Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] wniesionego przez H. N. oraz K. N. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...] w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia zarzutu przedawnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułów wykonawczych: [...] i [...] ze względu na uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutu
Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku H. i K. N. celem wyegzekwowania zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 oraz odsetek od zaliczek na ten podatek za ten rok. W postępowaniu odwoławczym decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...], która stanowiła podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], została decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] uchylona w całości i określono zobowiązanie i odsetki w wysokości innej niż objętej w/w tytułami wykonawczymi. Wskutek tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wystawił trzy aktualizacyjne tytuły wykonawcze o numerach [...], [...], [...] (czteropozycyjne, uprzednie jednopozycyjne) stosownie do § 9 ust. 1 b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. nr 137 poz. 1541 ze zm.), który nakazuje wierzycielowi niezwłocznie zaktualizować tytuły wykonawcze w ten sposób, że należy wypełnić dwa egzemplarze strony pierwszej tytułu wykonawczego wykazując kwoty należności pieniężnej według stanu na dzień aktualizacji oznaczonych wyrazem "aktualizacja" i przekazać organowi prowadzącemu egzekucję
Organ egzekucyjny doręczył odpisy tytułów wykonawczych zobowiązanym:
- - [...] odpis tytułu wykonawczego [...],
- - [...] odpisy tytułów wykonawczych [...] i [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego podał, że H. i K. N. złożyli zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej tj. w piśmie z dnia [...] (złożono [...]), dla tytułów wykonawczych [...] i [...] - wskazali zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z art. 33 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), oraz w piśmie z dnia [...] (złożonym [...]) dla tytułów wykonawczych [...], [...], [...] sprecyzowali zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku wskazując art. 33 pkt 1 cyt. ustawy.
Zgodnie z art. 34 § 1 cyt. ustawy organ egzekucyjny skierował zarzuty do wierzyciela, który wydał postanowienie:
- a) z dnia [...] nr [...] uznając zarzut strony w piśmie z dnia [...] za zasadny,
- b) z dnia [...] nr [...] stwierdził, że zarzut zawarty w piśmie z dnia [...] nie jest zasadny.
W toku postępowania zażaleniowego na postanowienie wierzyciela wymienione w pkt b - z dnia [...] nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił w całości postanowienie wierzyciela z dnia [...] nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji, ponieważ zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku został wniesiony po terminie.
Organ egzekucyjny po zakończeniu postępowania przed wierzycielem wydał postanowienia w sprawie zarzutów:
- a) z dnia [...] nr [...] zawartego w piśmie z dnia [...],
- b) z dnia [...] nr [...] pozostawił bez rozpatrzenia co do przedawnienia egzekwowanego obowiązku, ze względu na uchybienie terminu do wniesienia tego zarzutu. W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że zarzut nie może zostać rozpatrzony, ponieważ został złożony po terminie tj. 7 dni (art. 27 § 1 pkt 9 cyt. ustawy), który upływał:
- - dla tytułu wykonawczego [...] w dniu [...],
- - dla tytułów wykonawczych [...], [...] w dniu [...].
Od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie pozostawienia zarzutu przedawnienia bez rozpatrzenia z powodu złożenia go po terminie, strona złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podała, że niezasadne jest stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż zarzuty zostały złożone po upływie terminu tj. [...], ponieważ pismo z [...] nie stanowi zarzutów, jak błędnie przyjmuje organ pierwszej instancji, ale dodatkowo uzasadnia zarzuty złożone [...] i rozpoznane przez organ pierwszej instancji. Dalej strona podniosła, że skoro w dniu [...] (w terminie do wniesienia zarzutów do tytułów wykonawczych z [...]) zgłosiła zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, to obowiązkiem organu l instancji było sprawę sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego rozpoznać, także pod kątem zarzutu przedawnienia. Nawet gdyby zarzut ten się nie pojawił, a organ l instancji doszedłby do wniosku, że przedawnienie zobowiązania nastąpiło, to jego obowiązkiem było sprawę rozpoznać i wydać odpowiednie orzeczenie.
