Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2001 r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga Urzędu Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2000r., znak [...].
Z dniem 1 stycznia 2004 sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponieważ zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004, w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Zaskarżoną decyzją Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2000r., którą to decyzją organ odmówił przekazania na własność byłej Gminie W. nieruchomości położonej w W. przy ul [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], o powierzchni [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Wojewoda [...], w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził co następuje. Wnioskiem z dnia [...] listopada 1992r. była Gmina W. wystąpiła, w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191) o przekazanie na własność Gminy nieruchomości, położonej przy ul. [...] w W. Postanowieniem z dnia [...] marca 1993 postępowanie zostało zawieszone w związku z toczącym się postępowaniem z wniosku b. właściciela o przekazanie nieruchomości na własność czasową, złożonym zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 1994r. (utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996r.) przyznał Fundacji [...] prawo użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...].
Z decyzji tej wynika, że budynek, zgodnie z art. 5 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy stanowi własność Fundacji jako dotychczasowego właściciela, a więc nie jest częścią składową gruntu.
W związku z ustaniem przyczyn zawieszenia postępowania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2000r. Wojewoda [...] podjął postępowanie. Organ ten stwierdził, iż na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, gminie można na jej wniosek przekazać mienie ogólnonarodowe (państwowe) nie należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Podstawowym warunkiem przekazania gminie prawa własności mienia jest wykazanie związku między tym mieniem, a konkretnymi, aktualnymi zadaniami własnymi gminy. W niniejszej sprawie Gmina nie mogłaby jednak realizować swoich zadań, ponieważ przedmiotowy grunt obciążony jest ustanowionym z mocy prawa prawem użytkowania wieczystego na rzecz Fundacji [...]. W istniejącym stanie faktycznym i prawnym przekazanie gminie nieruchomości gruntowej, obciążonej prawem użytkowania wieczystego, nie było zatem możliwe.
Z tego względu Wojewoda [...] odmówił przekazania przedmiotowej nieruchomości na własność Gminie W. Od tej decyzji, w dniu [...] czerwca 2000r. złożyła odwołanie Gmina W., stwierdzając, iż rozstrzygnięcie Wojewody [...] w omawianej sprawie jest przedwczesne, ponieważ w dniu [...] maja 2000r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej oddania w użytkowanie wieczyste gruntu na rzecz Fundacji [...].
Rozpatrując powyższe odwołanie, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] i stwierdziła, iż według ustalonego orzecznictwa dotyczącego przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r., gminie może być przekazane tylko takie mienie państwowe, które aktualnie jest (a nie może być w przyszłości) związane z realizacją jej zadań.
Według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, nieruchomość nie miała związku z realizacją zadań Gminy, ponieważ służyła zadaniom oświatowym realizowanym przez Fundację, władającą nieruchomością na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej, przyznającej jej prawo użytkowania wieczystego. Nie zachodzą zatem określone w art. 5 ust. 4 wspomnianej ustawy przesłanki przekazania nieruchomości gminie. Jak zauważył organ, sam fakt wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu Fundacji użytkowania wieczystego nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...].
Na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2000r. Gmina W. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] maja 2000r, tzn. w dniu wydania przez Wojewodę [...] decyzji odmawiającej przekazania na własność Gminie W. nieruchomości o pow. [...] m2 stanowiącej działkę ewid. nr [...] z obrębu [...], a także w dniu [...] października, czyli w dniu wydania przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową decyzji utrzymującej w mocy w/w decyzję Wojewody [...], przedmiotowa nieruchomość była w posiadaniu Gminy W., która realizowała na niej zadania własne, polegające na prowadzeniu Szkoły [...] Nr [...] im. [...]. Skarżąca podkreśliła, iż grunt zabudowany, pochodzący z hip. [...] stanowi jedynie fragment nieruchomości oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] z obrębu [...]. Poza hip. [...] pozostaje większość terenu [...] i część gruntu zabudowanego.
Skarżąca Gmina stwierdziła również, iż Fundacja została zarejestrowana z naruszeniem przepisów prawa. Konsekwencją tej wadliwej rejestracji było wydanie, w dniu [...] kwietnia 1994r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego części gruntu wchodzącego w skład przedmiotowej nieruchomości. Podkreśliła także fakt wszczęcia przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996, utrzymującej w mocy wspomnianą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Mając na uwadze powyższe argumenty, skarżąca gmina uważa się za uprawnioną do ubiegania się o przekazanie prawa własności przedmiotowej nieruchomości Gminie W. w oparciu o art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji Wojewody [...], nieruchomość gruntowa, położona przy ul. [...] w W., należąca do Skarbu Państwa, zabudowana budynkiem, stanowiącym odrębny od gruntu przedmiot własności, pozostawała w użytkowaniu wieczystym Fundacji [...]. Nie istniały zatem przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. uzasadniające przekazanie jej Gminie W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych gminie, na jej wniosek może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe), jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań.
Przede wszystkim należy zauważyć, że przekazanie gruntu gminie na mocy cytowanego przepisu ma charakter fakultatywny. Stanowi zatem uprawnienie, nie zaś obowiązek organu. Wojewoda [...] mógł wobec tego na wniosek gminy przekazać jej na własność nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], lecz posiadał także uprawnienie do odmowy dokonania takiego przekazania.
Ponadto, zgodnie z ustalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok w sprawie I SA 1845/00 - niepublikowany) pozytywną przesłanką, umożliwiającą przekazanie mienia ogólnonarodowego na własność gminie, jest związanie tego mienia z realizacją zadań gminy. W świetle omawianego przepisu gminie może być zatem przekazane tylko takie mienie, które jest w danym momencie bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie mające pośredni wpływ na realizację tych zadań lub mogące być użyte na ten cel w bliżej nieokreślonej przyszłości. Nawet jednak spełnienie tych warunków przez gminę nie oznacza konieczności przekazania jej wspomnianego mienia.
W niniejszej sprawie, w dniu [...] maja 2000r., to znaczy w momencie wydania decyzji przez Wojewodę [...] w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W., z dnia [...] kwietnia 1994r., przyznająca prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej Fundacji [...]. Wobec powyższego gmina nie mogłaby na przedmiotowym gruncie realizować swoich zadań skoro był on obciążony prawem użytkowania wieczystego na rzecz wspomnianej Fundacji. Nie istniały w związku z tym podstawy do stwierdzenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową nieważności decyzji Wojewody [...][...] o odmowie przekazania nieruchomości na rzecz gminy W., jako że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r.
Odnosząc się do zarzutu skargi należy stwierdzić, że wszczęcie przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wymienionej Fundacji prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, nie zmienia faktu, że decyzja ta, w dniu wydania zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, to znaczy w dniu 31 października 2000r., funkcjonowała w obrocie prawnym.
Sąd administracyjny, który bada legalność decyzji administracyjnej w dniu jej wydania, stwierdził wobec powyższego, że decyzja odmawiająca Gminie przyznania prawa własności przedmiotowego gruntu nie narusza przepisów prawa, bowiem zgodnie z obowiązującą wówczas decyzją administracyjną przedmiotowy grunt znajdował się w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu i to ten podmiot, nie zaś gmina mógł realizować na tym gruncie swoje statutowe zadania. Nie zachodzi zatem przesłanka z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r.
Ewentualne wydanie przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996, może natomiast stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, w trybie art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawie przekazania na własność Gminy nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji.