wszystkim nie ustaliły co stanowi dokładnie przedmiot sprawy. Nie zostało zbadane czy decyzja Naczelnika Gminy w C., na której oparł się Minister Infrastruktury i organ pierwszej instancji, była ostateczna i skutecznie doręczona stronom. Motywy decyzji są niejasne, ściśle formalistyczne i nie spełniają wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy w ogóle nie zajął stanowska co do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ uznał przedwcześnie, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania.
W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2010 r. Sąd połączył sprawy dotyczące skarg A. N. i Z. S. w celu ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Skargi są zasadne.
Ocena zaskarżonej decyzji dokonana w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", potwierdza, iż organ odwoławczy uchybił przepisom postępowania w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż podanie Starosty L. z dnia 23 czerwca 2009 r. zawierało wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości C., która została zajęta pod drogę krajową nr [...]. Zatem postępowanie prowadzone przez Wojewodę [...] w celu ustalenia czy zaistniały przesłanki do wydania decyzji potwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dalej: "ustawa", dotyczyło wyłącznie opisanej we wniosku nieruchomości. Poza zakresem tego postępowania było ustalenie czy doszło do nabycia przez Skarb Państwa także innej nieruchomości, w szczególności wymienionej w piśmie skarżących z dnia 2 lipca 2009 r. i w czasie podanym przez skarżących, a więc po 31 grudnia 1998 r. wymienionym w art. 73 ust. 1 ustawy.
Wobec tego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym Wojewoda [...] był zobowiązany jedynie ustalić czy określona we wniosku Starosty L. nieruchomość pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiła ich własności i została zajęta pod drogi publiczne. Ewentualne nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego innych nieruchomości nie było przedmiotem tej sprawy. Stąd zarzuty skarżących zmierzające do podważenia stanowiska organów obu instancji co do ograniczenia zakresu czynności wyjaśniających jedynie do część działki nr [...] o pow. [...] ha, były całkowicie chybione.
Z powyższych względów nie są zasadne także zarzuty skarżących zmierzające do zakwestionowania prawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie wyczerpującego podania przesłanek wydania decyzji o umorzeniu postępowania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Organ drugiej instancji uzasadnił sprawę w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a. i wystarczający do oceny legalności decyzji w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Należy natomiast zgodzić się z zarzutem skarżących, iż organ odwoławczy przedwcześnie uznał, iż zachodzą podstawy od umorzenia postępowania.
Odnosząc się do kwestii posiadania przez odwołujących się interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., Sąd stwierdza, iż w okolicznościach niniejszej sprawy administracyjnej niewłaściwe było oparcie decyzji o umorzeniu postępowania w istocie na tych samych okolicznościach, które stanowiły podstawę wydania decyzji przez Wojewodę [...]. Organ ten odmówił potwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości opisanej we wniosku Starosty L. z dnia 23 czerwca 2009 r. z uwagi na nabycie własności tej nieruchomości na podstawie decyzji Naczelnika Gminy C. z dnia [...] października 1981 r., a więc przed datą wskazaną w art. 73 ust. 1 ustawy. Faktycznie z tych samych powodów organ odwoławczy uznał, iż odwołujący nie posiadają interesu prawnego w tym postępowaniu, a w konsekwencji nie są uprawnieni do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji, gdyż wobec przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Pastwa nie posiadają do nieruchomości jakiegokolwiek tytułu prawnego.
Stanowisko to nie jest trafne. Dostrzec w tej sprawie należało, iż odwołujący zarzucili, iż nie doszło do zmian własnościowych w oparciu o wymienioną decyzję Naczelnika Gminy C. z dnia [...] października 1981 r. Potwierdzenie tego zarzutu w postępowaniu odwoławczym odniosłoby bezpośredni wpływ na ocenę zasadności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., gdyż mogłoby uzasadniać uwzględnienie wniosku Starosty L., a wydana decyzja ostatecznie miałaby wpływ na ewentualne prawa skarżących do przedmiotowej nieruchomości. Utrata prawa własności zostałaby bowiem potwierdzona dopiero w decyzji wydanej na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy. W tej sytuacji należy uznać, iż postępowanie administracyjne dotyczy interesów prawnych skarżących, o ile są następcach prawnymi właściciela wywłaszczonego w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy C. z dnia [...] października 1981 r. Dopiero wykluczenie tego następstwa może stanowić ewentualną podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
W przypadku potwierdzenia tego następstwa Minister Infrastruktury będzie zobowiązany odnieść się do zarzutów zawartych w odwołaniu, w tym zarzutu dotyczącego skutków wydania decyzji Naczelnika Gminy C. z dnia [...] października 1981 r.
Przedstawione uwagi Minister Infrastruktury uwzględni przy ponownym rozpoznaniu spawy.
Skarżący zawarli w skargach wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Z uwagi na zasadność skargi zaistniały podstawy do uwzględnienia tego wniosku z wyjątkiem żądania przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Z obowiązujących przepisów wynika bowiem, iż w przypadku uwzględnienia skargi sąd jedynie uchyla zaskarżoną decyzją. Uprawomocnienie się wyroku skutkować będzie zwrotem akt administracyjnych do właściwego organu drugiej instancji, który podejmie czynności w celu rozpoznania odwołania skarżących.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a.