Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. ustalił B. N. (dalej: strona, skarżąca) zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Decyzja została doręczona jej mężowi, J. N., jako reprezentującemu stronę, w dniu 3 grudnia 2013 r.
W dniu 18 grudnia 2013 r. (data prezentaty) do akt administracyjnych sprawy złożone zostało pełnomocnictwo z 17 grudnia 2013 r., udzielone przez stronę "pełnomocnikowi podatkowemu", J. H..
Pismami nadanymi 19 grudnia 2013 r. strona, działając przez dwóch pełnomocników, J. H. i adw. M. K. (który jednocześnie załączył pełnomocnictwo), wniosła dwa odrębne odwołania.
Za pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. organ I instancji przekazał Dyrektorowi Izby Skarbowej we W. powyższe odwołania zaznaczając, że zostały one wniesione z uchybieniem terminu, którego ostatni dzień przypadał na 17 grudnia 2013 r.
Pismem z [...] stycznia 2014 r. adw. M. K. wniósł "zażalenie na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu".
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu kontroli skarbowej.
W konsekwencji, zaskarżonym postanowieniem, organ podatkowy stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Dyrektor Izby Skarbowej powołał art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: O.p.), zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Wskazał, że z akt sprawy wynika, iż w przedmiotowej sprawie strona w dniu [...] września 2012 r. udzieliła mężowi, J. N., pełnomocnictwa do zastępowania jej przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej we W..
Z kolei mąż wskazał adres właściwy do kierowania korespondencji. Na ten adres została wysłana przesyłka z decyzją organu I instancji i doręczona osobiście pełnomocnikowi. W ocenie organu II instancji, nie ulegało wątpliwości, że w dacie nadania przesyłki z decyzją organu kontroli skarbowej pełnomocnikiem strony był jej mąż, J. N..
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że J. H. był ustanowiony pełnomocnikiem już po wydaniu i doręczeniu decyzji. Podobnie adw. M. K., którego pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do prowadzenia we wszystkich instancjach sprawy odwołania od przedmiotowej decyzji.
Dodatkowo organ wskazał, iż na adres podany przez J. N., na który została decyzja wysłana, jest jednocześnie adresem zamieszkania strony. W oparciu o treść art. 149 O.p. można było zatem przyjąć, że przesyłka została odebrana przez małżonka skarżącej (dorosłego domownika), co tylko zdaniem organu tylko potwierdza skuteczność doręczenia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu powyższemu postanowieniu strona zarzucił naruszenie:
- - art. 228 § 1 pkt 1 O.p. przez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania bez zbadania całokształtu okoliczności, w tym momentu ustanowienia pełnomocnika oraz zasadności wniosku o przywrócenie terminu,
- - art. 121 § 1, art 136 i art. 137 § 1-4 O.p., przez pominiecie pełnomocnika ustanowionego w sprawie.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ podatkowy pominął fakt zgłoszenia się do sprawy pełnomocnika, adw. M. K., w dniu [...] kwietnia 2013 r. Nie kwestionował go aż do momentu wydania decyzji, która została doręczona, zdaniem strony, nieprawidłowo.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
W niniejszej sprawie, dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, spór sprowadza się do kwestii, czy w sprawie organ I instancji, doręczając decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., pominął pełnomocnika, który – zdaniem strony skarżącej – był ustanowiony w toku postępowania kontrolnego.
Podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Przepisy te stanowią, że odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się za pośrednictwem tego organu w terminie 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji. Organ odwoławczy natomiast stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy są również unormowania odnoszące się do strony i pełnomocnika, przez którego może być ona zastępowana w postępowaniu podatkowym. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż w sprawie prowadzone było postępowanie kontrolne w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214 ze zm.). Stosownie do treści art. 31 ust. 1 powołanej ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania kontrolnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Uregulowania Ordynacji podatkowej stosuje się również w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie.
Przepis art. 136 O.p. stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Z kolei zgodnie z art. 137 § 2 i 3 O.p., pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu; pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie.
Sąd podziela tutaj stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Kielcach z dnia 27 czerwca 2013 r. (sygn. akt I SA/Ke, publ. LEX nr 1434725), w którym wskazano, iż to na pełnomocniku ciąży obowiązek wykazania (poprzez złożenie do akt konkretnego postępowania odpowiedniego pełnomocnictwa), że strona uczyniła go swoim zastępcą procesowym. Organ nie ma obowiązku, a nawet prawa doszukiwać się istnienia w danym postępowaniu pełnomocnictwa. Nie może też zastępować strony w tym zakresie i szukać stosownego pełnomocnictwa w aktach wszystkich wiadomych mu spraw toczących się przed tym organem, innymi organami administracyjnymi czy też sądami. Organ nie może bowiem z urzędu traktować danej osoby jako pełnomocnika i domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Zgłoszenie pełnomocnictwa musi być konkretne i wskazywać, że dotyczy określonego postępowania i że celem jego złożenia jest reprezentowanie podatnika w tym właśnie postępowaniu.
