Uzasadnienie
W sprawie L. G. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania podał skarżący, że swoje jednoosobowe gospodarstwo domowe prowadzone w jego mieszkaniu o powierzchni 48,9 m² utrzymuje z emerytury wypłacanej, po potrąceniach komorniczych, w kwocie 1.170 zł. Wskazał, że spłaca zadłużenie z tytułu "kredytów" łączną kwotą 486 zł miesięcznie, oraz ponosi koszty utrzymania mieszkania ("czynsz" i "media") w kwocie 570 zł.
W treści przesłanych wraz z wnioskiem i na wezwanie dokumentów oraz akt administracyjnych sprawy potwierdzenie znajdują podane we wniosku fakty. Wynika z nich nadto, że na dzień 2 lutego 2012 r. skarżący miał niedopłatę z tytułu opłat czynszowych w kwocie 560,49 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Wskazać należy także, iż prawo pomocy ma w swojej istocie stanowić zabezpieczenie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ma umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej osobom nie posiadającym ani dostatecznych środków ani możliwości pozyskiwania dostatecznych środków na ponoszenie kosztów sądowych.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. pozbawionych ze względu na okoliczności życiowe majątku ponad wartości (kwoty) niezbędne dla zapewnienia koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku L.G. zaistniała ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna i życiowa skarżącego, w tym fakt samodzielnego utrzymywania jego gospodarstwa domowego z dochodu w kwocie 1.170zł miesięcznie oraz zaleganie z opłatami za utrzymanie jego mieszkania, w ramach którego realizuje wnioskodawca swoje potrzeby mieszkaniowe, świadczą o wystąpieniu aktualnie w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i w konsekwencji przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.