Uzasadnienie
Skarżący, po wyroku oddalającym skargę i doręczeniu jego odpisu z uzasadnieniem, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wskazując, że budynki będące w jego posiadaniu wymagają kapitalnego remontu, co wiąże się z dużymi wydatkami. Mieszka sam – syn i córka wyjechali za granicę w poszukiwaniu zatrudnienia i nie są w stanie pomóc.
W oświadczeniu o majątku i dochodach wnioskodawca podał, że posiada dom, nieruchomość rolną (0,29 ha) i samochód terenowy, który kupił w kwietniu 2013 r. i w związku z tym spłaca raty w wysokości 860 zł miesięcznie. Wyjaśnił, że jest inwalidą II grupy, w wieku 65 lat i mieszka na trudnym do poruszania się terenie. Dochody uzyskuje z tytułu renty (972 zł netto) i ze stosunku pracy (1.170 zł netto).
Dokumenty i oświadczenia, złożone w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), potwierdzają informacje udzielone na urzędowym formularzu. Ponadto wynika z nich, że wnioskodawca w 2012 r. uzyskał przychody z emerytury i ze stosunku pracy w łącznej kwocie 31.074,69 zł, raty pożyczki gotówkowej udzielonej przez bank wynoszą 552,16 zł, na skarżącym poza tym ciążą zobowiązania w związku z kartami kredytowymi.
Skarżący wskazał, że od dłuższego czasu jest osobą samotną, nie ma żadnych rachunków ani lokat bankowych. Utrzymuje się sam i starcza mu ledwo na opłaty związane z utrzymaniem. Przykładowo podał, że opłata za energię wynosi około 80 zł, za wodę 40 zł. Ponosi też wydatki na lekarstwa i żywność dla siebie, psa i kotów.
Jako znane z urzędu wskazać należy, że w niniejszej sprawie wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 100 zł i został opłacony. Uiszczono też opłatę kancelaryjną w tej samej kwocie za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem.
Przestawione wyżej dane dają podstawę do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak tylko w części.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powyższej regulacji wynika zatem, że uzasadnione jest uwzględnienie żądania wniosku, gdy z danych przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, iż opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest w całości niemożliwe lub skutkowałoby ograniczeniem wydatków na jego podstawowe potrzeby socjalne, wnioskodawca nie ma też jakichkolwiek innych możliwości zgromadzić środków na opłacenie tych kosztów.
Mając zatem na uwadze powołane przepisy i uwagi, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie poczynić oszczędności na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej, jeśli zostanie wniesiona. Wartość tego wpisu jest równa połowie wpisu od skargi, jednak nie wyższa niż 100 zł.
Z kolei wpis od skargi w sprawie został wyznaczony na kwotę 100 zł i zwykle jest to najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący natomiast do tej pory opłacał koszty związane ze swym udziałem – wpis od skargi i opłatę kancelaryjną.
Zdaniem referendarza, skoro wnioskodawca dotychczas ponosił koszty sądowe o wartości nie wyższej niż 100 zł, będąc w takiej samej sytuacji finansowej, co obecnie (uzyskuje takie same dochody z renty i ze stosunku pracy), to oznacza to, iż jest w stanie uiścić także wpis od skargi kasacyjnej.
Wyjaśnić trzeba, iż nie było innego sposobu dokonania oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Wiadome jest, że jego dochody miesięczne wynoszą około 2.000 zł i z kwoty tej musi utrzymać dom, samochód, ponosić wydatki na żywność, środki higieny, lekarstwa. Jednakże, pomimo wezwania do przedłożenia m.in. zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków (szczegółowego, określonego kwotowo), skarżący nie udzielił w tym zakresie wyczerpującej odpowiedzi. Za taką bowiem nie można było uznać oświadczenia o wydatkach na energię elektryczną i wodę i udokumentowania raty pożyczki bankowej w wysokości 552,16 zł. W rezultacie nie było podstaw do ustalenia wysokości środków finansowych niezbędnych na pokrycie podstawowych potrzeb socjalnych i ewentualnej nadwyżki, która stanowiłaby źródło pokrycia kosztów sądowych. Dodać wypada, że wnioskodawca przedłożył wydruki historii posiadanych kart kredytowych wyłącznie za listopad 2013 r., gdy w wezwaniu wyraźnie zostało zaznaczone, że wydruki mają obejmować miesiące wrzesień, październik i listopad 2013 r.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie (to jest wpisu od skargi kasacyjnej, która nie będzie przekraczać kwoty 100 zł) bez uszczerbku dla koniecznego własnego utrzymania.
Jednocześnie jednak przyjąć należało, mając na względzie wysokość dochodów skarżącego, że nie ma on możliwości zgromadzenia środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, które oprócz kosztów sądowych obejmują także wynagrodzenie dla pełnomocnika. Opłacenie adwokata lub radcy prawnego z wyboru bowiem mogłoby skutkować uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania.
Wyjaśnić tylko należy, iż w zakresie żądania wniosku skarżący wskazał dwóch pełnomocników, tymczasem w ramach prawa pomocy możliwe jest przyznanie tylko jednego pełnomocnika z urzędu. Wobec tego wyboru pełnomocnika dokonał referendarz sądowy w zakresie wskazanym przez wnioskodawcę.
W tym stanie rzeczy, uwzględnić należało żądanie wniosku w części i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2 i 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.