Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania B. C. od decyzji Prezydenta W., nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. o odmowie przyznania pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Prezydent W. odmówił przyznania B. C. pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej.
W uzasadnieniu decyzji powołano przepis art. 88 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym pomoc przysługuje osobie usamodzielnianej w przypadku, gdy umieszczenie w rodzinie zastępczej lub skierowanie na pobyt całodobowy do placówki opiekuńczo-wychowawczej, domu pomocy społecznej albo specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu. W przypadku B. C. umieszczenie w [...] nastąpiło na podstawie [...].
Od tej decyzji odwołanie złożyła B. C. powołując się na trudną sytuację materialną oraz stwierdzając, że decyzja jest dla niej krzywdząca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), który stanowi, że pomoc przysługuje osobie usamodzielnianej, gdy umieszczenie w rodzinie zastępczej lub skierowanie na pobyt całodobowy do placówki opiekuńczo-wychowawczej, domu pomocy społecznej albo specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu.
Zdaniem organu treść zacytowanego przepisu oznacza, że nie jest możliwe przyznanie B. C. pomocy jako osobie usamodzielnianej, a ustawa w tym zakresie nie pozwala na dokonywanie odstępstw.
Na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie złożyła B. C. Skarżąca podniosła, że decyzje organów obydwu instancji są krzywdzące, niesprawiedliwe, nie realizują celu polityki społecznej państwa i nie kierują się dobrem osób korzystających z pomocy społecznej.
Wskazała również, że w dacie umieszczenia jej w [...] placówki te [...] i to właśnie [...] tam ją skierował.
Skarżąca podkreśliła, że przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) nie uzależniały przyznania pomocy na usamodzielnienie do skierowania osoby ubiegającej się o jej przyznanie do [...] orzeczeniem sądu.
Zarzuciła organowi, że wystąpiła o pomoc na zagospodarowanie nie tylko w formie rzeczowej, ale także na usamodzielnienie i [...], a wnioski w tych sprawach nie zostały rozpoznane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ podniósł, że skoro skarżąca została umieszczona w [...] na podstawie skierowania wydanego [...] przez [...], a nie na podstawie orzeczenia sądu, to brak było podstaw do przyznania pomocy.
Organ wskazał, że poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) warunku takiego nie zawierała, jednakże należy mieć na względzie fakt, że ustawa ta nie obowiązuje, a ponadto nie jest zasadne twierdzenie skarżącej, że ustawa o pomocy społecznej powołana w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i organu pierwszej instancji nie ma zastosowania w jej sytuacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest pod względem procesowym i materialnoprawnym (zbadanie, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy). Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji.
Stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie.
Wniosek skarżącej z [...] stycznia 2005 r. (k.12) nie został sformułowany poprawnie, skoro w zdaniu pierwszym zawierał prośbę o przyznania pomocy pieniężnej w formie rzeczowej. Należało dostrzec, że takiej formy pomocy dla osób nią objętych nie przewiduje art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001, Nr 273, poz. 2703, dalej zwana "ustawa o pomocy społecznej"). Przepis ten określa katalog rodzajów pomocy, tj. pomoc:
- 1) pieniężną na usamodzielnienie,
- 2) pieniężną na kontynuowanie nauki,
- 3) w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym,
- 4) w uzyskaniu zatrudnienia,
- 5) na zagospodarowanie - w formie rzeczowej.
Z wniosku skarżącej z [...] stycznia 2005 r. można było też wywieść, że mogła wchodzić w grę pomoc z pkt. [...]. Za tym zakresem żądań skarżącej przemawia łączne odczytanie tego wniosku i oświadczenia z [...] grudnia 2004 r. (k. 11). Z oświadczenia wynika wprost, że domaga się ona pomocy na [...] oraz wskazuje na [...]. Do tego oświadczenia organy zobowiązane były również odnieść się w decyzjach. Pominięcie oświadczenia oznacza, że organy nie omówiły całego materiału dowodowego. Ponadto z wniosku skarżącej wynika, że oczekuje ona pomocy pieniężnej na [...].
Jeżeli organy miałby wątpliwości co do zakresu żądań skarżącej, to obowiązkiem ich było wezwanie skarżącej do sprecyzowania rodzaju oczekiwanej pomocy. Są to bowiem okoliczności o doniosłości prawnej.
Tymczasem rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji ogranicza się jedynie do kwestii pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej.
Konieczne jest również zwrócenie uwagi, że w odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że składała też wnioski o inne formy pomocy. Do tych zarzutów odwołania organ drugiej instancji nie odniósł się.
Podnieść także należy, że organy bezzasadnie zawęziły rozważania prawne jedynie do art. 88 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, całkowicie pomijając przepis art. 154 ust. 9 tej ustawy. Przepis ten m.in. stanowi, że osoby, które z przyczyn od siebie niezależnych nie otrzymały pomocy, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 5, mogą wystąpić do starosty ([...]) z wnioskiem o przyznanie pomocy w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Nie ulega wątpliwości, że skarżąca taki wniosek w terminie złożyła, a więc sprawę należało rozstrzygnąć z uwzględnieniem wszystkich miarodajnych przepisów odnoszących się do przyznawania pomocy określonej w art. 88 ust. 1, 2 i 5 ustawy o pomocy społecznej.
Wymaga też podkreślenia, że zgodnie z treścią art. 100 ust. 1 ustawy w postępowaniu w sprawach świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się dobrem osób korzystających z pomocy. Ponadto stosownie do art. 14 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Organy obydwu instancji naruszyły te przepisy, a także nie ustosunkowały się w decyzjach do wszystkich możliwych uprawnień skarżącej w rozpatrywanej sytuacji faktycznej i prawnej. Stanowi to naruszenie art. 7, 8 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, a organ drugiej instancji naruszył także przepis art. 138 § 1 kpa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt a) i c) oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
Organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając wniosek i oświadczenie skarżącej doprowadzi do jego sprecyzowania oraz zbada, czy w sprawie nie zachodzą również przesłanki do zastosowania art. 154 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej. W zależności od wyników tych ustaleń organ wyda stosowną decyzję.