Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu odwołania M. M. od decyzji wydanej z up. Prezydenta Miasta R. przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], przyznającej zaliczkę alimentacyjną na rzecz A., M. i P. M. po [...] zł miesięcznie na każde z nich, na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji przyznał M. M. zaliczki alimentacyjne na dzieci: A., M. i P. M. po [...] zł na każde z dzieci na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że spełnione zostały przesłanki do przyznania świadczenia. Brak jest natomiast możliwości zwiększenia kwoty zaliczki na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy, gdyż przeciętny miesięczny dochód rodziny wynoszący [...] zł. przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, czyli jest wyższy od kwoty [...] zł.
Od decyzji powyższej odwołała się M. M. kwestionując wysokość przyznanych świadczeń. Wniosła o przyznanie zaliczki na rzecz córki A. i syna M. po [...] zł na każde z nich oraz w wysokości [...] zł dla syna P. Odwołująca się twierdziła, że dla zwiększenia kwoty zaliczki należy uwzględniać dochód na osobę w rodzinie, nie zaś dochód rodziny. Wskazała również, że jej syn P. legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, do czego nie odniósł się organ pierwszej instancji, ani też nie wyjaśnił dlaczego nie przysługuje zaliczka w takim przypadku w podwyższonej wysokości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie oraz całość akt sprawy stwierdziło, że zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych zostały określone w ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r., Nr 86, poz. 732 ze zm.).
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia, albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia.
Uprawnienie do ubiegania się o zaliczkę alimentacyjną uzależnione jest miedzy innymi od wysokości dochodu rodziny. Zgodnie z art. 7 ust. 2 zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...] zł. Dochód ten ustala się na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, albowiem ustawodawca w art. 18 ust. 2 niniejszej ustawy wskazał, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tak więc "dochód rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w roku 2004. Organ podniósł, że zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż, w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby lub więcej uprawnione do zaliczki – [...] zł dla osoby uprawnionej, albo [...] zł., jeżeli osoba legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że M. M. w dniu 16 sierpnia 2005 r. złożyła wniosek u Komornika Sądowego Rewiru [...] w R. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na dzieci: A., M. i P. M. Z wniosku oraz dołączonej do wniosku dokumentacji wynika, że jest osobą [...]. Natomiast zaświadczenie Komornika Sądowego Rewiru [...] w R. z dnia 21 września 2005 r. potwierdza, że w okresie ostatnich trzech miesięcy egzekucja świadczeń alimentacyjnych należnych od M. M. przyznanych M. M. wyrokiem sądu z dnia [...] marca 2002 r., sygn. akt [...] w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie była bezskuteczna.
Organ wskazał, że dochód rodziny w 2004 r. wyniósł [...] zł. Miesięczna wysokość dochodu wyniosła więc [...] zł, natomiast na osobę w rodzinie ([...]) [...] zł. Na dochód ten złożyły się:
- - dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, w kwocie netto [...] zł uzyskany przez wnioskodawczynię oraz uzyskany przez syna P. w kwocie netto [...] zł
- - jak również kwota [...] zł niepodlegająca opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Organ stwierdził, że w świetle wyżej powołanych przepisów wnioskodawczyni spełnia kryteria do przyznania jej zaliczki alimentacyjnej.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji przyznał zaliczkę alimentacyjną w prawidłowej wysokości, a mianowicie wynikającej z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, czyli w wysokości po [...] zł. na każde dziecko. Organ wskazał, że zwiększenie zaliczki w oparciu o art. 8 ust. 2 pkt 2 może nastąpić jedynie w przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, czyli gdy nie przekracza kwoty [...] zł. Wówczas kwotę zaliczki zwiększa się w przypadku, gdy w rodzinie są trzy osoby lub więcej uprawnione do zaliczki do [...] zł. dla osoby uprawnionej albo [...] zł. jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. M. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wydanie orzeczenia, na podstawie którego będą jej przyznane zaliczki alimentacyjne na rzecz wszystkich dzieci po [...] zł miesięcznie.
Skarżąca wskazała, że decyzja jest niesłuszna, a organ w sposób stronniczy, wybiórczy dokonał wykładni art. 8 ust. 2 ustawy.
Zdaniem skarżącej z przepisu art. 8 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 2 wynika, że chodzi o 50 % kwoty w przeliczeniu na osobę w rodzinie.
Skarżąca podniosła, że mając na względzie wykładnię celowościową oraz spójność ustawy nie może być mowy o metodzie przyjętej przez organ, który kierując się dosłownym brzmieniem art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy ustalił kwotę [...] jako graniczną dla dochodu miesięcznego dla całej rodziny, a nie dla jednej osoby (jak mówi art. 7 ust. 2).
Zdaniem skarżącej, logiczne wydaje się twierdzenie, że skoro maksymalną kwotą, w przeliczeniu na osobę w rodzinie, by otrzymać przedmiotowe świadczenie jest kwota [...] zł, to nie przekroczenie połowy tej kwoty daje uprawnienie do skorzystania z dobrodziejstwa ustawy w postaci zwiększonego świadczenia określonego w art. 8 ust. 2 pkt 2.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a ponadto wniosek skarżącej o przyznanie przez sąd zaliczki alimentacyjnej na rzecz wszystkich dzieci po [...] zł miesięcznie wykracza poza kognicję sądów administracyjnych.
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy obydwu instancji przeprowadziły postępowanie prawidłowo i prawidłowo zastosowały przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm., dalej zwanej "ustawą"). Z powyższego przepisu wynika, że w przypadku, gdy w rodzinie są trzy osoby lub więcej uprawnione do zaliczki - zaliczka przysługuje w wysokości – [...] zł dla każdej osoby uprawnionej, albo [...] zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wbrew twierdzeniu skarżącej organ nie miał podstaw do zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy, gdyż przeciętny miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł [...] zł, a więc przekroczył 50% kwoty określonej w art. 7 ust. 2 ustawy, tj. [...] zł (50% z [...] zł). Nietrafny jest pogląd skarżącej, że miarodajny dla oceny przyznania świadczenia z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy jest dochód na członka rodziny wynoszący w rodzinie skarżącej [...] zł. Przepis art. 8 ust. 2 ustawy brzmi bowiem: "W przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2...". W przepisie tym ustawodawca nie posłużył się określeniem: "dochód w rodzinie w przeliczeniu na osobę w rodzinie".
Skoro przepis nie ma takiej treści, to stanowisko skarżącej należy uznać za bezzasadne. Prawidłowo więc organ przyznał skarżącej zaliczkę alimentacyjną w wysokości po [...] zł na każde dziecko, gdyż jej syn P. (lat 20) legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zaliczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wypełnia dyspozycji art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, wobec czego nie daje podstaw do zwiększenia kwoty zaliczki do [...] zł. Wymaga podkreślenia, że kwestie niepełnosprawności normuje ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), która w art. 1 odróżnia orzeczenia:
- 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3 lub
- 2) o całkowitej niezdolności na podstawie innych przepisów,
- 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia - zwanych dalej "osobami niepełnosprawnymi".
Z kolei art. 3 ustawy ustala trzy stopnie niepełnosprawności: 1) znaczny, 2) umiarkowany, 3) lekki.
Syn skarżącej orzeczeniem z dnia [...] listopada 2005 r. (a także wcześniejszym orzeczeniem z [...] października 2002 r.) został zakwalifikowany do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Ten stopień niepełnosprawności nie daje podstaw do zwiększenia wysokości kwoty zaliczki alimentacyjnej, o jakim mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).