Uzasadnienie
Minister Inwestycji i Rozwoju, decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez [...], nieodpłatnie, udziału wynoszącego [...] części w prawie współwłasności gruntu położonego w [...] przy ul. [...], składającego się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że materialnoprawną podstawę decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. stanowił art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. poz. 572).
Prezydent [...], pismem z 29 marca 2017 r., wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w [...], prawomocnym wyrokiem z [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...], oddalił powództwo [...] w [...] przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi [...] w przedmiocie ustalenia, że [...] na podstawie art. 182 ustawy o szkolnictwie wyższym z dnia 12 września 1990 r. nabył z mocy prawa, m.in. prawo użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, oznaczonego jako działka nr [...]. Sąd stwierdził, że poczynione w toku postępowania ustalenia nie pozwoliły stwierdzić, aby powód sprawował zarząd nad przedmiotową nieruchomością w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
Zatem, w ocenie organu nadzoru, w postępowaniu prowadzonym przez sąd powszechny zostało przesądzone, że przedmiotowy grunt nie znajdował się w użytkowaniu wieczystym [...] w dniu 1 września 2005 r. Nie mogło zatem dojść do jego przekształcenia udziału wynoszącego [...] w przedmiotowej działce z mocy prawa, w trybie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r., w prawo własności.
Jednakże organ nadzoru zauważył, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby w chwili wydania przez Wojewodę [...] decyzji z [...] grudnia 2015 r organ ten posiadał jakiekolwiek informacje o prawomocnym wyroku Sądy Okręgowego w [...] z [...] lutego 2009 r. sygn. akt [...]. Nie mógł zatem wiedzieć o tym, że działka nr [...] nie znajdował się w użytkowaniu wieczystym [...]. Okoliczności te nie powodują wobec tego, zdaniem organu nadzoru, aby decyzja z [...] grudnia 2015 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a stanowić mogą jedynie podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Z takim wnioskiem z resztą Prezydent [...] wystąpił pismem z 29 marca 2017 r., a postępowanie wznowieniowe zostało zawieszone przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] grudnia 2015 r.
W skardze na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju Skarb Państwa – Prezydent [...] zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa tj.:
- 1. art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 KPA z uwagi na to, że organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego był zobowiązany, przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stany faktycznego sprawy, tym samym dokonał złej oceny dowodów, a w konsekwencji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.,
- 2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 KPA poprzez jego niezastosowanie, a tym samym uznanie, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. została wydana zgodnie z przepisami prawa, podczas gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa,
- 3. art. 7 i 8 KPA poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz naruszające zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Wskazując na powyższe naruszenie przepisów prawa, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Kontrolowana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zakończonym zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...] została wydana na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 poz. 572). Zgodnie z tym przepisem z dniem wejścia tej ustawy w życie, tj. z dniem 1 września 2005 r., grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością, co stwierdza w oddzielnej decyzji wojewoda. Jedyną zatem przesłanką uwłaszczenia wyższej uczelni w trybie powołanego przepisu jest legitymowanie się przez tę uczelnię prawem użytkowania wieczystego do gruntu, którego dotyczy uwłaszczenie, na datę 1 września 2005 r. W tym postępowaniu organ uwłaszczeniowy nie prowadzi postępowania celem ustalenia czy uczelnia uzyskała prawo użytkowania wieczystego, a jedynie potwierdza nabycie z mocy prawa przez uczelnię prawa własności do gruntu pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni.
Przy czym szkoła wyższa winna legitymować się tytułem użytkowania wieczystego tego gruntu, z którego ta okoliczność wynikałaby w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, gdyż organ nie jest uprawniony w tym postępowaniu do czynienia żadnych ustaleń co do spełnienia tej przesłanki, określonej w art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.
