Uzasadnienie
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, R. M. skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W piśmie przewodnim z dnia 4 czerwca 2011 r., skarżący zaznaczył, że podtrzymuje wniosek o zwolnienie z opłat sądowych i ustanowienie adwokata bez konieczności uzasadnienia i oceny stanu majątkowego z uwagi na charakter sprawy.
Do pisma załączył formularz, który został wypełniony jedynie na stronie pierwszej. W drugiej i trzeciej stronie rubryki były puste. Wezwaniem referendarza sądowego z dnia 13 czerwca 2011 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania kopii dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanej przez niego emerytury oraz oświadczenia z kim pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze wskazaniem jakie dochody (w jakiej wysokości) ta osoba uzyskuje.
Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 20 czerwca 2011 r. W wyznaczonym terminie braki nie zostały uzupełnione.
Rozpatrując złożony przez A. L. wniosek na wstępie zaznaczyć należy, że "instytucja" prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Bardzo wyraźnie akcentuje się, że ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach.
Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez R. M. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy jej wniosek należy uwzględnić. Stwierdzenie to jest konsekwencją niewykonania przez wnioskodawcę wezwania referendarza sądowego do nadesłania wymienionych wcześniej dokumentów, co było skutkiem niewłaściwego wypełnienia (braku wpisania podstawowych danych takich jak np. dochód czy stan rodzinny) formularza.
Nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącej, stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na wnioskodawczyni.
Wobec zatem niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej R. M. – a który to warunek jest niezbędny dla rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych - na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.
Na marginesie należy wspomnieć, że w dniu 2 lipca 2011 r. do sprawy niniejszej został uiszczony wpis od skargi.