Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 23 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 1127/21

Uzasadnienie

1. 1. Postępowanie przed organem podatkowym.
2. 1.1. Przedmiotem skargi W. sp. z o.o. we W. (dalej Spółka/ Skarżąca/ Strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z dnia 8 września 2021 r. nr 0201-ICK.500.5.2021.17 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno - Skarbowego we Wrocławiu (dalej: NDUCS, organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia 16 marca 2021 r. nr 458000-CKK-12.4103.21.2020.62 w przedmiocie odmowy podjęcia z urzędu działań mających na celu zawieszenie postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2015 r.
3. 1.2. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 12 stycznia 2021 r. Spółka, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła wniosek o podjęcie działań z urzędu mający na celu zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu wskazano na art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej O.p.) i podniesiono, że zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania podatkowego w oparciu o ww. przepis czyli do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny Sąd, tj. Sąd Okręgowy we W. w kwestii do czasu ustalenia podmiotu do reprezentowania Spółki albowiem dwie osoby uznają się za jedynie uprawniony organ do jej reprezentowania (prezes zarządu 1 – G. Ś. i prezes Zarządu 2 – J. F.).
4. 1.3. Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 16 marca 2021 r. w oparciu o treść art. 201 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 O.p. odmówiono zawieszenia postępowania podatkowego we wskazanym wyżej zakresie. Uznano, że nie ma mowy o zaistnieniu zagadnienia wstępnego i miarodajnym jest wpis do Krajowego Rejestru Sądowego.
5. 1.4. Na skutek wniesionego zażalenia, organ odwoławczy wydał wskazane na wstępie postanowienie i podtrzymał stanowisko zawarte w postanowieniu organu podatkowego pierwszej instancji.
6. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
7. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżono w całości postanowienie ww. organu odwoławczego i zarzucił naruszenie:
8. - art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 123 § 1 O.p. przez wydanie postanowienia z dnia 8 września 2021 r. utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie w sytuacji jednoczesnego wydania w tym samym dniu, tj. również 8 września 2021 r. postanowienia uchylającego zaskarżonego postanowienie orzekając o uzupełnieniu braku formalnego na wezwanie z dnia 27 maja 2021 r. w sytuacji gdy drugie z postanowień wciąż można było zaskarżyć do sądu;
9. - art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. w związku z przystąpieniem do oceny prawnej sprawy bez uprzedniego należytego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności wobec niepodjęcia koniecznych działań z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia [stanu] faktycznego w tym m.in. co do reprezentacji Skarżącej przez osoby mianujące się równolegle Zarządem Spółki, udzielonych w sprawie pełnomocnictw, skuteczności doręczeń korespondencji, brak działań dowodowych na rzecz wyjaśniania sprzeczności w materiale dowodowym;
10. - art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez błędne przyjęcie, że rozpatrzenie i wydanie decyzji nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy we W. i brak zawieszenia postepowania podatkowego. Zdaniem jednak Strony w okolicznościach przedmiotowej sprawy powstała wątpliwość odnośnie reprezentacji Spółki, które nie jest tylko wątpliwością faktyczną ale i prawną. Sposób reprezentacji Spółki stanowi zagadnienie wstępne na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Wprawdzie na moment skargi widnieje w KRS wpis wskazujący rzekomo, że aktualnie uprawnionym do reprezentacji Spółki jest G. Ś. Artykuł 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 986) stwarza jedynie domniemanie, ze dane wpisane do rejestru są prawdziwe i nie można powoływać się na ten przepis w sytuacji powzięcia wiarygodnej informacji obalającej powyższe domniemanie. Strona wskazała, że wątpliwości co do reprezentacji Spółki pojawiły się w toku postępowania podatkowego. Ustalenie rzeczywistego sposobu reprezentacji Spółki jest niezbędne dla oceny skuteczności złożonego pełnomocnictwa z dnia 10 grudnia 2018 r., jak również oceny prawidłowości wniosków składanych przez pełnomocnika.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

1. 2.2. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano stanowisko zawarte w sprawie.
2. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
3. 3.1. Skarga jest zasadna choć nie z przyczyn wyartykułowanych w treści samej skargi.

1. 3.2. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ppsa). Po myśli art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

1. 3.3. Przedmiotem skargi Skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika jest postanowienie organu odwoławczego z dnia 8 września 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji 16 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego we wskazanym wyżej zakresie. Podstawą prawną wydania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był art. 201 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 O.p. W myśl przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W literaturze wskazuje się, że przepis art. 201 O.p. reguluje zawieszenie postępowania z urzędu. Zawieszenie na wniosek przewiduje natomiast art. 204 O.p. (L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344, LEX/el.). Niemniej jednak w orzecznictwie sądowym pojawiają się rozstrzygnięcia akceptujące możliwość złożenia wniosku o zawieszenie postępowania podatkowego przez Stronę w oparciu o ww. przepis, a w konsekwencji rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego przez organ podatkowy w sytuacji niezasadności takiego wniosku (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Go 47/22, CBOSA).

1. 3.4. Należy podkreślić, że wniosek z dnia 12 stycznia 2021 r. złożony przez profesjonalnego pełnomocnika w imieniu Spółki dotyczył podjęcia działań z urzędu [przez organ podatkowy] mający na celu zawieszenie postępowania. Zatem nie był wnioskiem o zawieszenie postępowania podatkowego lecz wnioskiem sugerującym organowi podatkowemu potrzebę zawieszenia takiego postępowania podatkowego z urzędu. Takiej formuły działania Strony przepisy Ordynacji podatkowej na gruncie przepisu art. 201 O.p. nie przewidują. Z uwagi na treść ww. wniosku nie było podstaw prawnych do wydania przez organy podatkowe rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego ani konieczności analizowania przesłanki zaistnienia takiego zawieszenia w treści takiego rozstrzygnięcia na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 216 O.p.

Decyzja o tym jakie działania powinny zostać podjęte w sprawie aby były skuteczne należy do profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego Stronę. W okolicznościach przedmiotowej sprawy wniosek z dnia 12 stycznia 2021 r. takim działaniem nie był. Nie jest zaś rolą Sądu wyręczanie profesjonalisty w ww. zakresie i wskazywanie na właściwe rozwiązania prawne.

Niezależnie od powyższych wywodów należy wskazać, iż zaskarżone rozstrzygnięcie DIAS stanowi, iż organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 16 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy podjęcia z urzędu działań mających na celu zawieszenie postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2015 r., którego to postanowienia de facto w obrocie prawnym nie ma. Z treści postanowienia DIAS w ocenie Sądu wynika jakie w rzeczywistości postanowienie organ odwoławczy utrzymał w mocy i uznał za prawidłowe, jednakże błąd w zaskarżonym rozstrzygnięciu również wskazuje, iż organy podatkowe nieprawidłowo oceniły treść złożonego wniosku i intencję wnioskodawcy.

3.5. Z tych też względów uchylono zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa i art. 135 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Na kwotę kosztów sądowych składa się wpis sądowy w wysokości 100 zł; opłata skarbowa z tytułu udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kwota wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 480 zł.

3.6. W sprawie nie było podstaw do udzielenia organowi podatkowemu dodatkowych wytycznych poza wskazaniem konieczności uwzględnienia wykładni prawa poczynionej w niniejszym wyroku. Na marginesie warto jest zauważyć, że tut. Sąd wyrokami z dnia 23 lutego 2023 r. w sprawach Skarżącej o sygn. akt I SA/Wr 1124/21 i I SA/Wr 1125/21 oddalił skargi na postanowienia organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia uznając stanowisko organu podatkowego za zasadne.