Kontrolowaną decyzją uwłaszczeniową z [...] grudnia 2015 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez [...] nieodpłatnie udziału wynoszącego [...] części w prawie własności gruntu położonego w [...] przy ul. [...], składającego się z działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...]. Z uzasadnienia tej decyzji wynika wprost, że w postępowaniu uwłaszczeniowym wszczętym na wniosek [...] nie przedstawiła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że w dacie 1 września 2005 r. uczelni przysługiwało prawo użytkowania wieczystego do udziału w nieruchomości objętej decyzją. To sam organ uwłaszczeniowy, w sposób nieuprawniony i niedopuszczalny w tym postępowaniu, poczynił ustalenia i wyprowadził nieuprawniony wniosek, że [...] posiadał prawo użytkowania wieczystego do ułamkowej części gruntu objętego decyzją uwłaszczeniową. Taki wniosek organ wyprowadził na podstawie analizy przepisów dotyczących kolejnych przekształceń uczelni i ogólnych przepisów regulujących kwestie majątkowe uczelni w związku z tymi przekształceniami, protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] kwietnia 1950 r., art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, w myśl którego z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 27 września 1990 r., grunty państwowe stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni.
Ocena, czy uczelnia skutecznie nabyła prawo użytkowania wieczystego na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. nie należy do organu administracji publicznej, lecz do wyłącznej właściwości sądów powszechnych, gdyż stanowi to materię prawa Cywilnego.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] grudnia 2015 r. istotę stanowi ocena, czy uczelnia legitymowała się prawem użytkowania wieczystego w dniu 1 września 2005 r., a nie to, czy organ uwłaszczeniowy w dacie wydania kontrolowanej decyzji miał wiedzę o wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] lutego 2009 r. sygn. akt [...]. Materiał dowodowy wskazuje, że w dacie wydania tej decyzji [...] w dniu 1 września 2005 r. prawem użytkowania wieczystego się nie legitymował. Nie mogło zatem dojść do przekształcenia udziału wynoszącego [...] w przedmiotowej działce gruntu w trybie art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. w prawo własności. Przekształcając więc nieistniejące prawo użytkowania wieczystego w prawo własności decyzją z [...] grudnia 2015 r. Wojewoda [...] rażąco naruszył art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
Zaskarżoną decyzją organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] grudnia 2015 r. uznając, że kontrolowana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i tym samym naruszył art. 156 § 1 pkt 2 KPA, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Należy dodać, że Sąd Okręgowy w [...] prawomocnym wyrokiem z [...] lutego 2009 r. sygn. akt [...] oddalił powództwo [...] w [...] przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi [...] o ustalenie, że [...] na podstawie art. 182 ustawy o szkolnictwie wyższym z dnia 27 września 1990 r. nabyła z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, stanowiący dawną działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], z której w wyniku podziału została wyodrębniona m.in. przedmiotowa w niniejszej sprawie działka ew. nr [...]. Z uzasadnienia wyroku wynika, że powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez Sąd, że powód nie przedstawił decyzji oddającej w zarząd przedmiotową nieruchomość, prawo zarządu nie zostało wykazane także innymi dowodami. Nie pozwoliło to Sądowi stwierdzić, że powód sprawował zarząd nieruchomością w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym i dlatego powództwo należało oddalić.
Zatem wyrok ten potwierdził, że [...] nie legitymował się w dniu 1 września 2005 r. prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości, z której wyodrębniono działkę nr [...] to nie mógł legitymować się tym prawem także do ułamkowego udziału w tej działce. Fakt, że organ uwłaszczeniowy nie wiedział o tym wyroku nie stoi na przeszkodzie do uznania, że organ ten bezpodstawnie przyjął, że uczelnia posiadała prawo użytkowania wieczystego.
Ponownie rozpatrując wniosek Skarbu Państwa o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. organ nadzoru stwierdzi nieważność decyzji uwłaszczeniowej, o ile nie zachodzi ujemna przesłanka wskazana w art. 156 § 2 KPA, jaką są nieodwracalne skutki prawne kontrolowanej decyzji, co organ obowiązany jest zbadać i uwzględnić przy rozstrzyganiu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.