Uzasadnienie
W toku postępowania J. i J. W. skierowali do Sądu złożone na urzędowym formularzu - wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniach złożonych na urzędowych formularzach wnioskodawcy wyjaśnili, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę, które uzyskuje żona J. W. w wysokości [...] zł netto, mąż J. W. jest bezrobotny, nie pobiera zasiłku, a syn uczy się w szkole średniej. Wnioskodawcy ujawnili, że posiadają dom o powierzchni [...] m2, oraz ½ udziału w prawie użytkowania wieczystego wspólności z żoną. Uzasadniając wniosek J. i J. W. dodali, że nie są w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Nie ujawnili również, że zatrudniają lub pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przywoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżąca), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawczyni, jako osoba zainteresowana winna wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek.
W ocenie referendarza sądowego J. i J. W. nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości, które mogłoby ich narazić na uszczerbek utrzymania siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że udzielenie prawa pomocy jest skierowane w pierwszej kolejności do tych osób, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla swoich koniecznych kosztów utrzymania. Takie osoby w każdym przypadku powinny poczynić oszczędności we własnych wydatkach oraz wydatkach rodziny, do granic zabezpieczenia swoich koniecznych kosztów utrzymania, zaś do państwa zwrócić się dopiero, gdyby poczynione oszczędności okazały się niewystarczające.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że jak wynika z treści wniosku rodzina W. składająca się z trzech osób ma co miesiąc do dyspozycji stały dochód w wysokości [...] zł netto, jak również ma zabezpieczone potrzeby bytowe (ujawnione prawo własności do domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2). Tym samym nie można zaliczyć wnioskodawców do grona osób ubogich. Uznać zatem należy, że poniesienie kosztów na obecnym etapie postępowania – jest to postępowanie kasacyjne z uwagi na wydanie przez Sąd wyroku w dniu 27 października 2011 r. – które w zasadzie będą ograniczały się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości połowy wpisu do skargi, czyli kwoty 100 zł i ewentualnych opłat kancelaryjnych zdecydowanie niższych od kwoty wpisu od skargi kasacyjnej – nawet w sytuacji, gdy jedno z małżonków jest bezrobotne nie stanowi zagrożenia dla egzystencji rodziny.
Wobec zatem niewykazania przez J. i J. W., że poniesienie kosztów procesu w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w niezbędnych kosztach utrzymania rodziny – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.