Uzasadnienie
Minister Kultury decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. utrzymał w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków części zabytku archeologicznego, wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] października 1974 r. pod numerem [...], tj. działki nr ewid.[...] położonej w P., woj.[...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Kultury przedstawił następujący stan sprawy.
Zgodnie z art.13 ust.1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami skreślenie zabytku z rejestru jest możliwe, gdy uległ on zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo, którego wartość będącą podstawą wydania decyzji o wpisie obiektu do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych. Zgodnie z art.13 ust.2 przepis ten stosuje się również do skreślania z rejestru części zabytków.
Działka nr ewidencyjny [...] położona jest w środkowej części stanowiska archeologicznego [...] wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] października 1974 r. pod numerem [...]. Na działce tej były prowadzone w latach [...] badania archeologiczne, które objęły [...] arów działki, co stanowi ok. 25% całej powierzchni i około 60% powierzchni działki przeznaczonej pod zabudowę. W wyniku badań odkryto ponad 130 obiektów archeologicznych - groby jamowe, popielnicowe, groby w obstawach kamiennych, ziemianki, piece dymarskie, jamy zasobowe oraz jamy produkcyjne związane ze starożytnym hutnictwem żelaza.
Z akt sprawy wynika, że w stosunku do działki nr ewidencyjny [...] nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art.13 w/w ustawy tj. grunt ten nie uległ zniszczeniu (degradacji pod względem archeologicznym) w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej i naukowej, a wartości będące podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru zabytków nie zostały zakwestionowane w nowych ustaleniach naukowych. Zdaniem organu brak jest podstaw prawnych do skreślenia w/w działki z rejestru zabytków. Fakt ten został potwierdzony również w piśmie Ośrodka Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego z dnia [...] stycznia 2005 r. Możliwość skreślenia z rejestru zabytków działki nr ewidencyjny [...] należałoby rozważyć po przeprowadzeniu ratowniczych badań archeologicznych na pozostałej nie przebadanej części działki. W odniesieniu do zarzutów organ podniósł, że sam fakt, iż strona nie brała udziału w postępowaniu nie stanowi przesłanki do skreślenia obiektu z rejestru zabytków. Dodatkowo organ podniósł, że zgodnie z art.145 § 1 pkt 4 kpa postępowanie wznawia się na wniosek strony, jeżeli bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Rozpatrując wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uprawniony do kontroli legalności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, iż skarga w części zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2005 r. oraz utrzymana w mocy decyzja również Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2004 r. naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Sytuację prawną skarżącego należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku E. S. o skreślenie z rejestru zabytków działki Nr [...] położonej w P., gm.B.. Do wniosku została dołączona m.in. decyzja w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków wydana z upoważnienia Wojewody [...] przez Głównego Konserwatora Zabytków Województwa [...] z dnia [...] października 1974 r. oraz umowa darowizny m.in. działki nr [...] dokonana na rzecz skarżącego E. S. aktem notarialnym z dnia [...] października 1999 r. Rep. [...].
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na skutek decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2004 r. odmawiającej skreślenia z rejestru zabytków działki Nr [...] położonej w P., gm.B. odwołujący podnosił fakt, że o decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków przedmiotowej nieruchomości nie zostali zawiadomieni jej ówcześni właściciele, a odwołujący jako ich następca prawny nie miał świadomości istnienia tej decyzji. W decyzji utrzymującej w mocy swoją decyzję Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie odniósł się choćby jednym zdaniem, czy okoliczności wskazywane w odwołaniu mają znaczenie dla treści art.13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.162, poz.1568 ze zm.) regulującego kwestię skreślenia z rejestru zabytku. Okoliczności te wskazuje również skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Po analizie akt postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że przedmiotowa działka Nr [...] nie jest wymieniona w decyzji w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków z [...] października 1974 r., a wśród właścicieli terenu wymienionych na odwrocie decyzji nie ma nazwiska ówczesnego właściciela tej działki. Nadto stwierdzić należy, że wpisanie zabytku nieruchomego do rejestru ujawnia się w księdze wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości m.in. na podstawie decyzji o wpisie do rejestru. W aktach sprawy nie znajduje się wypis z księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości, ale w umowie darowizny działki Nr [...] na rzecz E. S. i opisanej w niej księdze wieczystej widnieje informacja, że działy [...] i [...] nie zawierają wpisów.
Oczywistym w niniejszej sprawie jest, że przedmiotem postępowania sądowego nie jest i nie może być badanie legalności decyzji z [...] października 1974 r., nie mniej jednak organ w związku z treścią wniosku oraz odwołania skarżącego powinien zgromadzić wszelkie dowody dla wydania prawidłowej decyzji i dowody te ocenić. W sprawie niniejszej zachodzi sytuacja, w której organ bada przesłanki skreślenia zabytku z rejestru, a tymczasem z akt sprawy i analizy dokumentów (decyzja z [...].10.1974 oraz umowa darowizny) nie wynika aby przedmiotowa działka w ogóle do rejestru była wpisana, i tę wątpliwość organ rozpatrując sprawę powinien wyjaśnić.
Wreszcie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a. zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem zgromadzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i istotne okoliczności, stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje o wadliwości decyzji.
Ponadto należy stwierdzić, że z zasadą prawdy obiektywnej w ścisłym związku pozostaje także zasada swobodnej oceny dowodów. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest ocena wiarygodności i mocy dowodowej według własnej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania o wartości dowodowej poszczególnych dowodów i ich wpływie na ustalenie stanu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b, lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.