Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 maja 2017 r. K. S., reprezentowany przez adwokata P. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 760/15.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku, organ nie wydał decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomość [...]. Jednocześnie podniósł, iż pozostało bezskuteczne wezwanie organu do wykonania tego wyroku. W związku z powyższym skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że w materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie daje podstawę do wydania decyzji. Jednocześnie w marcu 2017 r. wykonany został operat szacunkowy określający wartość rynkową gruntu objętego roszczeniem, a Biuro Spraw Dekretowych przygotowuje projekt decyzji merytorycznie rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Z analizy akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 760/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął w dniu 10 grudnia 2017 r.
Pomimo upływu zakreślonego terminu, Prezydent [...] nie wykonał powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2016 r.
Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 760/15 nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia to, że organ otrzymał w dniu 10 sierpnia 2016 r. prawomocny wyrok Sądu z dnia 27 kwietnia 2016 r. wraz z aktami administracyjnymi, a zatem termin na wykonanie tego wyroku upłynął w dniu 10 grudnia 2016 r., natomiast skarżący ze skargą na niewykonanie wyroku wystąpił pismem z dnia 9 stycznia 2017 r., a więc niecały miesiąc po upływie terminu na wykonanie tego wyroku.
Ponadto przy dokonywanej ocenie Sąd uwzględnił także okoliczność, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem [...] należą do spraw skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów [...], a ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne – co ma miejsce w niniejszej sprawie. Przy czym, zdaniem Sądu, za nierażącym naruszeniem prawa przez organ przemawia także okoliczność przygotowania w sprawie operatu szacunkowego nieruchomości, czyli przeprowadzenia jednego z najistotniejszych dowodów w toku postępowania.
Jednocześnie Sąd nie dostrzega obecnie potrzeby wymierzenia organowi dodatkowej sankcji, w postaci zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. W ocenie Sądu, jest to bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 p.p.s.a orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku, na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w punkcie 3 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).