Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29.07.1998 r. (...) Urząd Skarbowy w B. na podstawie art. 204 par. 1 Ordynacji podatkowej zawiesił postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązania podatkowego Gminy B. w podatku od towarów i usług za lata 1993-1995 w łącznej kwocie 216.961 zł, w związku z wnioskiem strony z dnia 23.07.1998 r. o odroczenie rozpatrzenia wniosku strony z dnia 30.01.1998 r. o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT do czasu rozpatrzenia ponownego wniosku strony skierowanego do Ministra Finansów w sprawie umorzenia zaległości podatkowych w tym podatku, który organ I instancji potraktował jako wniosek o zawieszenie postępowania.
W dniu 28.10.1998 r. Minister Finansów decyzjami (...) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na żądanie Burmistrza Miasta B. o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w O. z dnia 1.12.1997 r. ustalającej zobowiązanie Gminy w podatku od towarów i usług za lata 1993-1995, uznając, że prośba strony nie była wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, lecz tym samym wnioskiem strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej już decyzją Min. Finansów z dnia 25.06.1998 r. Minister stwierdził, że toczy się przed nim postępowanie na wniosek podatnika z dnia 16.07.1998 r. wniesiony w trybie art. 127 par. 3 Kpa o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzjami ostatecznymi Ministra Finansów.
W dniu 31.12.1998 r. Gmina B. dokonała wpłaty kwoty 216.961 zł na poczet zobowiązania podatkowego.
Postanowieniem z dnia 6 stycznia 1999 r. (...) Urząd Skarbowy w B. zaliczył wpłaty dokonane przez Gminę B. na zaległość i należne odsetki.
W zażaleniu od powyższego postanowienia strona podniosła, że zawieszenie postępowania w sprawie nastąpiło w związku z toczącym się postępowaniem w Ministerstwie Finansów dotyczącym ponownego wniosku strony w sprawie umorzenia jej zobowiązania podatkowego. Ostateczne decyzje Minister Finansów wydał z datą 29.10.1998 r. Zdaniem strony, rozpatrzenie wniosku Gminy z dnia 30.01.1998 r. o umorzenie zaległości podatkowych podlegało z urzędu obligatoryjnemu zawieszeniu postępowania przez Urząd Skarbowy do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia, tj. wysokości zobowiązania przez Ministra Finansów, jako organu podatkowego wyższego stopnia.
W związku z tym, zgodnie z art. 54 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nie nalicza się odsetek za zwłokę w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu, od dnia wystąpienia przesłanek powodujących zawieszenie postępowania. Potwierdzeniem zależności rozstrzygnięć dotyczących wniosku o umorzenie zaległości z rozstrzygnięciem wniosku skierowanego do Min. Finansów jest decyzja Urzędu Skarbowego z dnia 28.07.1998 r. o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych w kwocie 867.842,10 zł ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Postanowieniem z dnia 19 marca 1999 r. (...) na podstawie art. 239 w zw. z art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Stwierdził organ II instancji, iż zawieszenie w rozpatrywanej sprawie nastąpiło na wniosek podatnika, wobec tego nie ma zastosowania przepis art. 54 par. 1 Ordynacji podatkowej. Zawieszenie postępowania z urzędu, zgodnie z art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej może nastąpić jedynie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W skardze od postanowienia organu II instancji skarżąca Gmina wniosła o jego uchylenie, podnosząc, że wbrew twierdzeniom zawartym w postanowieniu organ I instancji był uprawniony do zawieszenia postępowania z urzędu, gdyż wysokość ostateczna podatku VAT zależała od rozstrzygnięcia Ministra Finansów. Przesłanka zastosowania art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji istniała w toku postępowania przed organem I instancji. Skomplikowany charakter sprawy oraz wielomiesięczny tryb rozpatrywania wniosków skarżącej strony przez organ podatkowy w praktyce naraził Gminę na konsekwencje w postaci odsetek.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu. Podkreślił organ odwoławczy, że zobowiązanie podatkowe będące przedmiotem wniosku skarżącej o udzielenie ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych zostało prawomocnie przesądzone na właściwej drodze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zakres właściwości sądu administracyjnego obejmuje kontrolę postanowień i decyzji pod względem ich legalności, czyli zgodności z obowiązującym prawem materialnym i procesowym /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i tylko stwierdzone naruszenie tego prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem podlegającego kontroli orzeczenia.
Rozpoznając skargę nie stwierdził Sąd naruszenie prawa w wyżej wskazanym zakresie, co czyni ją bezzasadną.
Przedmiotem skargi jest zarzut, iż organ podatkowy był uprawniony do zawieszenia postępowania podatkowego z urzędu, gdyż wysokość ostateczna podatku VAT zależała od rozstrzygnięcia Ministra Finansów, a więc istniała przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, czego konsekwencją, z mocy art. 54 par. 1 pkt 4 Ordynacji, byłoby nie naliczanie odsetek od dnia wystąpienia przesłanek zawieszenia postępowania do dnia doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Mimo istnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisu art. 54 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wykorzystał pismo strony z dnia 23.07.1998 r. i zawiesił postępowanie na wniosek strony.
