Uzasadnienie
W sprawie, skarżący S. P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, oboje mają powyżej 70 lat, są chorzy, i zostali zakwalifikowani do grupy odpowiednio III i I inwalidzkiej.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jego gospodarstwa domowego wnioskodawca podał, że wraz z żoną jest właścicielem mieszkania o powierzchni ok. 32 m², garażu w zabudowie szeregowej, samochodu osobowego marki Opel Vectra (rok produkcji 1999) oraz ogrodu działkowego o powierzchni 300 m², natomiast ich dochodem jest świadczenie emerytalne w łącznej kwocie 2.812,45 zł.
Z przesłanych na wezwanie dokumentów wynika, ponad wcześniej wskazane fakty, że w roku 2012 skarżący i jego żona uzyskali dochód w łącznej kwocie odpowiednio 22.198,76 zł i 16.373,36 zł oraz, że żonie wnioskodawcy wypłacany jest przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 459 zł. Wnioskodawca koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego określił w kwocie ok. 2.950 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. S. M. wykazał bowiem, że w jego sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej żony. Świadczy o tym kwota pieniężna, jaką dysponuje skarżący na miesięczne utrzymanie swojego dwuosobowego gospodarstwa domowego, którego sytuacja materialna znajduje potwierdzenie w przyznaniu na rzecz żony skarżącego świadczenia w ramach pomocy społecznej.
W konsekwencji, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.