Uzasadnienie
Skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 579/16 wnieśli D. N. i G. K., reprezentowani przez adwokata M. A. Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 13 stycznia 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W złożonej skardze skarżący wnieśli, w oparciu o art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej "ppsa.", o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. Strona skarżąca uzasadniła, że Prezydent nie wykonał wyroku mimo, że termin wyznaczony przez Sąd już upłynął, a organ został wezwany do wykonania wyroku pismem z dnia 25 kwietnia 2017 r.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że do zakończenia postępowania niezbędne jest ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz jakie było przeznaczenie ww. terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego W. z dnia 11 sierpnia 1931 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Art. ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa [...] zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 13 stycznia 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaś w pkt 2 tego orzeczenia stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku z 8 września 2016 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w [...] grudnia 2016 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 14 kwietnia 2017 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu oraz wezwania do wykonania powołanego wyroku, organ nie wydał rozstrzygnięcia.
Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych sprawy, po ich zwrocie przez Sąd, Prezydent w dniu [...] czerwca 2017 r., a więc w dacie, którą opatrzona została odpowiedź na skargę, wystąpił do Dyrektora Archiwum Państwowego dla W. oraz innej jednostki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie informacji i materiałów, niezbędnych do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Ponadto zwrócił się do Sądu Rejonowego o wydanie zaświadczenia z księgi hipotecznej. Poinformował również pełnomocnika skarżących o podjętych w sprawie czynnościach oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania (do dnia 31 października 2017 r.).
Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 3 536,87 zł.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, z uwagi na przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy oraz możliwość jej kilkukrotnego wymierzana - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości [...] złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 8 września 2016 r.
Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z wyrokiem, wydanym w przedmiocie bezczynności, podjął w sprawie czynności, zmierzające do rozpoznania wniosku, choć nastąpiło to dopiero w dniu udzielenia odpowiedzi na skargę obecnie wniesioną do Sądu, tj. po upływie blisko sześciu miesięcy od dokonania zwrotu akt sprawy. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za naruszające prawo. Przy czym Sądowi znany jest z urzędu zarówno fakt, że sprawy gruntów [...] należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu.
Sąd uznał zatem, że postępowanie organu, po otrzymaniu prawomocnego wyroku, nie było nakierowane na szybkie rozpoznanie sprawy, lecz w dokonanej ocenie uwzględnił ponadto fakt podjęcia przez Prezydenta czynności, mających na celu, zgromadzenie materiału dowodowego sprawy. To skutkuje oceną o nierażącym naruszeniu prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.