W świetle powyższych uwag, zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej, iż nie można było przyznać racji stronie, że w toku postępowania prowadzonego przez organ kontroli skarbowej, w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r., poza swoim mężem, J. N., umocowała jeszcze inne osoby do zastępowania jej w tym postępowaniu. Z pewnością takie pełnomocnictwo nie było udzielone przez skarżącą adw. M. K. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, ww. pełnomocnik przedłożył dokument potwierdzający umocowanie do zastępowania skarżącej dopiero na etapie odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
Strona wprawdzie wskazuje, że pełnomocnictwo takie było złożone za pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Zgodnie z dokumentacją zawartą w aktach, w istocie pismo takie zostało złożone, jednak do innej sprawy, to jest w równolegle prowadzonym postępowaniu wobec męża skarżącej, co wyraźnie wynika z treści pisma, w którym pełnomocnik powołał numer sprawy. Do akt sprawy skarżącej włączono natomiast kopię powyższego pisma wraz z załącznikami, na podstawie postanowienia o włączeniu do akt postępowania kontrolnego materiału dowodowego zebranego w postępowaniu prowadzonym wobec J. N..
Do pisma załączone było oświadczenie skarżącej co do okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, a także pełnomocnictwo udzielone adw. M. K. przez męża skarżącej.
Sąd zauważa, iż w treści ww. pisma pełnomocnik podał, że działa w imieniu mocodawców J. i B. N.. Niemniej jednak podkreślić należy, że pismo wraz z załącznikami zostało przygotowane przez pełnomocnika profesjonalnego. Co za tym idzie, organ I instancji miał podstawę do przyjęcia, że faktycznie pełnomocnictwo było udzielone tylko mężowi skarżącej, a pismo zostało złożone tylko do akt jednej sprawy, zgodnie z podanym numerem, to jest dotyczącej J. N. Za przyjęciem, iż w toku postępowania przed organem I instancji ww. pełnomocnik nie był umocowany przez skarżącą przemawia ponadto fakt, że cała korespondencja prowadzona w tym postępowaniu, kierowana była do jej męża, któremu udzieliła pełnomocnictwa w piśmie z dnia [...] września 2012 r. Były to przede wszystkim postanowienia o włączeniu do akt postępowania kontrolnego, prowadzonego wobec B. N., materiału dowodowego zebranego w odrębnym postępowaniu, w którym stroną był J. N. czy postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Co istotne, w każdym piśmie, postanowieniu organ kontroli skarbowej zaznaczał, że skarżąca jest reprezentowana przez męża. Jednocześnie na żadnym etapie postępowania nie zgłaszano uwag co do sposobu adresowania korespondencji i oznaczenia strony w postanowieniach. Tym bardziej organ I instancji miał uzasadnione powody do uznania, że pełnomocnikiem strony jest jej mąż.
W rezultacie, wobec braku dokumentu pełnomocnictwa dla adw. M. K., prawidłowo decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. została doręczona na adres J. N. Tym samym też przyjąć należało, iż powyższe doręczenie, które miało miejsce w dniu 3 grudnia 2013 r., było skuteczne. Od tej też daty biegł 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Ostatni dzień tego terminu, jak prawidłowo wskazano w zaskarżonym postanowieniu, przypadał na 17 grudnia 2013 r.
Odwołania od decyzji, wniesione przez obu pełnomocników ustanowionych przez stronę skarżącą (przy czym już po doręczeniu decyzji), to jest przez J. H. oraz adw. M. K., zostały nadane w placówce pocztowej 19 grudnia 2013 r. Prawidłowo zatem organy podatkowe obu instancji stwierdziły, że ich wniesienie nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego w powołanym wyżej przepisie art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
Wobec powyższych uwag Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie dopatrzył się naruszeń, które strona podniosła w zarzutach skargi. Zauważyć jedynie wypada, że powołany w skardze art. 228 § 1 pkt 1 O.p. nie miał w sprawie zastosowania. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, Sąd nie stwierdził również innych naruszeń przepisów prawa, które warunkowałyby jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a-c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej ustawy procesowej.