Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Minister Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania A. B. i K. K. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. o pow. [...] ha położonej w K. (obr. [...]) będącej własnością A. B. oraz K. K., przeznaczonej na cele budowy autostrady [...] na odcinku od węzeł [...] granica byłego województwa [...], oraz ustaleniu odszkodowania z tego tytułu w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan prawny:
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2005 r. wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, ponieważ właściciele nie wyrazili zgody na sprzedaż działki w formie umowy kupna-sprzedaży.
Pismem z dnia 8 września 2005 r. Wojewoda [...] wyznaczył właścicielom nieruchomości termin do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, pod rygorem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, a zawiadomieniem z dnia 27 września 2005 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm. w wersji obowiązującej do dnia 16 grudnia 2006 r.).
Dnia 14 listopada 2006 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna z udziałem stron. Druga rozprawa odbyła się w dniu 20 czerwca 2006 r. celem zapoznania stron z wyceną nieruchomości sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego M. S. Natomiast odnosząc się do kwestii odszkodowania organ wskazał, że odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość ustalone zostało stosownie do art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., na podstawie operatu szacunkowego tej nieruchomości, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] maja 2006r., który to operat, zdaniem organu, odpowiada wymogom określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego. Przy czym zarówno przyjęte przez rzeczoznawcę podejście – metoda porównania parami (co do gruntu) jak i metoda odtworzenia w podejściu kosztowym (co do wartości części składowych) jak i przeprowadzona analiza rynku z uwzględnieniem terenu obrębu [...] były prawidłowe.
Organ stwierdził również, że subiektywne przekonanie strony, iż wskazana w operacie cena za wywłaszczoną nieruchomość jest zbyt niska, nie świadczy o wadliwości operatu szacunkowego, skoro strona nie przedstawiła alternatywnej opinii rzeczoznawcy majątkowego, sporządzonej dla potrzeb postępowania wywłaszczeniowego; brak jest zatem podstaw do uznania, że odszkodowanie zostało ustalone nieprawidłowo. Natomiast podnoszona kwestia, że pozostała część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego korzystania – zgodnie z art. 13 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. – nie jest rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. B. oraz K. K. Skarżący zarzucili tej decyzji rażąca naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 1 i 3 i art. 140 Kpa oraz rażące naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. jak również art. 13 ust. 3 tej ustawy oraz art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W szczególności skarżący zarzucają brak koniecznych elementów dla oznaczenia stron postępowania. Dalej zarzucają, że operat szacunkowy, w oparciu o który zostało ustalone odszkodowanie jest wadliwy, niepełny i niejasny. Skarżący zarzucili również zbyt skrótowe.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wywłaszczenie nastąpiło w szczególnym trybie powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., której aksjologiczne uzasadnienie opiera się na konieczności szybkiej budowy dróg. Ustawodawca wyszedł z założenia, że nowoczesne społeczeństwo nie może istnieć bez sieci dróg szybkiego ruchu i wprowadził w tym celu z dniem 25 maja 2003 r. szczególną regulację. Rozpatrując przedmiotową skargę należy mieć na uwadze szczególny charakter ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Ustawa ta ma charakter epizodyczny, a jej celem jest zdecydowane uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Jest to warunek konieczny do wyraźnego przyspieszenia procesu budowy tych dróg, a zwłaszcza dróg szybkiego ruchu oraz obwodnic miast. Przyspieszenie rozwoju sieci dróg krajowych jest warunkiem nadrobienia zaległości w tym zakresie występujących między Polską a większością krajów europejskich oraz podstawą do długotrwałego rozwoju ekonomicznego i cywilizacyjnego kraju. (Trybunał Konstytucyjny wyrok z dnia 6 czerwca 2005 r. 62/6/A/2006 Sygn. akt K 23/05).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust.
- 1. W niniejszej sprawie, ponieważ właścicielka nie wyraziła zgody na sprzedaż działek, wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe.
Artykuł 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych stanowi, że wysokość odszkodowania za wywłaszczaną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, a samo odszkodowanie podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Stosownie do art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.
Odszkodowanie za nieruchomość będącą własnością skarżącej ustalone zostało stosownie do art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, na podstawie operatu szacunkowego dla tej nieruchomości, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] lipca 2005 r., przy zastosowaniu § 36 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109), zgodnie z którym, przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Wprawdzie rzeczoznawca mylnie powołał niepełną podstawę prawną w operacie, ale uchybienie to nie miało żadnego wpływu na sporządzenie opinii, ponieważ zastosował w sposób prawidłowy powołany § 36 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r.
Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że subiektywne przekonanie strony, iż wskazana w operacie cena za wywłaszczoną nieruchomość jest zbyt niska, nie świadczy o wadliwości operatu szacunkowego, skoro strona nie przedstawiła alternatywnej opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej dla potrzeb postępowania wywłaszczeniowego. Również organ w sposób jednoznaczny określił strony postępowania wywłaszczeniowego i skierował do nich decyzję.
Natomiast kwestie związane w wykupem pozostałej części nieruchomości nie mają w ogóle znaczenia dla niniejszego postępowania, ponieważ art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. przyznaje osobie wywłaszczanej roszczenie cywilnoprawne, które nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Skoro Sąd nie doszukał się uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.