Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 listopada 2017 r. M. L. (dalej jako: skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 55/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W przedmiotowej skardze skarżąca wniosła o: 1) wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wskazanego wyroku;
- 2) uznanie że bezczynność organu miała charakter rażący, 3) przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: ppsa);
- 4) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd ustalił, że akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 55/15 wpłynęły do Prezydenta w dniu [...] września 2015 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu [...] listopada 2015 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca przed wniesieniem do Sądu przedmiotowej skargi wezwała Prezydenta do wykonania ww. wyroku z dnia 25 czerwca 2015 r., jednak Prezydent nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Jednocześnie organ podniósł, że opóźnienie w załatwieniu sprawy spowodowane jest stopniem jej skomplikowania, bardzo dużą ilością wpływających spraw z zakresu odszkodowań a także kwestiami organizacyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa).
Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa).
Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi z dnia 22 listopada 2017 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015 r., skarżąca pismem z dnia [...] marca 2017 r. wezwała Prezydenta do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469).
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111).
Dokonując oceny okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezydent nie rozstrzygnął wniosku skarżącej o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...]. Oznacza to, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z połowy 2015 r. pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości [...] zł, której wysokość mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez organ.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Natomiast wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.
Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Należy bowiem podkreślić, iż termin dwóch miesięcy wyznaczony przez Sąd wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r. był terminem dającym racjonalną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego sprawy oraz wartości nieruchomości.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 ppsa Sąd uznał, że jest on uzasadniony. Skutkowało to przyznaniem skarżącej od organu kwoty [...] zł.
Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2, w pkt 3 - na podstawie art. 151 w zw. z art. 154 § 7 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).