Uzasadnienie
B. D. - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - pismem z dnia 19 maja 2017 r. wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 550/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 3 lutego 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" – w terminie trzech miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu organ nie wykonał wyroku. Wobec powyższego, pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r., skarżący wezwał Prezydenta [...] do wykonania wyroku. Pomimo tego, do dnia wniesienia skargi, sprawa nadal nie została zakończona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Wyjaśnił, że niniejsze postępowanie prowadzone jest z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem jedną z przesłanek kontrolowanych jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. W celu ustalenia powyższego organ zwrócił się, pismem z dnia 28 czerwca 2017 r., do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...].
Ponadto, pismem z dnia 28 czerwca 2017 r., wystąpiono także do Ministerstwa Finansów o udzielenie informacji czy za ww. nieruchomość zostało wypłacone odszkodowanie w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 550/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 3 lutego 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" – w terminie trzech miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy zostały doręczone Prezydentowi [...] w dniu 20 stycznia 2016, r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął z dniem 20 kwietnia 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent nie wydał żadnego aktu.
Skoro więc, Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości dwóch tysięcy złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy, wyznaczonego przez Sąd w wyroku z dnia 23 października 2015 r. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczyła ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za utraconą nieruchomość warszawską. Sądowi natomiast z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem. Oczywiście te okoliczności nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak powinny być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.
Jednocześnie rozpoznając sprawę - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. - Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z dnia 23 października 2015 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia fakt pozostawania organu w bezczynności w rozpoznaniu sprawy aż do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi (prawie 17 miesięcy). Prezydent nie wydał decyzji, pomimo wyroku zobowiązującego go do wydania aktu, zaś czynności zmierzające do zakończenia postępowania podjął dopiero w dacie 28 czerwca 2017 r., tj. po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku z dnia 23 października 2015 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).