Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 23 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 972/10

Uzasadnienie

1. I. Stan faktyczny
2. 1. Decyzją z dnia [...] maja 1974 r. nr [...] wydaną z up. Naczelnika Dzielnicy W. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] stanowiącej własność M. P. z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego.
3. 2. Wnioskiem z dnia 15 maja 2002 r. M. P. (zwany dalej skarżącym) wystąpił o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości jako nie wykorzystanej na cel wywłaszczenia. Na dzień złożenia wniosku wywłaszczona nieruchomość tj. dawna działka nr [...] z obrębu [...], wg. ewidencji gruntów i budynków stanowiła część działek z obrębu [...] nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].
4. 3. Decyzjami z dnia [...] maja 2003 r. Prezydent W. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w stosunku do działki nr [...] (decyzja nr [...]) oraz odmówił zwrotu nieruchomość oznaczonych jako działki [...],[...] i [...] (decyzja nr [...]). Decyzje powyższe utrzymane zostały w mocy decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] (co do dec.[...]) oraz nr [...] (co do dec.[...]).
5. 4. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA 2319/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] nr [...]. Z kolei wyrokiem z dnia 10 grudnia 2004r. WSA w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia oraz decyzję Prezydenta W. nr [...].
6. 5. Wyznaczony przez Wojewodę [...] – Starosta [...] jako organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy decyzją z dnia [...] marca 2007 r. odmówił zwrotu części działki nr [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie zwrotu działek nr [...] (dawn.[...]), [...] (dawn.[...]) oraz [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
7. 6. W dalszej kolejności Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Starosta wyjaśnił, iż dawna działka nr [...] stanowi część działek nr [...], [...],[...] oraz [...]. Z pisma Biura Naczelnego Architekta Miasta oraz z pisma aktualnego użytkownika Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej X. wynika, że na działce nr [...] w 1977 r. wybudowano zgodnie z planem realizacyjnym budynek mieszkalny wielorodzinny –X 1. Część dawnej działki nr [...] stanowi zagospodarowanie związane z obsługą budynku, a część zajęta jest pod ulicę [...] oraz wyłożony kostką dojazd do budynku. Działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] znajdują się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni "Y".
8. 7. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że na działce nr [...] znajduje się dom wielorodzinny oraz infrastruktura niezbędna dla obsługi tego budynku. Natomiast działki nr [...], [...] oraz [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste Spółdzielni "Y". Na działkach tych został zbudowany budynek mieszkalny wielorodzinny na podstawie decyzji Burmistrza W. z dnia [...] lipca 2000 r. Skoro dawna działka nr [...] została w całości wykorzystana na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu to nie zachodzą przesłanki do jej zwrotu na rzecz byłego właściciela. Wprawdzie jeden z budynków zrealizowany został dopiero po upływie 10 lat od dnia wywłaszczenia gruntu, lecz nie można uznać, że wymieniony grunt stał się zbędny na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Poza tym grunt został oddany w użytkowanie wieczyste.
9. 8. M. P. na powyższą decyzję Wojewody [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze przedstawił losy przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa jak również swoją trudną sytuację życiową. Wskazał, że budynek został postawiony po upływie 10 lat.
10. 9. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w treści zaskarżonej decyzji.
11. II. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

2. Instytucja zwrotu nieruchomości wywłaszczonej musi być odczytywana przez pryzmat konstytucyjnej zasady dopuszczającej wywłaszczenie nieruchomości jedynie na cel publiczny i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 1 Konstytucji). W sytuacji kiedy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, poprzedni właściciel może żądać zwrotu przejętej od niego nieruchomości. Materialne przesłanki zwrotu nieruchomości wywłaszczonej określa art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - dalej ugn.

3. W przedmiotowej sprawie określenie celu wywłaszczenia nie jest sporne - była to budowa osiedla mieszkaniowego. Przy ocenie realizacji celu publicznego, za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego (w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej), należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki).

4. W trakcie postępowania o zwrot organ pierwszej instancji ustalił, iż na działce nr [...] zbudowano w [...] r. budynek mieszkalny wielorodzinny, infrastrukturę osiedlową oraz fragment ul.[...]. Już z tego powodu uznać należy, że na części dawnej działki nr [...] wchodzącej obecnie w granice działki nr [...] cel został zrealizowany.

5. Natomiast pozostała część wchodząca obecnie w skład działek nr [...], nr [...] oraz [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielolokalowym, którego tylko część znajduje się w granicach dawanej działki nr [...]. Wymienione działki zostały oddane w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej tj. Spółdzielni "Y". Wprawdzie prawo to nie zostało wpisane do księgi wieczystej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomości, ale Sąd orzekający w niniejszej sprawie prezentuje pogląd, że okoliczność, iż nieruchomość wywłaszczona została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej, które to nabycie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece – Dz. U. z 2001r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.) stanowi negatywną przesłankę do zwrotu nieruchomości wywłaszczonej. Sąd nie dostrzega bowiem żadnych realnych działań, jakie mogłyby podjąć organy czy strony w celu przywrócenia władztwa publicznego nad sporną nieruchomością zwłaszcza, że wniosek o zwrot nieruchomości złożony został w 2002r., a akt notarialny będący umową o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste zawarto w 1997 r.

6. Zarzut skargi są więc całkowicie chybione i nie mogły być uwzględnione. Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w art. 134 ppsa Sąd nie stwierdził, aby wystąpiły inne niż wskazane w skardze uchybienia obligujące do uchylenia zaskarżonej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności. Dlatego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.