Przepis art. 201 par. 1 Ordynacji podatkowej wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, stanowiąc "Organ podatkowy zawiesza postępowanie". Oznacza to, że w przypadku wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w treści par. 1 tego przepisu, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie.
Przedmiotem zarzutu skargi jest zarzut, iż organ podatkowy winien w rozpoznawanej sprawie, zawiesić postępowanie na podstawie art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji.
Przepis, na który powołuje się strona, stanowi, że gdy w postępowaniu podatkowym powstanie zagadnienie wstępne, a więc zagadnienie, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed organem podatkowym, którego rozstrzygnąć nie jest on w stanie, gdyż należy to do kompetencji innego organu lub sądu, czyli bez rozstrzygnięcia tego zagadnienia nie jest możliwe wydanie decyzji, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie w prowadzonej sprawie.
Zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji wchodzi zatem w grę, gdy łącznie występują trzy przesłanki: postępowanie toczy się, występuje zagadnienie wstępne podlegające rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez inny organ lub sąd, od rozstrzygnięcia, którego zależne jest rozstrzygnięcie w toczącej się sprawie i zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
W sprawie podlegającej kontroli przesłanką zawieszenia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych było toczące się postępowanie z wniosku strony skarżącej, skierowanego do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie w trybie art. 127 par. 3 Kpa sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną Ministra Finansów z dnia 25.06.1998 r. (...) obniżającą zobowiązanie Gminy w podatku VAT za lata 1993-1995. Jak wynika z akt sprawy zobowiązanie podatkowe strony skarżącej w podatku od towarów i usług za lata 1993-1995 zostało określone decyzjami Urzędu Skarbowego w B. z dnia 14.07.1997 r. (...), które utrzymane zostały w mocy przez organ II instancji. Wymiar obciążającego stronę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 1993-1995 wynikał z ostatecznych decyzji organu podatkowego.
Strona skarżąca pismem z dnia 23.07.1998 r. zwróciła się do organu podatkowego I instancji, w związku z trwającym postępowaniem związanym z jej wnioskiem złożonym do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie w trybie art. 127 par. 3 Kpa sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną Ministra Finansów, o odroczenie rozpoznania wniosku strony o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT.
Organ podatkowy I instancji, po uzgodnieniu ze stroną skarżąca, potraktował zgłoszone pismo jako wniosek o zawieszenie postępowania i postanowieniem z dnia 29.07.1998 r. (...) na podstawie art. 204 par. 1 Ordynacji podatkowej postępowanie w przedmiocie umorzenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za lata 1993-1995 zawiesił.
Zdaniem strony skarżącej, zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie obliguje organ podatkowy do zawieszenia postępowania, jest rozstrzygnięcie wniosku strony dotyczącego obniżenia kwoty zobowiązania strony w podatku od towarów i usług. Stanowiska tego nie sposób podzielić.
Wbrew temu, co twierdzi strona, wysokość zobowiązania strony skarżącej w podatku od towarów i usług nie zależała od decyzji Ministra Finansów, do którego strona zwróciła się z prośbą o obniżenie tego zobowiązania wynikającego z ostatecznej decyzji organu podatkowego.
Postępowanie o obniżenie zobowiązań podatkowych strony w zakresie podatku od towarów i usług, wynikających z ostatecznej decyzji organów podatkowych, nie stanowi zagadnienia wstępnego obligującego organ podatkowy do zawieszenia postępowania, gdyż od rozstrzygnięcia w tej sprawie nie zależy zakres odpowiedzialności ani wymiar zobowiązania podatkowego strony skarżącej w podatku od towarów i usług, czyli rozstrzygnięcie w tym postępowaniu nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności strony skarżącej z tytułu jej zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Postępowanie takie może stanowić podstawę do fakultatywnego zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 204 par. 1 Ordynacji podatkowej, a więc zawieszenia postępowania na wniosek strony, którego skuteczność pozostawiona jest ocenie organu podatkowego, od którego oceny zależy zwieszenie bądź odmowa zawieszenia postępowania. Prawidłowo zatem organ podatkowy I instancji, uznając iż wniosek strony o zawieszenie postępowania jest uzasadniony, zawiesił postępowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 204 par. 1 Ordynacji podatkowej.
Zawieszenie to jednak, w świetle treści art. 54 Ordynacji podatkowej, nie uprawnia organu podatkowego do odstąpienia od naliczania odsetek za zwłokę. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa, wobec czego, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Wskazać należy na nieprawidłowe określenie strony skarżącej w postanowieniach organów podatkowych obu instancji, gdyż stroną niniejszego postępowania, z mocy przepisu art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, jest Gmina B.