Organ egzekucyjny oraz wierzyciel a także inny organ rozpatrujący sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zawsze muszą badać czy egzekucja jest dopuszczalna w kontekście np. przedawnienia zobowiązania i do tego typu czynności nie jest potrzebny żaden wniosek zawarty w piśmie strony, gdyż intencją postępowania administracyjnego jest obowiązek działania także z urzędu, ponieważ tylko taki sposób może doprowadzić do wydania zgodnego z zasadami praworządności - orzeczenia administracyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w uzasadnieniu podał, że rozpatrując zażalenie nie stwierdził, aby organ egzekucyjny rozpoznając sprawę zarzutu przedawnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], [...], zgłoszonego przez strony w piśmie z dnia [...] naruszył art. 27 § 1 pkt 9 cyt. ustawy. Dalej Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, tylko bada sprawę dopuszczalności egzekucji pod względem formalnym. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. odnosząc się do zarzutów strony stwierdził, że zasadnie organ egzekucyjny uznał, że:
- 1) zarzut przedawnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], [...] został wniesiony przez stronę po terminie (pismo z dnia [...]), który upływał [...] oraz [...],
- 2) przed wszczęciem egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny nie ma podstaw do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zaś niedopuszczalność nie oznacza badania przedawnienia,
- 3) przesłanki do wniesienia zarzutów określone są w art. 33 ustawy egzekucyjnej, zatem nie jest wystarczające samo niezadowolenie dłużników, aby organ egzekucyjny rozpatrzył wszystkie wymienione w tym przepisie zarzuty,
- 4) przedmiotem rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego będą tylko te zarzuty, które wymienia art. 33 pkt od 1 do 10, jeśli wniósł je zobowiązany,
- 5) nie podlegają merytorycznemu rozstrzygnięciu zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wniesione po terminie,
- 6) bezspornie strona wniosła dwa, w różnych datach, odrębne pisma z odmiennymi zarzutami, które w odrębnych postępowaniach zostały załatwione,
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji zarzucając im naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji przez uznanie, że zgłoszone zarzuty zostały złożone po terminie. W uzasadnieniu strona skarżąca przytoczyła argumentację podniesioną w zażaleniu. Ponadto strona wystąpiła o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skargę należy uznać za zasadną.
Organy podatkowe niesłusznie bowiem uznały, iż w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej zostały wniesione dwa odrębne zarzuty z uwagi na wskazanie w dwóch kolejnych pismach odrębnych przesłanek na podstawie, których możliwe jest składanie zarzutów stosownie do art. 33 cyt. ustawy. Analiza treści pisma złożonego w dniu [...] oraz [...] wskazuje, iż wolą podatnika było uzupełnienie pierwotnie przedstawionych zarzutów w znaczeniu rodzaju środka zaskarżenia, a nie podstawy ich wniesienia. Świadczy o tym sformułowanie tytułu pisma z [...] tj. "pismo podatników do zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej" oraz odniesienie się w treści do całości zobowiązania egzekwowanego w oparciu o wszystkie tytuły wykonawcze. Stąd brak było podstaw do pozostawienia ostatniego z pism uznanego błędnie za odrębne zarzuty bez rozpoznania z uwagi na uchybienie terminowi, skoro w istocie nie doszło w świetle powyższych rozważań do niezachowania ustawowego 7 – dniowego terminu z art. 27 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy.
Zarzuty zostały bowiem wniesione skutecznie [...], a więc w terminie wobec doręczenia tytułów wykonawczych w dniu [...]. W zakresie natomiast tytułu wykonawczego [...] doręczonego w dniu [...] należy zauważyć, że organ egzekucyjny obowiązany jest w myśl art. 29 § 1cyt. ustawy ustalić czy egzekucja jest dopuszczalna w świetle np. przedawnienia zobowiązania podatkowego. W orzeczeniu NSA z dnia 6.12.2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2734/05 w tym zakresie stwierdzono, że "wniesiony na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 powołanej ustawy zarzut nieistnienia obowiązku, czy braku wymagalności obowiązku wymaga zbadania sprawy. Jednakże w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny bada z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Brak uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oznacza, że zarzut zobowiązanego oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje (art. 33 pkt 1), nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy wierzyciel w wypowiedzi udzielonej w trybie art. 34 § 1 nie potwierdzi tego zarzutu, a brak jest innych podstaw merytorycznych do uwzględniania zarzutu z urzędu np. przedawnienia obowiązku".
Z tychże względów postanowienia, jako wadliwe pod względem procedury należy uchylić orzeczenia obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.